Añjanakathā
Añjanakathāyaṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , añjanaṃ kāḷañjanaṃ rasañjanaṃ sotañjanaṃ gerukaṃ kapallan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato bhikkhūnaṃ cakkhuroge sati añjanādīni vaṭṭanti .
Tattha ‘‘ añjanan ti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Kāḷañjanan ti ekā añjanajāti .
Rasañjanan ti nānāsambhārehi kataṃ .
Sotañjanan ti nadīsotādīsu uppajjanakaañjanaṃ .
Geruko nāma suvaṇṇageruko .
Kapallan ti dīpasikhato gahitamasī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ ( mahāva . aṭṭha .264) vuttaṃ .
Sāratthadīpaniyaṃ ( sārattha . ṭī . mahāvagga 3.265)‘‘ suvaṇṇagerukoti suvaṇṇatutthādī ’’ ti vuttaṃ .
Vimativinodaniyampi ( vi . vi . ṭī . mahāvagga 2.264-265) tatheva vuttaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , candanaṃ tagaraṃ kāḷānusāriyaṃ tālīsaṃ bhaddamuttakan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanūpapisanehi atthe sati imāni candanādīni vaṭṭanti .
Tattha ‘‘ candanan ti lohitacandanādikaṃ yaṃ kiñci candanaṃ .
Tagarādīni
M2.411 pākaṭāni .Aññānipi nīluppalādīni vaṭṭantiyeva .
Añjanūpapisanehīti añjanehi saddhiṃ ekato pisitabbehi .
Na hi kiñci añjanūpapisanaṃ na vaṭṭatī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ ( mahāva . aṭṭha .264) ṭīkāyaṃ ( sārattha . ṭī . mahāvagga 3.265) pana ‘‘ añjanūpapisanan ti añjanatthāya upapisitabbaṃ yaṃ kiñci
V2.304 cuṇṇajātī ’’ ti vuttaṃ .Vimativinodaniyaṃ ( vi . vi . ṭī . mahāvagga 2.264-265) pana ‘‘ pāḷiyaṃ añjanūpapisanan ti añjane upanetuṃ pisitabbabhesajjan ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , añjanin ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanaṭhapanaṭṭhānaṃ vaṭṭati .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā añjanī dhāretabbā , yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ naḷamayaṃ veḷumayaṃ kaṭṭhamayaṃ jatumayaṃ lohamayaṃ saṅkhanābhimayan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato etāni kappiyāni .
Tattha aṭṭhimayan ti manussaṭṭhiṃ ṭhapetvā avasesaaṭṭhimayaṃ .
Dantamayan ti hatthidantādisabbadantamayaṃ .
Visāṇamayepi akappiyaṃ nāma natthi .
Naḷamayādayo ekantakappiyāyeva .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , apidhānan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanīapidhānampi vaṭṭati .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , suttakena bandhitvā añjaniyā bandhitun ’’ ti ( mahāva .265) vacanato apidhānaṃ suttakena bandhitvā añjaniyā bandhitabbaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , suttakena sibbetun ’’ ti ( mahāva .265) vacanato apatanatthāya añjanīsuttakena sibbetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , añjanisalākan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanisalākampi vaṭṭati .
‘‘ Na , bhikkhave , uccāvacā añjanisalākā dhāretabbā , yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ … pe … saṅkhanābhimayan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato etāyeva añjanisalākā vaṭṭanti .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , salākaṭṭhāniyan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanisalākaṭṭhāniyampi vaṭṭati .
Tattha salākaṭṭhāniyan ti yattha salākaṃ odahanti , taṃ susiradaṇḍakaṃ vā thavikaṃ vā anujānāmīti
M2.412 attho .‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , añjanitthavikan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato thavikampi vaṭṭati .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakan ’’ ti ( mahāva .265) vacanato añjanitthavikāya aṃse lagganatthāya aṃsabaddhakampi bandhanasuttakampi vaṭṭati .