7. Subrahmasuttavaṇṇanā
98. Subrahmāti tassa devaputtassa nāmaṃ .
Tassa satthu santikūpasaṅkamanassa kāraṇaṃ dassento
V1.134 ‘‘ so kirā ’’ tiādimāha .Tadeva sokaṃ tassa devaputtassa aṭṭhuppatti .
Accharāsaṅghaparivutoti sahassamattena accharāsaṅghena parivuto .
Nandanakīḷikan ti nandanavanakīḷikaṃ .
Hatthaṃ āgacchatīti hatthagayhupago hoti .
Ganthentīti ettha mālāveṭhanampi khiḍḍāpasutatāyāti daṭṭhabbaṃ .
Aññathā pupphāniyeva tāya tāya cittassa vasena mālābhāvena hatthaṃ upagacchantīti .
Upacchedakakammavasenāti tasmiṃ devaloke āyusese sati eva tassa pana upaghātakassa laddhokāsassa pāpakammassa vasena .
‘‘ Pahāro ’’ ti divasassa tatiyo bhāgo vuccati , tasmā ekappahārenevāti ekavelāyamevāti attho .
Piyavatthukasokenāti piyavatthunimittakena sokena .
Ruppamānoti pīḷiyamāno .
Sattame divaseti manussagaṇanāya sattame divase .
Tatthevāti tasmiṃyeva niraye nibbattitabbaṃ iminā tāhi ca saheva pubbe tassa pāpakammassa katattā .
Ruppīti cittasantāsaṃ āpajji .
Niddhamitun ti nīharituṃ apanetuṃ .
Satthu santikaṃ gantvāti tāhi pañcasatāhi accharāhi saddhiṃ bhagavato santikaṃ gantvā .
Idanti
M1.153 attano cittaṃ dasseti āsannapaccakkhabhāvato .Niccan ti sadā .
Svāyaṃ niccattho adhippāyavasena gahetabboti tattha pahātabbaṃ gahetabbañca dassento ‘‘ devaloke ’’ tiādimāha .
Na gahetabbo hetupavattito pubbe tassa utrāsassa abhāvato .
Tesūti dukkhesu .
Tāni hi hetupaccayehi kattabbato gāthāyaṃ ‘‘ kicchesū ’’ ti vuttāni .
Kicchesūti vā kicchanimittaṃ .
Yāsañhi payogavipattīnaṃ vasenassa tāni dukkhāni uppajjeyyuṃ , taṃnimittanti attho .
Tā hi assa payogavipattiyo gativipattiyo satthu santikaṃ upagamanena hāyeyyuṃ .
Nibbattānaṃ diṭṭhānīti nibbattānaṃ vasena diṭṭhāni dukkhāni .
Tesu ca dukkhesu .
Sabbattha nimittatthe bhummaṃ .
Ḍayhamāno viya cittasantāpena .
Cattāripi saccāni bujjhati paṭivijjhatīti bodhi , satiādidhammasāmaggī , tasmā bojjhā bodhito .
Sā pana bodhi bhāvanākāreneva pavattati , aññatrasaddayogena ca ‘‘ bojjhā ’’ ti nissakkavacananti tadatthaṃ dassento muñcitvāpadaṃ apekkhitvā ‘‘ bojjhaṅgabhāvanan ’’ ti āha .
Tapoguṇan ti dhutadhammamāha .
So hi taṇhāloluppassa tapanato tapo , sayaṃ guṇasabhāvattā guṇasannissayato ca guṇan ti .
Tenāha ‘‘ dhutaṅgasaṅkhātaṃ tapoguṇan ’’ ti .
Sabbe saṅkhāragatā nissajjīyanti etthāti sabbanissaggo , asaṅkhatadhātūti āha ‘‘ sabbanissaggāti nibbānato ’’ ti .
Indriyasaṃvarova
V1.135 paṭhamaṃ veditabbo paṭipattikkamavasena tasseva paṭhamattā .Taṃ pana paṭipattikkamaṃ dassetuṃ ‘‘ indriyasaṃvare hī ’’ tiādimāha .
Nippariyāyato maggapariyāpannā eva bojjhaṅgāti āha ‘‘ sahavipassanāya bojjhaṅge ’’ ti .
Tassāti tathābhāvena tassa yogino .
Yasmā devaputtassa satthā taṃ gāthaṃ vatvā upari ca saccāni pakāsesi , tasmā vuttaṃ ‘‘ bhagavā catusaccavasena desanaṃ vinivattesī ’’ ti .
Devaputto sotāpattiphale patiṭṭhahīti kāmaṃ tasseva visesādhigamo idhāgato , pañcasatamattāhi pana accharāhi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhahīti veditabbaṃ .
Tenāha mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanāyaṃ ( dī . ni . aṭṭha .2.373; ma . ni . aṭṭha .1.106)‘‘ so desanāpariyosāne pañcahi accharāsatehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāya taṃ sampattiṃ thāvaraṃ katvā devalokameva agamāsī ’’ ti .
Subrahmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .