20. Paṭiggahaṇavinicchayakathā
104. Evaṃ
V1.160 kappiyabhūmivinicchayaṃ kathetvā idāni paṭiggahaṇavinicchayaṃ kathetuṃ ‘‘ khādanīyādipaṭiggāho ’’ tiādimāha .Tattha khādiyateti khādanīyaṃ , ṭhapetvā pañca bhojanāni sabbassa ajjhoharitabbassetaṃ adhivacanaṃ .
Ādi saddena bhojanīyaṃ
M1.211 saṅgaṇhāti .Paṭiggahaṇaṃ sampaṭicchanaṃ paṭiggāho , khādanīyādīnaṃ paṭiggāho khādanīyādipaṭiggāho .
Tenāha ‘‘ ajjhoharitabbassa yassa kassaci khādanīyassa vā bhojanīyassa vā paṭiggahaṇan ’’ ti .
Pañcasu aṅgesu uccāraṇamattan ti ukkhipanamattaṃ , iminā paṭiggahitabbabhārassa pamāṇaṃ dasseti .
Teneva tādisena purisena anukkhipanīyavatthusmiṃ paṭiggahaṇaṃ na ruhatīti dīpeti .
‘‘ Hatthapāso ’’ ti iminā āsannabhāvaṃ .
Teneva ca dūre ṭhatvā abhiharantassa paṭiggahaṇaṃ na ruhatīti dīpeti .
Abhihāroti pariṇāmitabhāvo , tena ca tatraṭṭhakādīsu na ruhatīti dīpeti .
‘‘ Devo vā ’’ tiādinā dāyakato payogattayaṃ dasseti .
‘‘ Tañce ’’ tiādinā paṭiggāhakato payogadvayaṃ dasseti .
Idāni tesu pañcasu aṅgesu hatthapāsassa durājānatāya taṃ dassetumāha ‘‘ tatthi ’’ ccādi .
Tattha aḍḍhateyyahattho hatthapāso nāmāti yojanā .
‘‘ Tassa orimantenā ’’ ti iminā ākāse ujuṃ ṭhatvā parena ukkhittaṃ gaṇhantassāpi āsannaṅgabhūtapādatalato paṭṭhāya hatthapāso paricchinditabbo , na sīsato paṭṭhāyāti dasseti .
Tattha ‘‘ orimantenā ’’ ti imassa heṭṭhimantenāti attho gahetabbo .
Ettha ca pavāraṇasikkhāpadaṭṭhakathāyaṃ ( pāci . aṭṭha .238-239)‘‘ sace pana bhikkhu nisinno hoti , āsannassa pacchimantato paṭṭhāyā ’’ tiādinā paṭiggāhakānaṃ āsannaṅgassa pārimantato paṭṭhāya paricchedassa dassitattā idhāpi ākāse ṭhitassa paṭiggāhakassa āsannaṅgabhūtapādatalassa pārimantabhūtato paṇhipariyantassa heṭṭhimatalato paṭṭhāya , dāyakassa pana orimantabhūtato pādaṅgulassa heṭṭhimapariyantato paṭṭhāya hatthapāso
M1.212 paricchinditabboti daṭṭhabbaṃ .Imināva nayena bhūmiyaṃ nipajjitvā ussīsake nisinnassa hatthato paṭiggaṇhantassāpi āsannasīsaṅgassa pārimantabhūtato gīvantato paṭṭhāyeva hatthapāso minitabbo , na pādatalato paṭṭhāya .
Evaṃ nipajjitvā dānepi yathānurūpaṃ veditabbaṃ .
‘‘ Yaṃ āsannataraṃ aṅgan ’’ ti ( pāci . aṭṭha .238-239) hi
V1.161 vuttaṃ .Akallakoti gilāno sahatthā paribhuñjituṃ asakkonto mukhena paṭiggaṇhāti .
Vimativinodaniyaṃ ( vi . vi . ṭī . pācittiya 2.265) pana ‘‘ akallakoti gilāno gahetuṃ vā ’’ ti ettakameva vuttaṃ , etena akallakoti gilāno vā atha vā gahetuṃ akallako asamatthoti attho dassito .
Tenāha ‘‘ sacepi natthukaraṇiyaṃ dīyamānaṃ nāsāpuṭena akallako vā mukhena paṭiggaṇhātī ’’ ti .
105. Ekadesenāpīti aṅguliyā phuṭṭhamattena .
Tañce paṭiggaṇhāti , sabbaṃ paṭiggahitamevāti veṇukoṭiyaṃ bandhitvā ṭhapitattā .
Sace bhūmiyaṃ ṭhitameva ghaṭaṃ dāyakena hatthapāse ṭhatvā ‘‘ ghaṭaṃ dassāmī ’’ ti dinnaṃ veṇukoṭiyā gahaṇavasena paṭiggaṇhāti , ubhayakoṭibaddhaṃ sabbampi paṭiggahitameva hoti .
Bhikkhussa hatthe apīḷetvā pakatiyā pīḷiyamānaṃ ucchurasaṃ sandhāya ‘‘ gaṇhathā ’’ ti vuttattā ‘‘ abhihāro na paññāyatī ’’ ti vuttaṃ , hatthapāse ṭhitassa pana bhikkhussa atthāya pīḷiyamānaṃ ucchuto paggharantaṃ rasaṃ gaṇhituṃ vaṭṭati .
Doṇikāya sayaṃ paggharantaṃ ucchurasaṃ majjhe āvaritvā vissajjitampi gaṇhituṃ vaṭṭati .
Paṭiggahaṇasaññāyāti ‘‘ mañcādinā paṭiggahessāmī ’’ ti uppāditasaññāya , iminā ‘‘ paṭiggaṇhāmī ’’ ti vācāya vattabbakiccaṃ natthīti dasseti .
Yattha
M1.213 katthaci aṭṭhakathāsu , padesesu vā .Asaṃhārime phalaketi thāmamajjhimena asaṃhāriye .
‘‘ Tintiṇikādipaṇṇesūti vacanato sākhāsu paṭiggahaṇaṃ ruhatīti daṭṭhabban ’’ ti sāratthadīpaniyaṃ ( sārattha . ṭī . pācittiya 3.265) vuttaṃ .
Porāṇaṭīkāyampi tatheva vuttaṃ , tadetaṃ vicāretabbaṃ .
Aṭṭhakathāyañhi ‘‘ bhūmiyaṃ atthatesu sukhumesu tintiṇikādipaṇṇesu paṭiggahaṇaṃ na ruhatī ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ tintiṇikādipaṇṇānaṃ sukhumattā tattha ṭhapitaāmisassa asaṇṭhahanato bhūmiyaṃ ṭhapitasadisattā ‘‘ na ruhatī ’’ ti vuttaṃ , tintiṇikādisākhāsu ṭhapitepi evameva siyā , tasmā ‘‘ sākhāsu paṭiggahaṇaṃ ruhatī ’’ ti vacanaṃ ayuttaṃ viya dissati .
Aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ na ruhatī ’’ ti kiriyāpadassa ‘‘ kasmā ’’ ti hetupariyesane sati na aññaṃ pariyesitabbaṃ ,‘‘ sukhumesū ’’ ti vuttaṃ visesanapadaṃyeva hetumantavisesanaṃ bhavati , tasmā tintiṇikapaṇṇādīsu paṭiggahaṇaṃ na ruhati , kasmā ?
Tesaṃ sukhumattā .
Aññesu pana paduminīpaṇṇādīsu ruhati , kasmā ?
Tesaṃ oḷārikattāti hetuphalasambandho icchitabboti dissati
V1.162 , tasmā ‘‘ tadetaṃ vicāretabban ’’ ti vuttaṃ .Tathā hi vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ na hi tāni sandhāretuṃ samatthānīti mahantesu pana paduminīpaṇṇādīsu ruhatī ’’ ti .
106. Puñchitvā paṭiggahetvāti puñchitepi rajanacuṇṇāsaṅkāya sati paṭiggahaṇatthāya vuttaṃ , nāsati .
Taṃ panāti patitarajaṃ appaṭiggahetvā upari gahitapiṇḍapātaṃ .
Anāpattīti durūpaciṇṇādidoso natthi .
Pubbābhogassa anurūpavasena ‘‘ anupasampannassa datvā … pe … vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Yasmā pana taṃ ‘‘ aññassa dassāmī ’’ ti cittuppādamattena parasantakaṃ na hoti , tasmā tassa adatvāpi paṭiggahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭati .
‘‘ Anupasampannassa dassāmī ’’ tiādipi vinayadukkaṭassa parihārāya
M1.214 vuttaṃ , tathā akatvā gahitepi paṭiggahetvā paribhuñjato anāpattiyeva .Bhikkhussa detīti aññassa bhikkhussa deti .
Kañjikan ti khīrarasādiṃ yaṃ kiñci dravaṃ sandhāya vuttaṃ .
Hatthato mocetvā puna gaṇhāti , uggahitakaṃ hotīti āha ‘‘ hatthato amocentenevā ’’ ti .
Āluḷentānan ti āloḷentānaṃ , ayameva vā pāṭho .
Āharitvā bhūmiyaṃ ṭhapitattā abhihāro natthīti āha ‘‘ patto paṭiggahetabbo ’’ ti .
107. Paṭhamataraṃ uḷuṅkato thevā patte patantīti ettha ‘‘ yathā paṭhamataraṃ patitatheve doso natthi , tathā ākiritvā apanentānaṃ pacchā patitathevepi abhihaṭattā nevatthi doso ’’ ti vadanti .
Carukenāti khuddakabhājanena .
‘‘ Abhihaṭattāti dīyamānakkhaṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Datvā apanayanakāle pana chārikā vā bindūni vā patanti , puna paṭiggahetabbaṃ abhihārassa vigatattā ’’ ti vadanti , taṃ yathā na patati , tathā apanessāmīti paṭiharante yujjati , pakatisaññāya apanente abhihāro na chijjati , supatitaṃ .
Paṭiggahitameva hi taṃ hoti .
Mukhavaṭṭiyāpi gahetuṃ vaṭṭatīti abhihariyamānassa pattassa mukhavaṭṭiyā uparibhāge hatthaṃ pasāretvā phusituṃ vaṭṭati .
Pādena pelletvāti pādena ‘‘ paṭiggahessāmī ’’ ti saññāya akkamitvā .
Kecīti abhayagirivāsino .
Vacanamattamevāti paṭibaddhaṃ paṭibaddhapaṭibaddhanti saddamattameva nānaṃ , kāyapaṭibaddhameva hoti , tasmā tesaṃ vacanaṃ na gahetabbanti adhippāyo .
Esa nayoti ‘‘ paṭibaddhapaṭibaddhampi kāyapaṭibaddhamevā ’’ ti ayaṃ nayo .
Tathā ca tattha kāyapaṭibaddhe tappaṭibaddhe ca thullaccayameva vuttaṃ .
Tena āharāpetun ti yassa bhikkhuno santikaṃ gataṃ , taṃ ‘‘ idha naṃ ānehī ’’ ti āṇāpetvā
V1.163 tena āharāpetuṃ itarassa vaṭṭatīti attho .Tasmāti yasmā mūlaṭṭhasseva
M1.215 paribhogo anuññāto , tasmā .Taṃ divasaṃ hatthena gahetvā dutiyadivase paṭiggahetvā paribhuñjantassa uggahitakapaṭiggahitaṃ hotīti āha ‘‘ anāmasitvā ’’ ti .
Appaṭiggahitattā ‘‘ sannidhipaccayā anāpattī ’’ ti vuttaṃ .
Appaṭiggahetvā paribhuñjantassa adinnamukhadvārāpatti hotīti āha ‘‘ paṭiggahetvā pana paribhuñjitabban ’’ ti .
‘‘ Na tato paran ti tadaheva sāmaṃ appaṭiggahitaṃ sandhāya vuttaṃ , tadaheva paṭiggahitaṃ pana punadivasādīsu appaṭiggahetvāpi paribhuñjituṃ vaṭṭatī ’’ ti vadanti .
108. Khīyantīti khayaṃ gacchanti , tesaṃ cuṇṇehi thullaccayaappaṭiggahaṇāpattiyo na hontīti adhippāyo .
Satthakenāti paṭiggahitasatthakena .
Navasamuṭṭhitan ti eteneva ucchuādīsu abhinavalaggattā abbohārikaṃ na hotīti dasseti .
Eseva nayoti sannidhidosādiṃ sandhāya vadati .
Tenāha ‘‘ na hī ’’ tiādi .
Kasmā panettha uggahitapaccayā , sannidhipaccayā vā doso na siyāti āha ‘‘ na hi taṃ paribhogatthāya pariharantī ’’ ti .
Iminā ca bāhiraparibhogatthaṃ sāmaṃ gahetvā vā anupasampannena dinnaṃ vā pariharituṃ vaṭṭatīti dīpeti , tasmā pattasammakkhanādiatthaṃ sāmaṃ gahetvā pariharitatelādiṃ sace paribhuñjitukāmo hoti , paṭiggahetvā paribhuñjantassa anāpatti .
Abbhantaraparibhogatthaṃ pana sāmaṃ gahitaṃ paṭiggahetvā paribhuñjantassa uggahitapaṭiggahaṇaṃ hoti , appaṭiggahetvā paribhuñjantassa adinnamukhadvārāpatti hoti .
Abbhantaraparibhogatthameva anupasampannena dinnaṃ gahetvā pariharantassa siṅgīloṇakappo viya sannidhipaccayā āpatti hoti .
Keci pana ‘‘ thāmamajjhimassa purisassa uccāraṇamattaṃ hotītiādinā vuttapañcaṅgasampattiyā paṭiggahaṇassa ruhaṇato bāhiraparibhogatthampi sace anupasampannehi dinnaṃ gaṇhāti , paṭiggahitamevā ’’ ti
M1.216 vadanti .Evaṃ sati idha bāhiraparibhogatthaṃ anupasampannena dinnaṃ gahetvā pariharantassa sannidhipaccayā āpatti vattabbā siyā .
‘‘ Na hi taṃ paribhogatthāya pariharantī ’’ ti ca na vattabbaṃ , tasmā bāhiraparibhogatthaṃ gahitaṃ paṭiggahitaṃ nāma na hotīti veditabbaṃ .
Yadi evaṃ pañcasu paṭiggahaṇaṅgesu ‘‘ paribhogatthāyā ’’ ti visesanaṃ vattabbanti ?
Na vattabbaṃ .
Paṭiggahaṇañhi paribhogatthameva hotīti ‘‘ paribhogatthāyā ’’ ti visuṃ avatvā ‘‘ tañce bhikkhu kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā paṭiggaṇhātī ’’ ti ettakameva vuttaṃ .
Apare pana ‘‘ satipi
V1.164 paṭiggahaṇe ‘ na hi taṃ paribhogatthāya pariharantī ’ ti idha aparibhogatthāya pariharaṇe anāpatti vuttā ’’ ti vadanti .Tena ca paṭiggahaṇaṅgesu pañcasu samiddhesu ajjhoharitukāmatāya gahitameva paṭiggahitaṃ nāma hoti ajjhoharitabbesuyeva paṭiggahaṇassa anuññātattāti dasseti .
Tathā bāhiraparibhogatthāya gahetvā ṭhapitatelādiṃ ajjhoharitukāmatāya sati paṭiggahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭatīti dasseti .
Udukkhalamusalādīni khīyantīti ettha udukkhalamusalānaṃ khayena pisitakoṭṭitabhesajjesu sace āgantukavaṇṇo paññāyati , na vaṭṭati .
Suddhaṃ udakaṃ hotīti rukkhasākhādīhi gaḷitvā patanaudakaṃ sandhāya vuttaṃ .
109. Patto vāssa paṭiggahetabboti etthāpi pattagataṃ chupitvā dentassa hatthe laggena āmisena dosābhāvatthaṃ pattapaṭiggahaṇanti abbhantaraparibhogatthameva pattapaṭiggahaṇaṃ veditabbaṃ .
Yaṃ sāmaṇerassa patte patati … pe … paṭiggahaṇaṃ na vijahatīti ettha punappunaṃ gaṇhantassa attano patte pakkhittameva attano santakanti sanniṭṭhānakaraṇato hatthagataṃ paṭiggahaṇaṃ na vijahati .
Paricchinditvā dinnaṃ pana gaṇhantassa gahaṇasamayeyeva attano santakanti sanniṭṭhānassa katattā
M1.217 hatthagataṃ paṭiggahaṇaṃ vijahati .Kesañci atthāya bhattaṃ pakkhipatīti ettha anupasampannassa atthāya pakkhipantepi āgantvā gaṇhissatīti sayameva pakkhipitvā ṭhapanato paṭiggahaṇaṃ na vijahati .
Anupasampannassa hatthe pakkhittaṃ pana anupasampanneneva ṭhapitaṃ nāma hotīti paṭiggahaṇaṃ vijahati pariccattabhāvato .
Tena vuttaṃ ‘‘ sāmaṇera … pe … pariccattattā ’’ ti .
Kesañcītiādīsu anupasampannānaṃ atthāya katthaci ṭhapiyamānampi hatthato muttamatte eva paṭiggahaṇaṃ na vijahati , atha kho bhājane patitameva paṭiggahaṇaṃ vijahati .
Bhājanañca bhikkhunā punadivasatthāya apekkhitamevāti taggatampi āmisaṃ duddhotapattagataṃ viya paṭiggahaṇaṃ vijahatīti saṅkāya ‘‘ sāmaṇerassa hatthe pakkhipitabban ’’ ti vuttanti veditabbaṃ .
Īdisesu hi yutti na gavesitabbā , vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ .
110. Pattagatā yāgūti iminā pattamukhavaṭṭiyā phuṭṭhepi kuṭe yāgu paṭiggahitā , uggahitā vā na hoti bhikkhuno anicchāya phuṭṭhattāti dasseti .
Āropetīti hatthaṃ phusāpeti .
Paṭiggahaṇūpagaṃ bhāraṃ nāma thāmamajjhimassa purisassa ukkhepārahaṃ .
Kiñcāpi avissajjetvāva aññena hatthena pidahantassa doso natthi , tathāpi na pidahitabbanti aṭṭhakathāpamāṇeneva gahetabbaṃ .
Vimativinodaniyaṃ ( vi . vi . ṭī . pācittiya 2.265) pana ‘‘ na
V1.165 pidahitabban ti hatthato muttaṃ sandhāya vuttaṃ , hatthagataṃ pana itarena hatthena pidahato , hatthato muttampi vā aphusitvā upari pidhānaṃ pātentassa na doso ’’ ti vuttaṃ . 111. Paṭiggaṇhātīti chāyatthāya upari dhāriyamānā mahāsākhā yena kenaci chijjeyya , tattha laggarajaṃ mukhe pāteyya vāti kappiyaṃ kārāpetvā paṭiggaṇhāti .
Macchikavāraṇatthan ti
M1.218 ettha ‘‘ sacepi sākhāya laggarajaṃ patte patati , sukhena paribhuñjituṃ sakkāti sākhāya paṭiggahitattā abbhantaraparibhogatthamevidha paṭiggahaṇanti mūlapaṭiggahaṇameva vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .Apare pana ‘‘ macchikavāraṇatthanti vacanamattaṃ gahetvā bāhiraparibhogatthaṃ gahitan ’’ ti vadanti .
Kuṇḍaketi mahāghaṭe .
Tasmimpīti cāṭighaṭepi .
Anupasampannaṃ gāhāpetvāti tameva ajjhoharaṇīyaṃ bhaṇḍaṃ anupasampannena gāhāpetvā .
Therassa pattaṃ dutiyattherassāti ‘‘ therassa pattaṃ mayhaṃ dethā ’’ ti tena attano pariccajāpetvā dutiyattherassa deti .
Tuyhaṃ yāguṃ mayhaṃ dehīti ettha evaṃ vatvā sāmaṇerassa pattaṃ gahetvā attanopi pattaṃ tassa deti .
Ettha panāti ‘‘ paṇḍito sāmaṇero ’’ tiādipattaparivattanakathāyaṃ .
Kāraṇaṃ upaparikkhitabban ti yathā mātuādīnaṃ telādīni haranto tathārūpe kicce anupasampannena aparivattetvāva paribhuñjituṃ labhati , evamidha pattaparivattanaṃ akatvā paribhuñjituṃ kasmā na labhatīti kāraṇaṃ vīmaṃsitabbanti attho .
Ettha pana ‘‘ sāmaṇerehi gahitataṇḍulesu parikkhīṇesu avassaṃ amhākaṃ sāmaṇerā saṅgahaṃ karontīti cittuppatti sambhavati , tasmā taṃ parivattetvāva paribhuñjitabbaṃ .
Mātāpitūnaṃ atthāya pana chāyatthāya vā gahaṇe paribhogāsā natthi , tasmā taṃ vaṭṭatī ’’ ti kāraṇaṃ vadanti .
Teneva ācariyabuddhadattattherenapi vuttaṃ –
‘‘ Mātāpitūnamatthāya , telādiṃ haratopi ca ;
Sākhaṃ chāyādiatthāya , imassa na visesatā .
‘‘ Tasmā hissa visesassa , cintetabbaṃ tu kāraṇaṃ ;
Tassa sālayabhāvaṃ tu , visesaṃ takkayāmahan ’’ ti .
Idamevettha
M1.219V1.166 yuttataraṃ avassaṃ tathāvidhavitakkuppattiyā sambhavato .Na hi sakkā ettha vitakkaṃ sodhetunti .
Mātādīnaṃ atthāya haraṇe pana nāvassaṃ tathāvidhavitakkuppattīti sakkā vitakkaṃ sodhetuṃ .
Yattha hi vitakkaṃ sodhetuṃ sakkā , tattha nevatthi doso .
Teneva vakkhati ‘‘ sace pana sakkoti vitakkaṃ sodhetuṃ , tato laddhaṃ khāditumpi vaṭṭatī ’’ ti .
Vimativinodaniyaṃ ( vi . vi . ṭī . pācittiya 2.265) pana ‘‘ ettha panāti pattaparivattane .
Kāraṇan ti ettha yathā sāmaṇerā ito amhākampi dentīti vitakko uppajjati , na tathā aññatthāti kāraṇaṃ vadanti , tañca yuttaṃ .
Yassa pana tādiso vitakko natthi , tena aparivattetvāpi bhuñjituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
112. Niccāletun ti cāletvā pāsāṇasakkharādiapanayanaṃ kātuṃ .
Uddhanaṃ āropetabban ti anaggikaṃ uddhanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Uddhane paccamānassa āluḷane upari apakkataṇḍulā heṭṭhā pavisitvā paccantīti āha ‘‘ sāmaṃpākañceva hotī ’’ ti .
113. Ādhārake patto ṭhapitoti appaṭiggahitāmiso patto puna paṭiggahaṇatthāya ṭhapito .
Cāletīti vinā kāraṇaṃ cāleti , satipi kāraṇe bhikkhūnaṃ paribhogārahaṃ cāletuṃ na vaṭṭati .
Kiñcāpi ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , amanussikābādhe āmakamaṃsaṃ āmakalohitan ’’ ti ( mahāva .264) tādise ābādhe attano atthāya āmakamaṃsapaṭiggahaṇaṃ anuññātaṃ ,‘‘ āmakamaṃsapaṭiggahaṇā paṭivirato hotī ’’ ti ( dī . ni .1.10,194) ca sāmaññato paṭikkhittaṃ , tathāpi attano , aññassa vā bhikkhuno atthāya aggahitattā ‘‘ sīhavighāsādiṃ … pe … vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ .
Sakkoti vitakkaṃ sodhetun ti ‘‘ mayhampi detī ’’ ti vitakkassa anuppannabhāvaṃ sallakkhetuṃ sakkoti
M1.220 ,‘‘ sāmaṇerassa dassāmī ’’ ti suddhacittena mayā gahitanti vā sallakkhetuṃ sakkoti .Sace pana mūlepi paṭiggahitaṃ hotīti ettha ‘‘ gahetvā gate mayhampi dadeyyunti saññāya sace paṭiggahitaṃ hotī ’’ ti vadanti .
114. Koṭṭhāse karotīti ‘‘ bhikkhū sāmaṇerā ca attano attano abhirucitaṃ koṭṭhāsaṃ gaṇhantū ’’ ti sabbesaṃ samake koṭṭhāse karoti .
Gahitāvasesan ti sāmaṇerehi gahitakoṭṭhāsato avasesaṃ .
Gaṇhitvāti ‘‘ mayhaṃ idaṃ gaṇhissāmī ’’ ti gahetvā .
Idha gahitāvasesaṃ nāma tena gaṇhitvā puna ṭhapitaṃ .
Paṭiggahetvāti
V1.167 tadahu paṭiggahetvā .Teneva ‘‘ yāvakālikena yāvajīvikasaṃsagge doso natthī ’’ ti vuttaṃ .
Sace pana purimadivase paṭiggahetvā ṭhapitā hoti , sāmisena mukhena tassā vaṭṭiyā dhūmaṃ pivituṃ na vaṭṭati .
Samuddodakenāti appaṭiggahitasamuddodakena .
Himakarakā nāma kadāci vassodakena saha patanakā pāsāṇalekhā viya ghanībhūtā udakavisesā , tesu paṭiggahaṇakiccaṃ natthi .
Tenāha ‘‘ udakagatikā evā ’’ ti .
Yasmā katakaṭṭhi udakaṃ pasādetvā visuṃ tiṭṭhati , tasmā ‘‘ abbohārikan ’’ ti vuttaṃ .
Iminā appaṭiggahitāpattīhi abbohārikaṃ , vikālabhojanāpattīhipi abbohārikanti dasseti .
Laggatīti sukkhe mukhe ca hatthe ca mattikāvaṇṇaṃ dassentaṃ laggati .
Bahalan ti hatthamukhesu alagganakampi paṭiggahetabbaṃ .
Vāsamattan ti reṇukhīrābhāvaṃ dasseti .
Pānīyaṃ gahetvāti attanoyeva atthāya gahetvā .
Sace pana pītāvasesakaṃ tattheva ākirissāmīti gaṇhāti , puna paṭiggahaṇakiccaṃ
M1.221 natthi .Ākirati , paṭiggahetabban ti puppharasassa paññāyanato vuttaṃ .
Vikkhambhetvāti viyūhitvā , apanetvāti attho .
115. Mahābhūtesūti pāṇasarīrasannissitesu pathavīādimahābhūtesu .
Sabbaṃ vaṭṭatīti attano paresañca sarīrasannissitaṃ sabbaṃ vaṭṭati , akappiyamaṃsānulomatāya thullaccayādiṃ na janetīti adhippāyo .
Patatīti attano sarīrato chijjitvā patati .
‘‘ Rukkhato chinditvā ’’ ti vuttattā mattikatthāya pathaviṃ khaṇituṃ , aññampi yaṃ kiñci mūlapaṇṇādivisabhesajjaṃ chinditvā chārikaṃ akatvāpi appaṭiggahitampi paribhuñjituṃ vaṭṭatīti daṭṭhabbaṃ .
Iti vinayasaṅgahasaṃvaṇṇanābhūte vinayālaṅkāre
Paṭiggahaṇavinicchayakathālaṅkāro nāma
Vīsatimo paricchedo .