Piṇḍapātabhājanakathāvaṇṇanā
209. Idāni
V2.27 piṇḍapātabhājanavinicchayaṃ kathetuṃ ‘‘ piṇḍapātabhājane panā ’’ tiādimāha .Tattha senāsanakkhandhake senāsanabhājaneyeva paṭhamaṃ āgatepi catupaccayabhājanavinicchayattā paccayānukkamena piṇḍapātabhājanaṃ paṭhamaṃ dasseti .
Piṇḍapātabhājane pana saṅghabhattādīsu ayaṃ vinicchayoti sambandho .
Kathaṃ etāni saṅghabhattādīni bhagavatā anuññātānīti āha ‘‘ anujānāmi … pe … anuññātesū ’’ ti .
Saṅghassa atthāya ābhataṃ bhattaṃ saṅghabhattaṃ yathā ‘‘ āgantukassa ābhataṃ bhattaṃ āgantukabhattan ’’ ti .
Saṅghato uddissa uddisitvā dātabbaṃ bhattaṃ uddesabhattaṃ .
Nimantetvā dātabbaṃ bhattaṃ nimantanabhattaṃ .
Salākaṃ pātetvā gāhetabbaṃ bhattaṃ salākabhattaṃ .
Pakkhe pakkhadivase dātabbaṃ bhattaṃ pakkhabhattaṃ .
Uposathe uposathadivase dātabbaṃ bhattaṃ uposathabhattaṃ .
Pāṭipade uposathadivasato dutiyadivase dātabbaṃ bhattaṃ pāṭipadabhattan ti viggaho .
Ṭhitikā nāma natthīti saṅghattherato paṭṭhāya vassaggena gāhaṇaṃ ṭhitikā nāma .
Attano
M2.37 vihāradvāreti vihārassa dvārakoṭṭhakasamīpaṃ sandhāya vuttaṃ .Bhojanasālāyāti bhattuddesaṭṭhānabhūtāya bhojanasālāyaṃ .
Vassaggenāti vassakoṭṭhāsena .
Dinnaṃ panāti vatvā yathā so dāyako vadati , taṃ vidhiṃ dassetuṃ ‘‘ saṅghato bhante ’’ tiādimāha .
Antaraghareti antogehe .
Antoupacāragatānan ti ettha gāmadvāravīthicatukkesu dvādasahatthabbhantaraṃ upacāro nāma .
Antaragharassa upacāre pana labbhamānavisesaṃ dassetuṃ ‘‘ gharūpacāro cetthā ’’ tiādimāha .
Ekavaḷañjan ti ekena dvārena vaḷañjitabbaṃ .
Nānānivesanesūti nānākulassa nānūpacāresu nivesanesu .
Lajjī pesalo agatigamanaṃ vajjetvā medhāvī ca upaparikkhitvā uddisatīti āha ‘‘ pesalo lajjī medhāvī icchitabbo ’’ ti .
Nisinnassapi niddāyantassapīti anādare sāmivacanaṃ , vuḍḍhatare niddāyante navakassa gāhitaṃ suggāhitanti attho .
Ticīvaraparivāraṃ vāti ettha ‘‘ udakamattalābhī viya aññopi uddesabhattaṃ alabhitvā vatthādianekappakārakaṃ labhati ce , tasseva tan ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Attano rucivasena yaṃ kiñci vatvā āharituṃ vissajjitattā vissaṭṭhadūto nāma .
Yaṃ icchatīti ‘‘ uddesabhattaṃ dethā ’’ tiādīni vadanto yaṃ icchati .
Pucchāsabhāgenāti pucchāsadisena .
‘‘ Ekā
V2.28 kūṭaṭṭhitikā nāma hotī ’’ ti vatvā tameva ṭhitikaṃ vibhāvento ‘‘ rañño vā hī ’’ tiādimāha .Aññehi uddesabhattādīhi amissetvā visuṃyeva ṭhitikāya gahetabbattā ‘‘ ekacārikabhattānī ’’ ti vuttaṃ .
Theyyāya harantīti pattahārakā haranti .
Gīvā hotīti āṇāpakassa gīvā hoti .
Sabbaṃ pattassāmikassa hotīti cīvarādikampi sabbaṃ pattassāmikasseva hoti ,‘‘ mayā
M2.38 bhattameva sandhāya vuttaṃ , na cīvarādin ’’ ti vatvā gahetuṃ vaṭṭatīti attho .Manussānaṃ vacanaṃ kātuṃ vaṭṭatīti vuttā gacchantīti manussānaṃ vacanaṃ kātuṃ vaṭṭatīti tena bhikkhunā vuttā gacchanti .
Akatabhāgo nāmāti āgantukabhāgo nāma , adinnapubbabhāgoti attho .
Sabbo saṅgho paribhūñjatūti vutteti ettha ‘‘ paṭhamameva ‘ sabbasaṅghikabhattaṃ dethā ’ ti vatvā pacchā ‘ sabbo saṅgho paribhuñjatū ’ ti avuttepi bhājetvā paribhuñjitabban ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Kiṃ āharīyatīti avatvāti ‘‘ katarabhattaṃ tayā āharīyatī ’’ ti dāyakaṃ apucchitvā .
Pakatiṭhitikāyāti uddesabhattaṭhitikāya .
Piṇḍapātabhājanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .