Issues
Sagāthāvaggaṭīkā
Sagāthāvaggaṭīkā

4. Daliddasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Daliddasuttavaṇṇanā

260. Manussadaliddoti manussesu duggato .
Manussakāruññatan ti manussesu paramanihīnataṃ .
Manussakapaṇoti manussesu vā paramanihīno .
Tasmiṃ ṭhāneti tassa devaputtassa tasmiṃ uppajjanaṭṭhāne .
Lāmakato cintentīti tassa purimavatthuṃ nissāya hīnato cintenti .
Kathentīti tameva paresaṃ kathenti .
Vitthārentīti vuttamatthaṃ vitthārikaṃ karonti .
Sabbadā paricchijja parivārasampanno hutvā aḍḍhaṭṭharatane hatthikkhandhe mahaccarājānubhāvena nisinnattā janakāyena samullokiyamāno .
Avalambantīti olambanti .
Vandanamattaṃ vā nāhosi , aññadatthu paccekabuddhato attano samānādarakiriyaṃ paccāsīsati .
Tena vuttaṃ ‘‘ so ’’ tiādi .
Kvāyan ti ko ayanti byāpannavasena vadati .
Kāḷarattehi suttehi sibbitattā vaṇṇavikāraṃ disvā ‘‘ kuṭṭhicīvarāni pāruto ’’ ti āha .
Mahāniraye nibbattitvā mahādukkhaṃ paccanubhoti .
Tadanurūpapāpakammassa vipākāvasesena laddhokāsena rājagahe … pe … paṭisandhiṃ gaṇhi .
Kāmañca ettha paṭisandhiggahaṇaṃ kusalakammeneva , tassa pana akusalakammassa vipākino balavabhāvato vuttaṃ ‘‘ vipākāvasesenā ’’ ti .
Tenāha ‘‘ gahitakālato … pe … nikkhanto ’’ ti .
Bhikkhāya carituṃ samatthakālato paṭṭhāya rogassa balavatāya maṃsāni … pe … patanti .
Ñāṇaṃ pesetvāti vipassanāpaṭipāṭiyā bhāvanāñāṇaṃ nibbānaṃ paṭipesetvā pavattetvā .
Indriyānaṃ paripakkattāV1.297 satthu desanāvilāsena sotāpattiphale patiṭṭhito .
Cumbaṭan ti pādacumbaṭaṃ .
Kuṭṭhino hi sakalapādatalaṃ mā rujīti cumbaṭaṃM1.339 katvā taṃ pādatale bandhitvā gacchanti , mattikapātiṃ bhinditvā viya tathā nihīnamanussattabhāvato cavitvā suvaṇṇapātiṃ paṭilabhanto viya devattabhāvaṃ gaṇhanto cuticittato dutiyacittavāre ādānacittakkhaṇe devaloke nibbatto .
Maggenāgatāti maggādhigamanena āgatā uppannā .
Ariyakantasīlan ti ariyānaṃ kantaṃ manāpaṃ manoramaṃ sīladhammaṃ .
Ariyānaṃ adhicittaadhipaññāsikkhā viya adhisīlasikkhāpi sabbā ativiya kantā evāti āha ‘‘ kiñcāpī ’’ tiādi .
Imasmiṃ panattheti imasmiṃ sotāpannassa bhavasaṅkhāte atthe niddhāretvā vuccamāne .
Pañcasīla mpi yasmā diṭṭhi viya bhavantarepi appahīnaṃ .
Daliddasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .