Issues
Sagāthāvaggaṭīkā
Sagāthāvaggaṭīkā

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

82. DevassaV1.125M1.142 putto devaputto .
Devānaṃ janakajanetabbasambandhābhāvato kathamayaṃ devaputtoti vuccatīti āha ‘‘ devānaṃ hī ’’ tiādi .
‘‘ Apākaṭo aññataroti vuccatī ’’ ti idaṃ yebhuyyavasena vuttaṃ .
Pākaṭopi hi katthaci ‘‘ aññataro ’’ ti vuccati .
Heṭṭhā devatāsaṃyutte ‘‘ apākaṭā aññatarā devatā ’’ ti vatvā idha ‘‘ pākaṭo devaputto ’’ ti vuttaṃ .
Tathā hissa kassapoti gottanāmaṃ gahitaṃ , tañca kho purimajātisiddhasamaññāvasena .
Anusāsanaṃ anusāso , taṃ anusāsaṃ .
Bhikkhuniddesan ti bhikkhusaddassa niddesaṃ .
Bhikkhuovādan ti bhikkhubhāvāvahaṃ ovādaṃ .
Yadi pana na assosi , kathamayaṃ pañhaṃ kathesīti ?
Aññato sutaṃ nissāya pañhaṃ kathesi , na pana bhagavato sammukhā sutabhāvena .
Tesan ti yathāvuttānaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ .
‘‘ Kathetukāmo cevā ’’ tiādinā hi catutthaṃ idha uddhaṭaṃ .
Tattha ādito tiṇṇaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti ekekaṅgavekallato ceva aṅgadvayavekallato ca , catutthassa pana ubhayaṅgapāripūrattā bhāraṃ karotīti āha ‘‘ ayaṃ panā ’’ tiādi .
Gāthāyaṃ ‘‘ subhāsitassā ’’ ti upayogatthe sāmivacananti āha ‘‘ subhāsitaṃ sikkheyyā ’’ ti .
Catusaccādinissitaṃ buddhavacanaṃ sikkhanto catubbidhaṃ vacīsucaritaṃ sikkhati nāmāti āha ‘‘ catusaccanissitaṃ … pe … sikkheyyā ’’ ti .
Avadhāraṇena tappaṭipakkhaṃ paṭinivatteti .
Upāsitabban ti āsevitabbaṃ bhāvetabbaṃ bahulīkātabbaṃ .
Aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānan ti idaṃ tassa vipassanāpadaṭṭhānataṃ hadaye ṭhapetvā vuttaṃ .
Tathā hi vuttaṃ ‘‘ dutiyapadena adhipaññāsikkhā kathitā ’’ ti .
Ye pana ‘‘ dutiyapadena adhicittasikkhā cittavūpasamena adhipaññāsikkhā ’’ tiV1.126 paṭhanti , tesaṃ padena aṭṭhatiṃsappabhedakammaṭṭhānaṃ suddhasamathakammaṭṭhānasseva gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Yadi evaṃ ‘‘ aṭṭhasamāpattivasenā ’’ ti idaṃ kathanti ?
‘‘ Taṃ vipassanādhiṭṭhānānaṃ samāpattīnaṃ vasenaM1.143 kathitan ’’ ti vadanti .
Evañca katvā ‘‘ dutiyapadena adhipaññāsikkhā ’’ ti idaṃ vacanaṃ samatthitaṃ hoti .
Sikkhanaṃ nāma āsevananti āha ‘‘ bhāveyyāti attho ’’ ti .
Upāsanan ti payirupāsanaṃ .
Tañca kho assutapariyāpuṇanakammaṭṭhānuggahādivasena dassento ‘‘ tampī ’’ tiādimāha .
Adhisīlasikkhā kathitā lakkhaṇahāranayena .
Vacīsucaritassa hi sīlasabhāvattā taggahaṇeneva tadekalakkhaṇaṃ kāyasucaritampi itarampi gahitamevāti .
Ettha ca adhisīlasikkhāya cittaviveko , adhipaññāsikkhāya upadhiviveko , adhicittasikkhāya kāyaviveko kathito , kāyaviveko pana sarūpeneva pāḷiyaṃ gahitoti tividhassapi vivekassa pakāsitattaṃ daṭṭhabbaṃ .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .