3. Serīsuttavaṇṇanā
104. Yaṃ
M1.156 dānaṃ demīti yaṃ deyyadhammaṃ parassa demi .Tassa pati hutvāti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā demi tena anākaḍḍhanīyattā .
‘‘ Na dāso na sahāyo ’’ ti vatvā tadubhayaṃ anvayato byatirekato dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dāso hutvā deti taṇhāya dāsabyassa upagatattā .
Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvāvissajjanato .
Sāmī hutvā deti taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato .
Sāmiparibhogasadisā hetassāyaṃ pavattatīti .
Atha vā yo dānasīlatāya dāyako puggalo , so dāne pavattibhedena dānadāso dānasahāyo dānapatīti tippakāro hotīti dasseti .
Tadassa tippakārataṃ vibhajitvā dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dātabbaṭṭhena dānaṃ , annapānādi .
Tattha yaṃ attanā paribhuñjati taṇhādhipannatāya , tassa vase vattanato dāso viya hoti .
Yaṃ paresaṃ dīyati , tatthapi annapānasāmaññena idaṃ vuttaṃ ‘‘ dānasaṅkhātassa deyyadhammassa dāso hutvā detī ’’ ti .
Sahāyo hutvā deti attanā paribhuñjitabbassa paresaṃ dātabbassa ca samasamaṭṭhapanena .
Pati hutvā deti sayaṃ deyyadhammassa vase avattitvā tassa attano vase vattāpanato .
Aparo nayo – yo attanā paṇītaṃ paribhuñjitvā paresaṃ nihīnaṃ deti , so dānadāso nāma tannimittanihīnabhāvāpattito .
Yo yādisaṃ attanā paribhuñjati , tādisameva paresaṃ deti , so dānasahāyo nāma tannimittanihīnādhikabhāvavissajjanena sadisabhāvāpattito .
Yo attanā nihīnaṃ paribhuñjitvā paresaṃ paṇītaṃ deti , so dānapati nāma tannimittaseṭṭhabhāvappattito .
Kammasarikkhako hi vipāko , tasmā devaputto ‘‘ dānapatī ’’ ti vadanto ‘‘ ahaṃ tādiso ahosin ’’ ti dasseti .
‘‘ Catūsu dvāresu dānaṃ dīyitthā ’’ ti pāḷiyaṃ saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthāretvā dassetuṃ ‘‘ tassa kirā ’’ tiādi vuttaṃ .
Dānan ti yiṭṭhaṃ , tañca kho sabbasādhāraṇavasena katanti āha ‘‘ samaṇa
V1.138 … pe … yācakānan ’’ ti .Pabbajjūpagatāti
M1.157 yaṃ kiñci pabbajjaṃ upagatā .Bhovādinoti jātimattabrāhmaṇe vadati .
Nālattha buddhasuññattā tadā lokassa .
Duggatāti dukkhajīvikakappakā kasiravuttikā .
Tenāha ‘‘ daliddamanussā ’’ ti .
Kasivāṇijjādijīvikaṃ anuṭṭhātuṃ asamatthā idha ‘‘ kapaṇā ’’ ti adhippetāti āha ‘‘ kāṇakuṇiādayo ’’ ti .
Pathāvinoti addhikā .
Vanibbakāti dāyakānaṃ guṇakittanakammaphalakittanavasena yācakā seyyathāpi naggādayo .
Tenāha ‘‘ iṭṭhaṃ dinnan ’’ tiādi .
Pasatamattanti vīhitaṇḍulādivasena vuttaṃ .
Sarāvamattan ti yāgubhattādivasena .
Yathā gāmalābho gāme uppajjanako āyalābho , evaṃ tattha dvāralābhoti āha ‘‘ tattha uppajjanakasatasahasse ’’ ti .
Mahantataraṃ dānaṃ adaṃsu aññassapi dhanassa viniyogaṃ gatattā .
Taṃ sandhāyāti taṃ mahantataraṃ dānaṃ kataṃ sandhāya .
Rañño hi tattha dānaṃ itthāgārassa dānena mahatā abhibhūtaṃ viya paṭinivattaṃ hotīti āha ‘‘ paṭinivattī ’’ ti .
Kocīti bhummatthe paccattavacanaṃ .
Tenāha ‘‘ katthacī ’’ ti .
Anekavassasahassāyukakāle tassa uppannattā asītivassasahassāni so rājā dānamadāsīti .
Serīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .