Cīvaraacchindanavinicchayakathā
Ito
M2.317V2.232 paraṃ acchindanasāmaññena cīvaraacchindanavinicchayaṃ vakkhāma – tattha yampi tyāhan ti yampi te ahaṃ .So kira ‘‘ mama pattacīvaraupāhanapaccattharaṇāni vahanto mayā saddhiṃ cārikaṃ pakkamissatī ’’ ti adāsi .
Tenevamāha ‘‘ mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatī ’’ ti .
Acchindīti balakkārena aggahesi , sakasaññāya gahitattā panassa pārājikaṃ natthi , kilametvā gahitattā āpatti paññattā .
Sayaṃ acchindati , nissaggiyaṃ pācittiyan ti ekaṃ cīvaraṃ ekābaddhāni ca bahūni acchindato ekā āpatti , ekato abaddhāni visuṃ visuṃ ṭhitāni bahūni acchindato ,‘‘ saṅghāṭiṃ āhara , uttarāsaṅgaṃ āharā ’’ ti evaṃ āharāpayato ca vatthugaṇanāya āpattiyo .
‘‘ Mayā dinnāni sabbāni āharā ’’ ti vadatopi ekavacaneneva sambahulā āpattiyo .
Aññaṃ āṇāpeti , āpatti dukkaṭassāti ‘‘ cīvaraṃ gaṇhā ’’ ti āṇāpeti , ekaṃ dukkaṭaṃ .
Āṇatto bahūni gaṇhāti , ekaṃ pācittiyaṃ .
‘‘ Saṅghāṭiṃ gaṇha , uttarāsaṅgaṃ gaṇhā ’’ ti vadato vācāya vācāya dukkaṭaṃ .
‘‘ Mayā dinnāni sabbāni gaṇhā ’’ ti vadato ekavācāya sambahulā āpattiyo .
Aññaṃ parikkhāran ti vikappanupagapacchimaṃ cīvaraṃ ṭhapetvā yaṃ kiñci antamaso sūcimpi .
Veṭhetvā ṭhapitasūcīsupi vatthugaṇanāya dukkaṭāni .
Sithilaveṭhitāsu evaṃ .
Gāḷhaṃ katvā baddhāsu pana ekameva dukkaṭanti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Sūcighare pakkhittāsupi eseva nayo .
Thavikāya pakkhipitvā sithilabaddhagāḷhabaddhesu tikaṭukādīsu bhesajjesupi eseva nayo .
So vā detīti ‘‘ bhante , tumhākaṃyeva idaṃ sāruppan ’’ ti evaṃ vā deti .
Atha vā pana ‘‘ āvuso , mayaṃ tuyhaṃ ‘ vattapaṭipattiṃ
M2.318 karissati , amhākaṃ santike upajjhaṃ gaṇhissati , dhammaṃ pariyāpuṇissatī ’ ti cīvaraṃ adamhā , sodāni tvaṃ na vattaṃ karosi , na upajjhaṃ gaṇhāsi , na dhammaṃ pariyāpuṇāsī ’’ ti evamādīhi vutto ‘‘ bhante , cīvaratthāya maññe bhaṇatha , idaṃV2.233 vo cīvaran ’’ ti deti , evampi so vā deti .Disāpakkantaṃ vā pana daharaṃ ‘‘ nivattetha nan ’’ ti bhaṇati , so na nivattati .
‘‘ Cīvaraṃ gahetvā rundhathā ’’ ti evaṃ ce nivattati , sādhu .
Sace ‘‘ pattacīvaratthāya maññe tumhe bhaṇatha , gaṇhatha nan ’’ ti deti , evampi soyeva deti .
Vibbhantaṃ vā disvā ‘‘ mayaṃ tuyhaṃ ‘ vattaṃ karissatī ’ ti pattacīvaraṃ adamhā , sodāni tvaṃ vibbhamitvā carasī ’’ ti vadati , itaro ‘‘ gaṇhatha tumhākaṃ pattacīvaran ’’ ti deti , evampi so vā deti .
‘‘ Mama santike upajjhaṃ gaṇhantasseva te demi , aññattha gaṇhantassa na demi .
Vattaṃ karontasseva demi , akarontassa na demi .
Dhammaṃ pariyāpuṇantasseva demi , apariyāpuṇantassa na demi .
Avibbhamantasseva demi , vibbhamantassa na demī ’’ ti evaṃ pana dātuṃ na vaṭṭati , dadato dukkaṭaṃ , āharāpetuṃ pana vaṭṭati .
Cajitvā dinnaṃ acchinditvā gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo .
Sesamettha uttānameva .
Ayaṃ samantapāsādikato uddhaṭavinicchayo .
Yampi tyāhan ti ettha yan ti kāraṇavacanaṃ , tasmā evamettha sambandho veditabbo –
‘‘ mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatīti yaṃ kāraṇaṃ nissāya ahaṃ te , āvuso , cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ na karosī ’’ ti kupito anattamano acchindīti .
Yan ti vā cīvaraṃ parāmasati .
Tattha ‘‘ mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatīti yampi te ahaṃ cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ cīvaraṃ gaṇhissāmī ’’ ti kupito anattamano acchindīti sambandhitabbaṃ .
Āṇatto
M2.319 bahūni gaṇhāti , ekaṃ pācittiyan ti ‘‘ cīvaraṃ gaṇhā ’’ ti āṇattiyā ekacīvaravisayattā ekameva pācittiyaṃ .Vācāya vācāya dukkaṭan ti ettha acchinnesu vatthugaṇanāya pācittiyāni .
Ekavācāya sambahulā āpattiyoti idaṃ acchinnesu vatthugaṇanāya āpajjitabbaṃ pācittiyāpattiṃ sandhāya vuttaṃ , āṇattiyā āpajjitabbaṃ pana dukkaṭaṃ ekameva .
Evan ti iminā ‘‘ vatthugaṇanāya dukkaṭānī ’’ ti idaṃ parāmasati .
Eseva nayoti sithilaṃ gāḷhañca pakkhittāsu āpattiyā bahuttaṃ ekattañca atidisati .
Āvuso mayan tiādīsu gaṇhitukāmatāya evaṃ vuttepi teneva dinnattā anāpatti .
Amhākaṃ
V2.234 santike upajjhaṃ gaṇhissatīti idaṃ sāmaṇerassapi dānaṃ dīpeti , tasmā kiñcāpi pāḷiyaṃ ‘‘ bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā ’’ ti vuttaṃ , tathāpi anupasampannakāle datvāpi upasampannakāle acchindantassa pācittiyamevāti veditabbaṃ .Acchindanasamaye upasampannabhāvoyeva hettha pamāṇaṃ .
Detīti tuṭṭho vā kupito vā deti .
Ruddhathāti nivāretha .
Evaṃ pana dātuṃ na vaṭṭatīti ettha evaṃ dinnaṃ na tāva ‘‘ tassa santakan ’’ ti anadhiṭṭhahitvāva paribhuñjitabbanti veditabbaṃ .
Āharāpetuṃ pana vaṭṭatīti evaṃ dinnaṃ bhatisadisattā āharāpetuṃ vaṭṭati .
Cajitvā dinnan ti vuttanayena adatvā anapekkhena hutvā tasseva dinnaṃ .
Bhaṇḍagghena kāretabboti sakasaññāya vinā gaṇhanto bhaṇḍaṃ agghāpetvā āpattiyā kāretabbo .
Vikappanupagapacchimacīvaratā , sāmaṃ dinnatā , sakasaññitā , upasampannatā , kodhavasena acchindanaṃ vā acchindāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni .
Ayaṃ sāratthadīpanīpāṭho ( sārattha . ṭī .2.635).
Vimativinodaniyaṃ
M2.320 ( vi . vi . ṭī .1.631) pana ‘‘ yampi … pe … acchindīti ettha yaṃ te ahaṃ cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ ‘ mayā saddhiṃ pakkamissatī ’ ti saññāya adāsiṃ , na aññathāti kupito acchindīti evaṃ ajjhāharitvā yojetabbaṃ .Ekaṃ dukkaṭan ti yadi āṇatto avassaṃ acchindati , āṇattikkhaṇe eva pācittiyaṃ .
Yadi na acchindati , tadā eva dukkaṭanti daṭṭhabbaṃ .
Ekavācāya sambahulāpattiyoti yadi āṇatto anantarāyena acchindati , āṇattikkhaṇeyeva vatthugaṇanāya pācittiyāpattiyo payogakaraṇakkhaṇeyeva āpattiyā āpajjitabbato , cīvaraṃ pana acchinneyeva nissaggiyaṃ hoti .
Yadi so na acchindati , āṇattikkhaṇe ekameva dukkaṭanti daṭṭhabbaṃ .
Evamaññatthapi īdisesu nayo ñātabbo .
Upajjhaṃ gaṇhissatīti sāmaṇerassa dānaṃ dīpeti , tena ca sāmaṇerakāle datvā upasampannakāle acchindatopi pācittiyaṃ dīpeti .
‘‘ Bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā ’’ ti idaṃ ukkaṭṭhavasena vuttaṃ .
Āharāpetuṃ pana vaṭṭatīti kamme akate bhatisadisattā vuttaṃ .
Vikappanupagapacchimacīvaratā , sāmaṃ dinnatā , sakasaññitā , upasampannatā , kodhavasena acchindanaṃ vā acchindāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgānī ’’ ti vuttaṃ .