Issues
Sagāthāvaggaṭīkā
Sagāthāvaggaṭīkā

9. Koṇḍaññasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Koṇḍaññasuttavaṇṇanā

217. Evaṃgahitanāmoti ‘‘ aññāsi vata , bho , koṇḍañño ’’ ti satthu vacanaṃ nissāya bhikkhūhi aññehi koṇḍaññanāmakehi visesanatthaṃ evaṃgahitanāmo .
Dvādasannaṃ saṃvaccharānaṃ vasena cirassaṃ .
Chaddantabhavaneti chaddantanāgarājabhavanaṭṭhāne .
Paññavā mahāsāvako rattaññutāya .
‘‘ Dasasahassacakkavāḷe devamanussānan ti dasasahassacakkavāḷe devānaṃ , imasmiṃ cakkavāḷe devamanussānañcāti evaṃ dasasahassacakkavāḷe devamanussānan ’’ ti vadanti .
Aggan tiādito .
Tatthāti mandākinitīre .
Vassaggenāti vassapaṭipāṭiyā .
Tan ti aññāsikoṇḍaññattheraṃ .
Mahābrahmānaṃ viya lokiyamanussā harāyanti .
Pāmokkhabhūto āyasmāM1.293 thero antarantarā tattha tattha janapade vasitvā tadanukkamena mandākinitīraṃ upagato , tasmā vuttaṃ –
‘‘ icchāmahaṃ , bhante , janapade vasitun ’’ ti .
Ānubhāvasampannā dibbāyukā te hatthināgāti vuttaṃ ‘‘ pubbe paccekabuddhānaṃ pāricariyāya kataparicayā ’’ ti .
Therassa sañcaraṇaṭṭhāne āvaraṇasākhā haritvā apanetvā .
Mukhodakañceva dantakaṭṭhañca ṭhapetīti saḷaladevadārukaṭṭhādīni aññamaññaṃ ghaṃsitvā aggiṃ nibbattetvā jāletvā tattha pāsāṇakhaṇḍāni tāpetvā tāni daṇḍakehi vaṭṭetvā taḷākāsu udakasoṇḍīsu khipitvā udakassa tattabhāvaṃ ñatvā nāgalatādantakaṭṭhaṃ upanento mukhodakañca ṭhapeti .
Vattaṃ karotīti antokuṭiyā bahi ca pamukhepi aṅgaṇepi sākhābhaṅgehi sammajjanto vakkhamānanayena āhāraṃ upanento vattaṃ karoti .
Patiṭṭhappamāṇeti kaṭippamāṇe , ayameva vā pāṭho tāva mahantamevāti yāva mahantaṃ setapadumavanaṃV1.257 , tāva mahantameva .
Eseva nayo rattakumudavanā dīsu .
Khādantā manussā .
Pakkapayoghanikā viyāti supakkapayoghanaṃ viya .
Ghanabhāvena pana pakkhittakhuddamadhu viya hoti .
Tenāha ‘‘ etaṃ pokkharamadhu nāmā ’’ ti .
Muḷālan ti setapadumānaṃ mūlaṃ .
Bhisan ti tesaṃyeva kandaṃ .
Ekasmiṃ pabbeti ekekasmiṃ pabbantare .
Pādaghaṭakan ti doṇassa catubhāgo saṇṭhānato khuddako , tasmā pādaghaṭakappamāṇan ti tumbamattaṃ .
Soṇḍiāvāṭeti khuddakasoṇḍiyo ceva khuddakaāvāṭe ca .
Etaṃ bhojanan ti yathāvuttaṃ nirudakapāyasabhojanaṃ .
Keci sañjānanti ye therā vuḍḍhatarā .
Keci na sañjānanti ye navā acirapabbajitā .
Buddhānubuddhoti buddhassa anubuddho .
Bāḷhavīriyoti catunnaṃ sammappadhānānaṃ vasena ciranicitavīriyo .
Tiṇṇaṃ vivekānan ti kāyacittaupadhivivekānaṃ lābhīti yojanā .
Catasso vadati vaṅgīsatthero sayaṃpaṭibhānaṃ , na sesābhiññānaṃ abhāvatoti āha ‘‘ itarā ’’ tiādi .
Parisā sannisīdi nissaddabhāvena tuṇhī ahosīti attho .
Anujānāpesīti paṭhamaṃ attanā ñātaṃ upaṭṭhitaṃ attano parinibbānakālaṃ anu pacchā satthāraṃ jānāpesīti evaṃ ettha attho daṭṭhabbo .
Tan tiM1.294 āsāḷhipuṇṇamāya isipatane yaṃ dassanaṃ , yaṃ vā dukkaracariyāyaṃ tumhākaṃ upaṭṭhānaṃ ādito dassanaṃ , taṃ , bhante , paṭhamadassanaṃ .
Onatavinatāti heṭṭhā upari ca onatā vinatā .
Kampetvāti thokaṃ cāletvā dassanatthaṃ ekaninnādo tesaṃ hatthināgānañceva nāgayakkhakumbhaṇḍānaṃ devatānañca saddena .
Brahmāno devānaṃ adaṃsūti sambandho .
Sajjhāyamakaṃsu pasādanīyesu pasādavasena sannipatitaparisāya pasādajananatthaṃ bhagavati nikkhamitvāti bhagavati gandhakuṭito nikkhamitvā .
Dharatiyevāti aduṭṭhataṃ patvā tiṭṭhateva .
Koṇḍaññasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .