Āraññikavattakathāvaṇṇanā
190. Āraññikavatte na ramanti janā etthāti araññaṃ .
Vuttañhi –
‘‘ Ramaṇīyāni araññāni , yattha na ramatī jano ;
Vītarāgā ramissanti , na te kāmagavesino ’’ ti .( dha . pa .99);
Araññe
V2.15 vasatīti āraññiko , tena vattitabbaṃ vattaṃ āraññikavattaṃ .Tatrāyaṃ visesapadānamattho – kālasseva uṭṭhāyāti araññasenāsanassa gāmato dūrattā vuttaṃ , teneva kāraṇena ‘‘ pattaṃ gahetvā cīvaraṃ pārupitvā gacchanto parissamo hotī ’’ ti vuttaṃ .
Pattaṃ thavikāya pakkhipitvā aṃse laggetvā cīvaraṃ khandhe karitvā araññamaggo na dussodhano hoti , tasmā kaṇṭakasarīsapādiparissayavimocanatthaṃ upāhanā ārohitvā .
Araññaṃ nāma
M2.20 yasmā corādīnaṃ vicaraṭṭhānaṃ hoti , tasmā ‘‘ dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ paṭisāmetvā dvāravātapānaṃ thaketvā vasanaṭṭhānato nikkhamitabban ’’ ti vuttaṃ .Ito parāni bhattaggavattapiṇḍacārikavattesu vuttasadisāneva .
Gāmato nikkhamitvā sace bahigāme udakaṃ natthi , antogāmeyeva bhattakiccaṃ katvā , atha bahigāme atthi , bhattakiccaṃ katvā pattaṃ dhovitvā vodakaṃ katvā thavikāya pakkhipitvā cīvaraṃ saṅgharitvā aṃse karitvā upāhanā ārohitvā gantabbaṃ .
Bhājanaṃ alabhantenātiādi araññasenāsanassa dullabhadabbasambhārattā vuttaṃ , aggi upaṭṭhāpetabbotiādi vāḷamigasarīsapādibāhiraparissayakāle ca vātapittādiajjhattapaassayakāle ca icchitabbattā .
Bahūnaṃ pana vasanaṭṭhāne tādisāni sulabhāni hontīti āha ‘‘ gaṇavāsino pana tena vināpi vaṭṭatī ’’ ti .
Kattaradaṇḍo nāma parissayavinodano hoti , tasmā araññe viharantena avassaṃ icchitabboti vuttaṃ ‘‘ kattaradaṇḍo upaṭṭhāpetabbo ’’ ti .
Nakkhattāneva nakkhattapadāni .
Corādīsu āgantvā ‘‘ ajja , bhante , kena nakkhattena cando yutto ’’ ti pucchitesu ‘‘ na jānāmā ’’ ti vutte kujjhanti , tasmā vuttaṃ ‘‘ nakkhattapadāni uggahetabbāni sakalāni vā ekadesāni vā ’’ ti , tathā disāmūḷhesu ‘‘ katamāyaṃ , bhante , disā ’’ ti pucchitesu , tasmā ‘‘ disākusalena bhavitabban ’’ ti .
Āraññikavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .