Mānattavinicchayakathā
Mānattakathāyampi mānattaṃ nāma appaṭicchannamānattaṃ paṭicchannamānattaṃ pakkhamānattaṃ samodhānamānattanti catubbidhaṃ hoti .
Tattha
M2.254 yo bhikkhu saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpajjitvā taṃ divasameva āroceti , ekarattimattampi na paṭicchādeti , tassa parivāsaṃ adatvāva dinnaṃ mānattaṃ appaṭicchannamānattaṃ nāma .Yo āpajjitvā dasahi ākārehi vinā taṃ divasaṃ nāroceti , ekarattādivasena paṭicchādeti , tattha yathāpaṭicchannadivasaṃ parivāsaṃ datvā parivutthaparivāsassa dinnaṃ mānattaṃ paṭicchannamānattaṃ nāma .
Āpattiṃ āpajjitvā paṭicchannāya vā appaṭicchannāya vā bhikkhuniyā pakkhamattameva dinnaṃ mānattaṃ pakkhamānattaṃ nāma .
Bhikkhu pana paṭicchannāya āpattiyā parivasitvā anikkhittavattakāleyeva puna āpajjitvā na paṭicchādeti , tassa mūlāya paṭikassitvā parivutthadivase adivase katvā appaṭicchāditattā samodhānaparivāsaṃ adatvā dinnaṃ mānattaṃ samodhānamānattaṃ nāma .
Mānattārahakālepi mānattacaraṇakālepi abbhānārahakālepi eseva nayo .
Tesu tīṇi mānattāni aṭṭhakathāyaṃ vuttanayena suviññeyyattā na vuttāni .
Pakkhamānattaṃ pacchā āgamissati .
Yāni pana parivāsamānattāni anavaṭṭhitattā puthujjanassa gihiādivasena parivattane sati puna dātabbādātabbabhāve saṅkitabbāni , tāni dassetuṃ pāḷiyaṃ anekehi pakārehi vitthārato vuttāni .
Tesu bhikkhūnaṃ saṃsayavinodanatthāya ekadesaṃ dassetuṃ ‘‘ sace kocī ’’ tiādimāha .
Tattha vibbhamatīti virūpo hutvā bhamati , hīnāyāvattati gihī hotīti attho .
Sāmaṇero hotīti upasampannabhāvaṃ jahitvā sāmaṇerabhāvaṃ upagacchati .
Tattha pārājikappattabhāvena vā ‘‘ gihīti maṃ dhārethā ’’ tiādinā sikkhāpaccakkhānena vā gihī hoti
V2.185 .Tesu paṭhamena puna upasampadāya abhabbattā puna parivāso na ruhatiyeva , dutiyena pana puna upasampadāya bhabbattā ‘‘ so ce puna upasampajjatī ’’ ti
M2.255 vuttaṃ .Itaro pana pārājikappattabhāvena sāmaṇero na hoti .
Kasmā ?
Saraṇagamanādīnaṃ vinassanato .
Vuttañhi vimativinodaniyaṃ ( vi . vi . ṭī . mahāvagga 2.108)‘‘ upasampannānampi pārājikasamaāpattiyā saraṇagamanādisāmaṇerabhāvassapi vinassanato senāsanaggāho ca paṭippassambhati , saṅghalābhampi tena labhantīti veditabban ’’ ti , gihī pana hutvā puna sāmaṇerabhāvamattaṃ laddhabbaṃ hoti .
‘‘ Sāmaṇeroti maṃ dhārethā ’’ tiādinā pana sikkhāpaccakkhāne kate siyā sāmaṇerabhāvo , tatopi puna upasampajjitukāmatāya sati siyā upasampannabhāvo .
‘‘ Gihīti maṃ dhārethā ’’ tiādinā sikkhāpaccakkhānaṃ katvā gihibhāvaṃ upagatepi puna sāmaṇerapabbajjaṃ pabbajitvā sāmaṇero hoti .
Tato puna upasampajjituṃ laddhabbattā ‘‘ puna upasampajjatī ’’ ti vutto .
Tesaṃ bhikkhubhāve parivāse aniṭṭhitepi gihisāmaṇerabhāvaṃ pattattā parivāso na ruhati upasampannānameva parivāsassa bhagavatā paññattattāti attho .
Evaṃ sante puna upasampajjantassa kiṃ parivāso puna dātabboti āha ‘‘ so ce puna upasampajjatī ’’ tiādi .
Tassattho – so vibbhantako so vā sāmaṇero puna upasampannabhāvaṃ upagacchati , purimaṃ pubbe bhikkhubhūtakāle dinnaṃ parivāsadānaṃ eva idāni parivāsadānaṃ hoti .
Yo parivāso pubbe bhikkhubhūtakāle dinno , so parivāso sudinno , dudinno na hoti .
Yo yattako kālo parivuttho , so tattako kālo suparivutthoyeva hoti , na duparivuttho , tasmā avaseso kālo parivasitabboti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – pubbe bhikkhukāle pakkhappaṭicchannāya āpattiyā parivāsaṃ gahetvā dasadivasamattaṃ parivasitvā aniṭṭhiteyeva parivāse vibbhamitvā sāmaṇero
M2.256 vā hutvā puna upasampannena avasesapañcadivase parivasitvā parivāso niṭṭhāpetabboti .Mānattārahādīsupi eseva nayo .
Ummattakādīsupi tasmiṃ kāle ajānantattā ‘‘ parivāso na ruhatī ’’ ti vuttaṃ .
Tiṇṇampi ukkhittakānaṃ kammanānāsaṃvāsakattā tehi sahasaṃvāsoyeva natthīti ukkhittakānaṃ parivāso na ruhatīti vuttaṃ .
Sace puna osārīyatīti ukkhepanīyakammaṃ paṭippassambhanavasena samānasaṃvāsakabhāvaṃ pavesīyati .
‘‘ Sace kassaci bhikkhuno itthiliṅgaṃ pātubhavatī ’’ tiādīsu aṭṭhakathāyaṃ vuttanayeneva attho suviññeyyo hoti .
Yaṃ pana vuttaṃ ‘‘ pakkhamānattaṃ pacchā āgamissatī ’’ ti , tatrevaṃ
V2.186 jānitabbaṃ – pakkhamānattan ti bhikkhuniyā dātabbamānattaṃ .Taṃ pana paṭicchannāyapi appaṭicchannāyapi āpattiyā aḍḍhamāsamattameva dātabbaṃ .
Vuttañhetaṃ ‘‘ garudhammaṃ ajjhāpannāya bhikkhuniyā ubhatosaṅghe pakkhamānattaṃ caritabban ’’ ti ( pāci .149; cūḷava .403; a . ni .8.51).
Taṃ pana bhikkhunīhi attano sīmaṃ sodhetvā vihārasīmāya vā vihārasīmaṃ sodhetuṃ asakkontīhi khaṇḍasīmāya vā sabbantimena paricchedena catuvaggagaṇaṃ sannipātāpetvā dātabbaṃ .
Sace ekā āpatti hoti , ekissā vasena , sace dve vā tisso vā sambahulā vā ekavatthukā vā nānāvatthukā vā , tāsaṃ tāsaṃ vasena vatthugottanāmaāpattīsu yaṃ yaṃ icchati , taṃ taṃ ādāya yojanā kātabbā .
Tatridaṃ ekāpattivasena mukhamattanidassanaṃ – tāya āpannāya bhikkhuniyā bhikkhunisaṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhunīnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ ahaṃ
M2.257 , ayye , ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ gāmantaraṃ , sāhaṃ , ayya , e ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ yācāmī ’’ ti .Evaṃ tikkhattuṃ yācāpetvā byattāya bhikkhuniyā paṭibalāya saṅgho ñāpetabbo ‘‘ suṇātu me , ayye , saṅgho , ayaṃ itthannāmā bhikkhunī ekaṃ āpattiṃ āpajji gāmantaraṃ , sā saṅghaṃ ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ yācati .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmāya bhikkhuniyā ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ dadeyya , esā ñatti .
Suṇātu me , ayye , saṅgho … pe … dutiyampi .
Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi .
Suṇātu me , ayye , saṅgho … pe … bhāseyya .
Dinnaṃ saṅghena itthannāmāya bhikkhuniyā ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ , khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
Kammavācāpariyosāne vattaṃ samādiyitvā bhikkhumānattakathāyaṃ vuttanayeneva saṅghassa ārocetvā nikkhittavattaṃ vasitukāmāya tatheva saṅghassa majjhe vā pakkantāsu bhikkhunīsu ekabhikkhuniyā vā dutiyikāya vā santike vuttanayeneva nikkhipitabbaṃ .
Aññissā pana āgantukāya santike ārocetvā nikkhipitabbaṃ , nikkhittakālato paṭṭhāya pakatattaṭṭhāne tiṭṭhati .
Puna samādiyitvā aruṇaṃ uṭṭhapentiyā pana bhikkhunīnaṃyeva santike vasituṃ na labbhati
V2.187 .‘‘ Ubhatosaṅghe pakkhamānattaṃ caritabban ’’ ti hi vuttaṃ , tasmā assā ācariyupajjhāyāhi vihāraṃ gantvā saṅgāhakapakkhe ṭhito eko mahāthero vā dhammakathiko vā bhikkhu vattabbo ‘‘ ekissā bhikkhuniyā vinayakammaṃ kattabbamatthi , tatra no ayyā cattāro bhikkhū pesethā ’’ ti .
Saṅgahaṃ akātuṃ na labbhati ,‘‘ pesessāmā ’’ ti vattabbaṃ .
Catūhi pakatattabhikkhunīhi mānattacāriniṃ bhikkhuniṃ
M2.258 gahetvā antoaruṇeyeva nikkhipitvā gāmūpacārato dve leḍḍupāte atikkamitvā maggā okkamma gumbavatiādīhi paṭicchanne ṭhāne nisīditabbaṃ , vihārūpacāratopi dve leḍḍupātā atikkamitabbā .Catūhi pakatattabhikkhūhipi tattha gantabbaṃ , gantvā pana bhikkhunīhi saddhiṃ na ekaṭṭhāne nisīditabbaṃ , paṭikkamitvā avidūre ṭhāne nisīditabbaṃ .
Kurundimahāpaccarīsu pana ‘‘ bhikkhunīhi byattaṃ ekaṃ vā dve vā upāsikāyo bhikkhūhipi ekaṃ vā dve vā upāsake attarakkhaṇatthāya gahetvā gantabban ’’ ti vuttaṃ .
Kurundiyaṃyeva ca ‘‘ bhikkhunupassayassa ca vihārassa ca upacāraṃ muñcituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ ,‘‘ gāmassā ’’ ti na vuttaṃ .
Evaṃ nisinnesu pana bhikkhunīsu ca bhikkhūsu ca tāya bhikkhuniyā ‘‘ mānattaṃ samādiyāmi , vattaṃ samādiyāmī ’’ ti vattaṃ samādiyitvā bhikkhunisaṅghassa tāva evaṃ ārocetabbaṃ ‘‘ ahaṃ , ayye , ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ gāmantaraṃ , sāhaṃ saṅghaṃ ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ yāciṃ , tassā me saṅgho ekissā āpattiyā gāmantarāya pakkhamānattaṃ adāsi , sāhaṃ mānattaṃ carāmi , vediyāmahaṃ ayye , vediyatīti maṃ saṅgho dhāretū ’’ ti .
Tato bhikkhusaṅghassa santikaṃ gantvā evaṃ ārocetabbaṃ ‘‘ ahaṃ , ayyā , ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ … pe … vediyāmahaṃ ayyā , vediyatīti maṃ saṅgho dhāretū ’’ ti .
Idhāpi yāya kāyaci bhāsāya ārocetuṃ vaṭṭati .
Ārocetvā ca bhikkhunisaṅghasseva santike nisīditabbaṃ , ārocitakālato paṭṭhāya bhikkhūnaṃ gantuṃ vaṭṭati .
Sace sāsaṅkā hoti , bhikkhuniyo tattheva ṭhānaṃ paccāsīsanti , ṭhātabbaṃ .
Sace añño bhikkhu vā bhikkhunī vā taṃ ṭhānaṃ eti , passantiyā ārocetabbaṃ .
No ce āroceti , ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca
M2.259 .Sace ajānantiyā eva upacāraṃ okkamitvā gacchati , ratticchedova hoti , na vattabhedadukkaṭaṃ .
Sace bhikkhuniyo upajjhāyādīnaṃ vattakaraṇatthaṃ pageva gantukāmā honti , rattivippavāsagaṇaohīyanagāmantarāpattirakkhaṇatthaṃ
V2.188 ekaṃ bhikkhuniṃ ṭhapetvā gantabbaṃ , tāya aruṇe uṭṭhite tassā santike vattaṃ nikkhipitabbaṃ .Etenupāyena akhaṇḍā pañcadasa rattiyo mānattaṃ caritabbaṃ .
Anikkhittavattāya pana pārivāsikakkhandhake vuttanayeneva sammā vattitabbaṃ .
Ayaṃ pana viseso –
‘‘ āgantukassa ārocetabban ’’ ti ettha yattakā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā taṃ gāmaṃ bhikkhū vā bhikkhuniyo vā āgacchanti , sabbesaṃ ārocetabbaṃ .
Anārocentiyā ratticchedo ceva vattabhedadukkaṭañca .
Sacepi rattiṃ koci bhikkhu taṃ gāmūpacāraṃ okkamitvā gacchati , ratticchedo hotiyeva , ajānanapaccayā pana vattabhedato muccati .
Kurundīādīsu pana ‘‘ anikkhittavattabhikkhūnaṃ vuttanayeneva kathetabban ’’ ti vuttaṃ , taṃ pārivāsikavattādīnaṃ upacārasīmāya paricchinnattā yuttataraṃ dissati .
Uposathe ārocetabbaṃ , pavāraṇāya ārocetabbaṃ , catunnaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca devasikaṃ ārocetabbaṃ .
Sace bhikkhūnaṃ tasmiṃ gāme bhikkhācāro sampajjati , tattheva gantabbaṃ .
No ce sampajjati , aññatra caritvāpi tatra āgantvā attānaṃ dassetvā gantabbaṃ , bahigāme vā saṅketaṭṭhānaṃ kātabbaṃ ‘‘ asukasmiṃ nāma ṭhāne amhe passissatī ’’ ti .
Tāya saṅketaṭṭhānaṃ gantvā ārocetabbaṃ , saṅketaṭṭhāne adisvā vihāraṃ gantvā ārocetabbaṃ .
Vihāre sabbabhikkhūnaṃ ārocetabbaṃ .
Sace sabbesaṃ sakkā na hoti ārocetuṃ , bahi upacārasīmāya ṭhatvā bhikkhuniyo pesetabbā , tāhi ānītānaṃ catunnaṃ bhikkhūnaṃ ārocetabbaṃ .
Sace vihāro dūro hoti sāsaṅko , upāsake ca upāsikāyo
M2.260 ca gahetvā gantabbaṃ .Sace pana ayaṃ ekā vasati , rattivippavāsaṃ āpajjati , tasmāssā ekā pakatattā bhikkhunī sammannitvā dātabbā ekacchanne vasanatthāya .
Evaṃ akhaṇḍaṃ mānattaṃ caritvā vīsatigaṇe bhikkhunisaṅghe vuttanayeneva abbhānaṃ kātabbaṃ .
‘‘ Sace mānattaṃ caramānā antarāpattiṃ āpajjati , mūlāya paṭikassitvā tassā āpattiyā mānattaṃ dātabban ’’ ti kurundiyaṃ vuttaṃ , idaṃ pakkhamānattaṃ nāma .
Idaṃ pana pakkhamānattaṃ samantapāsādikāyaṃ ( cūḷava . aṭṭha .102) pāḷimuttavinayavinicchayabhāvena āgatampi imasmiṃ vinayasaṅgahappakaraṇe ācariyena anuddhaṭaṃ .
Ayaṃ panācariyassa adhippāyo siyā – idaṃ pakkhamānattaṃ bhikkhuniyoyeva sandhāya bhagavatā visuṃ paññattaṃ , bhikkhūhi asādhāraṇaṃ , imasmiñca kāle bhikkhunisaṅgho natthi , tasmā ganthassa lahubhāvatthaṃ idampi aññampi īdisaṃ ajjhupekkhitabbanti .
Amhehi pana bhikkhunisaṅghe avijjamānepi ‘‘ bhikkhusaṅgho
V2.189 bhikkhunīhi samādātabbavattaṃ jānissati .‘ Dubbalajātikā hi bhīrukajātikā bhikkhuniyo bhagavato āṇaṃ patiṭṭhāpentiyo evarūpaṃ dukkaraṃ durabhisambhavaṃ vattaṃ samādayiṃsu , kimaṅgaṃ pana mayan ’ ti manasi karontā bhagavato āṇaṃ patiṭṭhāpentā parivāsādivattaṃ samādiyissantī ’’ ti mantvā ācariyena anuddhaṭampi imasmiṃ vinayālaṅkārappakaraṇe uddhaṭaṃ , tasmā sammāsambuddhe sañjātasaddhāpemagāravādiyuttehi satthusāsanakarehi bhikkhūhi sammā sikkhitabbaṃ .
Ito parāni aṭṭhakathāyaṃ āgatanayeneva veditabbāni .
Mānattavinicchayakathā niṭṭhitā .
248. Pārivāsikavattakathāyaṃ navakataraṃ pārivāsikan ti attanā navakataraṃ pārivāsikaṃ .
Pārivāsikassa hi
M2.261 attanā navakataraṃ pārivāsikaṃ ṭhapetvā aññe mūlāyapaṭikassanāraha mānattāraha mānattacārika abbhānārahāpi pakatattaṭṭhāneyeva tiṭṭhanti .Tenāha ‘‘ antamaso mūlāyapaṭikassanārahādīnampī ’’ ti .
Antamaso mūlāyapaṭikassanārahādīnampīti ādi -saddena mānattārahamānattacārikaabbhānārahe saṅgaṇhāti .
Te hi pārivāsikānaṃ , pārivāsikā ca tesaṃ pakatattaṭṭhāne eva tiṭṭhanti .
Adhotapādaṭṭhapanakan ti yattha ṭhatvā pāde dhovanti , tādisaṃ dāruphalakakhaṇḍādiṃ .
Pādaghaṃsanan ti sakkharakathalādiṃ .
Pāde ghaṃsanti etenāti pādaghaṃsanaṃ , sakkharakathalādi .
Vuttañhi bhagavatā ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tisso pādaghaṃsaniyo sakkharaṃ kathalaṃ samuddapheṇan ’’ ti ( cūḷava .269).
Saddhivihārikānampi sādiyantassāti saddhivihārikānampi abhivādanādiṃ sādiyantassa .
Vattaṃ karontīti ettakamattasseva vuttattā saddhivihārikādīhipi abhivādanādiṃ kātuṃ na vaṭṭati .
‘‘ Mā maṃ gāmappavesanaṃ āpucchathā ’’ ti vutte anāpucchāpi gāmaṃ pavisituṃ vaṭṭati .
Yo yo vuḍḍhoti pārivāsikesu bhikkhūsu yo yo vuḍḍho .
Navakatarassa sāditun ti pārivāsikanavakatarassa abhivādanādiṃ sādituṃ .
‘‘ Pārisuddhiuposathe kariyamāne ’’ ti idaṃ pavāraṇadivasesu saṅghe pavārente anupagatachinnavassādīhi kariyamānaṃ pārisuddhiuposathampi sandhāya vuttaṃ .
Tatthevāti saṅghanavakaṭṭhāneyeva .
Attano pāḷiyā pavāretabban ti attano vassaggena pattapāḷiyā pavāretabbaṃ , na pana sabbesu pavāritesūti attho .
Oṇojanaṃ
V2.190 nāma vissajjanaṃ , taṃ pana pārivāsikena pāpitassa attanā sampaṭicchitasseva punadivasādiatthāya vissajjanaṃ kātabbaṃ .Asampaṭicchitvā ce vissajjeti , na labhatīti
M2.262 vuttaṃ .Yadi pana na gaṇhāti na vissajjetīti yadi purimadivase attano na gaṇhāti , gahetvā ca na vissajjeti .
Catussālabhattan ti bhojanasālāya paṭipāṭiyā dīyamānaṃ bhattaṃ .
Hatthapāse ṭhitenāti dāyakassa hatthapāse ṭhitena , paṭiggahaṇaruhanaṭṭhāneti adhippāyo .
Mahāpeḷabhattepīti mahantesu bhattapacchiādibhājanesu ṭhapetvā dīyamānabhattesupi .
Ito parampi pārivāsikavattaṃ pāḷiyaṃ ( cūḷava .75) āgatanayeneva veditabbaṃ .
Tattha pana aṭṭhakathāyaṃ āgatanayeneva attho suviññeyyo hoti , tasmā dubbiññeyyaṭṭhāneyeva kathayissāma .
‘‘ Na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo ’’ ti ettha dubbidhaṃ sāmaṇeraṃ dassetuṃ ‘‘ añño ’’ tiādimāha .
‘‘ Na bhikkhuniyo ovaditabbā ’’ ti ettha laddhasammutikena āṇattopi garudhammehi aññehi vā ovadituṃ na labhatīti āha ‘‘ paṭibalassa vā bhikkhussa bhāro kātabbo ’’ ti .
Āgatā bhikkhuniyo vattabbāti sambandho .
Savacanīyan ti sadosaṃ .
Jeṭṭhakaṭṭhānaṃ na kātabban ti padhānaṭṭhānaṃ na kātabbaṃ .
Kiṃ tanti āha ‘‘ pātimokkhuddesakenā ’’ tiādi .
Rajehi hatā upahatā bhūmi etissāti rajohatabhūmi , rajokiṇṇabhūmīti attho .
Paccayan ti vassāvāsikalābhaṃ sandhāya vuttaṃ .
Ekapasse ṭhatvāti pāḷiṃ vihāya bhikkhūnaṃ pacchato ṭhatvā .
Senāsanaṃ na labhatīti seyyapariyantabhāgitāya vassaggena gaṇhituṃ na labhati .
Assāti bhaveyya .
‘‘ Āgantukena ārocetabbaṃ , āgantukassa ārocetabban ’’ ti avisesena vuttattā sace dve pārivāsikā gataṭṭhāne aññamaññaṃ passanti , ubhohipi aññamaññassa ārocetabbaṃ .
Yathā bahi disvā ārocitassa bhikkhuno
M2.263 vihāraṃ āgatena puna ārocanakiccaṃ natthi , evaṃ aññavihāraṃ gatenapi tattha pubbe ārocitassa puna ārocanakiccaṃ natthīti vadanti .Avisesenāti pārivāsikassa ca ukkhittakassa ca avisesena .
Obaddhan ti palibuddhaṃ .
Sahavāsoti vuttappakāre channe bhikkhunā saddhiṃ sayanameva adhippetaṃ , na sesairiyāpathakappanaṃ .
Sesamettha suviññeyyameva .
Pāpiṭṭhatarāti
V2.191 pārājikāpattīti ukkaṃsavasena vuttaṃ .Sañcarittādipaṇṇattivajjato pana sukkavissaṭṭhādikā lokavajjāva .
Tatthapi saṅghabhedādikā pāpiṭṭhatarā eva .
Kammanti pārivāsikakammavācāti etena ‘‘ kammabhūtā vācā kammavācā ’’ ti kammavācāsaddassa atthopi siddhoti veditabbo .
Savacanīyanti ettha sa -saddo ‘‘ santi ’’ atthaṃ vadati , attano vacanena attano pavattanakammanti evamettha attho daṭṭhabbo ,‘‘ mā pakkamāhī ’’ ti vā ‘‘ ehi vinayadharānaṃ sammukhībhāvan ’’ ti vā evaṃ attano āṇāya pavattanakakammaṃ na kātabbanti adhippāyo .
Evañhi kenaci savacanīye kate anādarena atikkamituṃ na vaṭṭati , buddhassa saṅghassa āṇā atikkantā nāma hoti .
Rajohatabhūmīti paṇṇasālāvisesanaṃ .
Paccayan ti vassāvāsikacīvaraṃ .
Senāsanaṃ na labhatīti vassaggena na labhati .
Apaṇṇakapaṭipadāti aviraddhapaṭipadā .
Sace vāyamantopīti ettha avisayabhāvaṃ ñatvā avāyamantopi saṅgayhati .
Avisesenāti pārivāsikukkhittakānaṃ sāmaññena .
Pañcavaṇṇachadanabandhanaṭṭhānesūti pañcappakārachadanehi channaṭṭhānesu .
Obaddhan ti uṭṭhānādibyāpārapaṭibaddhaṃ , pīḷitanti attho .
Mañce vā pīṭhe vāti ettha vā saddo samuccayattho .
Tena taṭṭikācammakhaṇḍādīsu dīghāsanesupi nisīdituṃ na vaṭṭatīti dīpitaṃ hoti .
Na vattabhedadukkaṭan ti vuḍḍhatarassa
M2.264 jānantassapi vattabhede dukkaṭaṃ natthīti dasseti .Vattaṃ nikkhipāpetvāti idampi parivāsādimeva sandhāya vuttaṃ , na sesakammāni .
‘‘ Senāsanaṃ na labhati seyyapariyantabhāgitāya .
Uddesādīni dātumpi na labhatīti vadanti .
‘ Tadahupasampannepi pakatatte ’ ti vacanato anupasampannehi vasituṃ vaṭṭati .
Samavassāti etena apacchā apurimaṃ nipajjane dvinnampi vattabhedāpattibhāvaṃ dīpeti .
Attano attano navakataran ti pārivāsikādinavakataraṃ .
Paṭhamaṃ saṅghamajjhe parivāsaṃ gahetvā nikkhittavattena puna ekassapi santike samādiyituṃ nikkhipituñca vaṭṭati , mānatte pana nikkhipituṃ vaṭṭati .
Ūnegaṇecaraṇadosattā na gahetunti eke .
Paṭhamaṃ ādinnavattaṃ ekassa santike yathā nikkhipituṃ vaṭṭati , tathā samādiyitumpi vaṭṭatīti porāṇagaṇṭhipade ’’ ti vajirabuddhiṭīkāyaṃ ( vajira . ṭī . cūḷavagga 76) vuttanti .
Idaṃ ettha yaṃ vattaṃ ‘‘ catunavutipārivāsikavattan ’’ ti pārivāsikakkhandhakapāḷiyaṃ ( cūḷava .75) āgataṃ , samantapāsādikāyampi ettakāya pāḷiyā ( cūḷava . aṭṭha .75-84) vaṇṇanaṃ vatvā ‘‘ pārivāsikavattakathā niṭṭhitā ’’ ti āha .
Imasmiṃ vinayasaṅgahapakaraṇe
V2.192 ( vi . saṅga . aṭṭha .248) pana ‘‘ na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabban ’’ ti imassānantaraṃ ‘‘ pārivāsikacatuttho ce , bhikkhave ’’ tiādīni aggahetvā ‘‘ na , bhikkhave , pārivāsikena bhikkhunā sāditabban ’’ tiādīni paṭhamaṃ paññattapadāni gahetvā tesaṃ padānaṃ saṃvaṇṇanaṃ katvā ‘‘ idaṃ pārivāsikavattan ’’ ti aññathā anukkamo vutto , so pāḷiyā ca aṭṭhakathāya ca na sameti .Ācariyassa pana ayamadhippāyo siyā –
‘‘ pārivāsikacatuttho ce , bhikkhave ’’ tiādīni pārivāsikabhikkhūnaṃ samādiyitabbāni na honti
M2.265 , atha kho kammakārakānaṃ bhikkhūnaṃ kattabbākattabbakammadassanametaṃ , tasmā pārivāsikavatte na pavesetabbaṃ .‘‘ Na , bhikkhave , pārivāsikena bhikkhunā sāditabban ’’ tiādīni pana pārivāsikabhikkhūnaṃ sammāvattitabbavattāniyeva honti , tasmā imāniyeva pārivāsikavatte pavesetabbānīti .
Amhehi pana pāḷiaṭṭhakathāṭīkāsu āgatānukkamena paṭhamaṃ paññattavattānaṃ atthaṃ paṭhamaṃ dassetvā pacchā paññattapadānaṃ attho pacchā vuttoti daṭṭhabbo .
Iti vinayasaṅgahasaṃvaṇṇanābhūte vinayālaṅkāre
Garukāpattivuṭṭhānavinicchayakathālaṅkāro nāma
Dvattiṃsatimo paricchedo .