3. Natthiputtasamasuttavaṇṇanā
13. Puttapemaṃ
M1.77 puttaggahaṇena gahitaṃ uttarapadalopenāti āha ‘‘ puttapemasaman ’’ ti .Gosamitan ti gohi samaṃ kataṃ .
Tenāha ‘‘ gohi saman ’’ ti .
Sūriyassa samāti sūriyasamā .
Avayavasambandhe cetaṃ sāmivacanaṃ .
Avayavo cettha ābhā evāti viññāyati ‘‘ anantaraṃ ābhā ’’ ti vuccamānattāti āha ‘‘ sūriyābhāya samā ’’ tiādi .
Mahoghabhāvena saranti savantīti sarā , mahantā jalāsayā .
Sabbe te samuddaparamā orimajanehi adiṭṭhaparatīrattā tassa .
Natthi attasamaṃ peman ti gāthāya paṭhamagāthāyaṃ vuttanayena attho veditabbo .
Attapemena samaṃ pemaṃ nāma natthīti ayamattho .
Anudakakantāre ghammasantāpaṃ asahantiyā aṅke ṭhapitaputtakaṃ kandantaṃ bhūmiyaṃ nipajjāpetvā tassa upari ṭhatvā mataitthivatthunā dīpetabbaṃ .
Tenāha –
‘‘ mātāpitādayo hi chaḍḍetvāpi puttadhītādayo ’’ ti .
Tathā cāha –
‘‘ Sabbā disā anuparigamma cetasā ,
Nevajjhagā piyataramattanā kvaci ;
Evaṃ
V1.69 piyo puthu attā paresaṃ ,Tasmā na hiṃse paramattakāmo ’’ ti .( saṃ . ni .1.119; udā .41; netti .113);
Dhaññena samaṃ dhanaṃ nāma natthi , yasmā tappaṭibaddhā āhārūpajīvīnaṃ sattānaṃ jīvitavutti .
Tathārūpe kāleti dubbhikkhakāle .
Ekadesaṃyeva obhāsantīti ekasmiṃ khaṇe catūsu mahādīpesu obhāsaṃ pharituṃ asamatthattā sūriyassapi , pageva itaresaṃ .
Bodhisattassa udayabbayassa ñāṇānubhāvena sakalajātikhettaṃ ekālokaṃ ahosīti āha ‘‘ paññā … pe … sakkotī ’’ ti .
Tamaṃ vidhamatīti pubbenivāsañāṇādayo paññā yattha pavattanti , tamanavasesaṃ byāpetvā ekappahārena pavattanato .
‘‘ Vuṭṭhiyā pana pavattamānāya yāva ābhassarabhavanā ’’ ti pacuravasena vuttaṃ .
Natthiputtasamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .