Issues
Sagāthāvaggaṭīkā
Sagāthāvaggaṭīkā

2. Gāravasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Gāravasuttavaṇṇanā

173. AyaṃM1.238 vitakkoti ayaṃ ‘‘ kintāhaṃ vihareyyan ’’ ti evaṃ pavattitavitakko .
Aññasmin ti parasmiṃ .
Attā na hotīti hi añño , paro .
So panettha na yo koci adhippeto , atha kho garuṭṭhānīyo .
Tenāha ‘‘ kañci garuṭṭhāne aṭṭhapetvā ’’ ti .
Patissavati garuno ‘‘ āmā ’’ ti sampaṭicchatīti patisso , na patissoti appatisso .
Patissayarahito garupassayarahitoti attho .
Sadevaketi avayavena viggaho samudāyo samāsattho .
Sadevakaggahaṇena pañcakāmāvacaradevaggahaṇaṃ pārisesañāyena itaresaṃ padantarehi saṅgahitattā , samārakaggahaṇena chaṭṭhakāmāvacaradevaggahaṇaṃV1.208 paccāsattiñāyena .
Tattha hi māro jāto tannivāsī ca hoti .
Sabrahmakavacanena brahmakāyikādibrahmaggahaṇaṃ paccāsattiñāyeneva .
‘‘ Sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāyā ’’ ti sāsanassa paccatthikasamaṇabrāhmaṇaggahaṇaṃ .
Nidassanamattañcetaṃ apaccatthikānaṃ asamitapāpānaṃ abāhitapāpānañca samaṇabrāhmaṇānaṃ teneva vacanena gahitattā .
Kāmaṃ ‘‘ sadevake ’’ tiādivisesanānaṃ vasena sattavisayo lokasaddoti viññāyati tulyayogavisayattā tesaṃ .
‘‘ Salomako sapakkhako ’’ tiādīsu pana atulyayogepi ayaṃ samāso labbhatīti byabhicāradassanato pajāgahaṇanti pajāvacanena sattalokaggahaṇaṃ .
Devabhāvasāmaññena mārabrahmesu gahitesupi itarehi tesaṃ labbhamānavisesadassanatthaṃ visuṃ gahaṇanti dassento ‘‘ māro nāmā ’’ tiādimāha .
Māro brahmānampi vicakkhukammāya pahotīti āha ‘‘ sabbesan ’’ ti .
Uparīti uparibhāve .
Brahmāti dasasahassibrahmānaṃ sandhāyāha .
Tathā cāha ‘‘ dasahi aṅgulīhī ’’ tiādi .
Idha dīghanikāyādayo viya bāhirakānampi ganthanikāyo labbhatīti āha ‘‘ ekanikāyādivasenā ’’ ti .
Vatthuvijjādīti ādi -saddena vijjāṭṭhānāni saṅgahitāni .
Yathāsakaṃ kammakilesehi pajātattā nibbattattā pajā , sattanikāyo .
Tassā pajāya .
Sadevamanussāyāti vā iminā sammutidevaggahaṇaṃ tadavasiṭṭhamanussalokaggahaṇañca daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ bhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetvā idāni abhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetuṃ ‘‘ apicetthā ’’ tiādi vuttaṃ .
Lokavasena vuttāni ‘‘ lokīyanti ettha kammakammaphalānī ’’ tiM1.239 katvā , pajāvasena ‘‘ hetupaccayehi pajāyatī ’’ ti katvā .
Sīlasampannataran ti ettha paripuṇṇasampannatā adhippetā ‘‘ sampannaṃ sālikedāran ’’ tiādīsu ( jā .1.14.1) viya .
Tenāha ‘‘ adhikataranti attho ’’ ti .
Paripuṇṇampi ‘‘ adhikataran ’’ ti vattabbatamarahati .
Sesesūti ‘‘ samādhisampannataran ’’ tiādīsu .
Kāraṇan tiādīsu kāraṇan ti yuttiṃ .
Atthan ti aviparītatthaṃ .
Vuḍḍhin ti abhivuḍḍhinimittaṃ .
Iminā vacanenāti imasmiṃ sutte anantaraṃ vuttavacanena .
Na kevalaṃ imināva , suttantarampi ānetvā paṭibāhitabboti dassento ‘‘ na me ācariyo atthī ’’ tiādimāha .
Ettha yaṃ vattabbaṃ , taṃ sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya ( dī . ni . aṭṭha .3.162) vuttameva .
Saran ti karaṇe etaṃ paccattavacananti āha ‘‘ sarantenā ’’ ti , saran ti vā saraṇahetūti attho .
Gāravasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .