4. Nasantisuttavaṇṇanā
34. Kamanīyānīti
M1.106 kantāni .Tato eva etāni iṭṭhārammaṇāni sukhārammaṇāni rūpādīni , te pana vatthukāmā , tadārammaṇakilesakāmā vā .
‘‘ Na santi kāmā manujesū ’’ ti desanāsīsametaṃ , nicchayena kāmā aniccāyeva .
Maccu dhīyati etthāti maccudheyyaṃ .
Na puna āgacchati ettha taṃ apunāgamanaṃ .
Apunāgamanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ anupagacchanato .
Nibbānaṃ hītiādi vuttassevatthassa vivaraṇaṃ .
Baddhoti paṭibaddhacitto .
Pamattoti vossaggapamādaṃ āpanno .
Taṇhāchandato
V1.94 jātaṃ tassa visesapaccayattā .Icchitaṃ hanatīti aghaṃ , dukkhaṃ .
Idha pana anavasesapariyādānavasena pañcupādānakkhandhā dukkhanti .
Chandavinayā aghavinayoti hetunirodhena hi phalanirodho , evaṃ saupādisesanibbānaṃ vatvā aghavinayā dukkhavinayoti anupādisesanibbānaṃ vadati .
Citrānīti kilesakāmāpi vedanādiṭṭhisampayogabhedena honti , ākārabhedena ca atthi savighātāvighātāti tato visesetuṃ ‘‘ ārammaṇacittānī ’’ ti vuttaṃ .
Saṅkappitarāgoti subhādivasena saṅkappitavatthumhi rāgo .
Kilesakāmo kāmoti vutto tassevidha visesato kāmabhāvasiddhito .
Pasūrasuttena vibhāvetabbo ‘‘ na te kāmā ’’ tiādinā tassa vatthumhi āgatattā .
Idāni tamatthaṃ saṅkhepeneva vibhāvento ‘‘ pasūraparibbājako hī ’’ tiādimāha .
Na te kāmā yāni citrāni loketi te ce kāmā na honti , yāni loke citrāni rūpādiārammaṇāni .
Vedesīti kevalaṃ saṅkapparāgañca kāmaṃ katvā vadesi ce .
Hehintīti bhaveyyunti attho .
Suṇanto saddāni manoramāni , satthāpi te hehiti kāmabhogīti paccekaṃ gāthā , idha pana saṃkhipitvā dassitā .
Dhīrā nāma dhitisampannāti āha ‘‘ paṇḍitā ’’ ti .
Tassāti yo pahīnakodhamāno sabbaso saṃyojanātigo nāmarūpasmiṃ asajjanto rāgādikiñcanarahito , tassa .
Mogharājā nāma thero bāvarībrāhmaṇassa paricārakānaṃ soḷasannaṃ aññataro .
Yathānusandhiṃ appatto sāvasesa- attho , kiñci vattabbaṃ atthīti adhippāyo
M1.107 .Sabbaso vimuttattāva devamanussā namassanti , ye taṃ paṭipajjanti .
Tesaṃ kiṃ hoti ?
Kiñcipi na siyāti ayamettha atthaviseso ?
Dasabalaṃ sandhāyevamāha ukkaṭṭhaniddesena .
Anupaṭipattiyāti paṭipattiṃ anugantvā paṭipajjanena .
Namassanti taṃ pūjenti .
Catusaccadhammaṃ jānitvāti tena paṭividdhaṃ catusaccadhammaṃ paṭivijjhitvā .
Tathā ca buddhasubuddhatāya nibbematikā hontīti āha ‘‘ vicikicchaṃ pahāyā ’’ ti .
Tato paraṃ pana anukkamena aggamaggādhigamena saṅgātigāpi honti .
Asekkhadhammapāripūriyā pasaṃsiyā viññūnaṃ pasaṃsāpi hontīti .
Nasantisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .