Jatubhesajjakathā
Jatubhesajjakathāyaṃ
V2.301 ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , jatūni bhesajjāni hiṅguṃ hiṅgujatuṃ hiṅgusipāṭikaṃ takaṃ takapattiṃ takapaṇṇiṃ sajjulasaṃ , yāni vā panaññānipi atthi jatūni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti , na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti , tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ , sati paccaye paribhuñjituṃ , asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( mahāva .263) vacanato tāni jatūni bhesajjāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ , sati paccaye paribhuñjituṃ vaṭṭati .Tattha hiṅguhiṅgujatuhiṅgusipāṭikā hiṅgujātiyoyeva .
Takatakapattitakapaṇṇayo lākhājātiyo .
Vajirabuddhiṭīkāyaṃ ( vajira . ṭī . mahāvagga 263) pana ‘‘ hiṅgujatu nāma hiṅgurukkhassa daṇḍapallavapavāḷapākanipphannā .
Hiṅgusipāṭikā nāma tassa mūlasākhapākanipphannā .
Takaṃ nāma tassa rukkhassa tacapākodakaṃ .
Takapattīti tassa pattapākodakaṃ .
Takapaṇṇīti tassa phalapākodakaṃ .
Atha vā ‘ takaṃ nāma lākhā .
Takapattīti kittimalohasākhā
M2.408 .Takapaṇṇīti pakkalākhā ’ ti likhitaṃ .
Sati paccayeti ettha satipaccayatā gilānāgilānavasena dvidhā veditabbā .
Vikālabhojanasikkhāpadassa hi anāpattivāre yāmakālikādīnaṃ tiṇṇampi avisesena satipaccayatā vuttā .
Imasmiṃ khandhake ‘ anujānāmi , bhikkhave , gilānassa guḷaṃ agilānassa guḷodakaṃ .
Anujānāmi , bhikkhave , gilānassa loṇasovīrakaṃ , agilānassa udakasambhinnan ’ ti ( mahāva .273) vuttaṃ , tasmā siddhaṃ ‘ satipaccayatā gilānāgilānavasena duvidhā ’ ti , aññathā asati paccaye guḷodakādi āpajjati , tato ca pāḷivirodho .
Āhāratthan ti āhārapayojanaṃ , āhārakiccayāpananti atthoti ca .
Telaparibhogenāti sattāhakālikaparibhogena .
Piṭṭhehīti pisitatelehi .
Koṭṭhaphalan ti koṭṭharukkhassa phalaṃ , madanaphalaṃ vāti ca likhitan ’’ ti vuttaṃ .