Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

3. Naggavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Naggavaggo

1. Naggasikkhāpadavaṇṇanā
Naggavaggassa paṭhame naggāti anivatthā vā apārutā vā .
Evañhi nahāyantiyā sabbappayogesu dukkaṭaṃ , nahānapariyosāne pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evaṃ nahānavatthusmiṃ paññattaṃ , udakasāṭikacīvare acchinne vā naṭṭhe vā ,‘‘ mahagghaṃ idaṃ disvā corāpi hareyyun ’’ ti evarūpāsu āpadāsu vā nahāyantiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Naggatā , anuññātakāraṇābhāvo , nahānapariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti .
Naggasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Udakasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā
DutiyeV0.309 sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha appamāṇikāyo udakasāṭikāyo dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ , sesamettha sabbaṃ ratanavagge nisīdanasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti .
Udakasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā
Tatiye visibbetvāti dussibbitaṃ punasibbanatthāya visibbetvā .
Anantarāyikinīti dasasu antarāyesu ekekasmimpi asati .
Aññatra catūhapañcāhātiM0.323 visibbitadivasato pañca divase atikkāmetvā ‘‘ neva sibbissāmiP0.180 , na sibbāpanāya ussukkaṃ karissāmī ’’ ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha cīvaraṃ visibbetvā na sibbanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , anupasampannāya tikadukkaṭaṃ , tathā ubhinnampi aññasmiṃ parikkhāre .
Yā pana antarāyikinī vā hoti , pariyesitvā vā kiñci na labhati , karontī vā pañcāhaṃ atikkāmeti , tassā ca , gilānāya ca , āpadāsu ca , ummattikādīnañca anāpatti .
Nivāsanapārupanupagacīvaratā , upasampannāya santakatā , sibbanatthāya visibbanaṃ vā visibbāpanaṃ vā , aññatra anuññātakāraṇā pañcāhātikkamo , dhuranikkhepoti imānettha pañca aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti .
Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Saṅghāṭicārasikkhāpadavaṇṇanā
Catutthe pañca ahāni pañcāhaṃ , pañcāhameva pañcāhikaṃ .
Saṅghāṭīnaṃ cāro saṅghāṭicāro , paribhogavasena vā otāpanavasena vā saṅghaṭitaṭṭhena ‘ saṅghāṭī ’ ti laddhanāmaṃ ticīvaraṃ , udakasāṭikā , saṃkaccikāti imesaṃ pañcannaṃ cīvarānaṃ parivattananti attho .
Atikkāmeyya pācittiyan tiV0.310 chaṭṭhe aruṇuggamane ekasmiṃ cīvare vuttanayena aparivattite ekā āpatti , pañcasu pañca .
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , pañcāhānatikkante dvikadukkaṭaṃ .
Tasmiṃ pana anatikkantasaññāya , pañcamaṃ divasaṃ pañca cīvarāni nivāsentiyā vā pārupantiyā vā otāpentiyā vā , gilānāya ,‘‘ idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretun ’’ ti evarūpāsu āpadāsu , ummattikādīnañca anāpatti .
Pañcannaṃ cīvarānaṃ aññataratā , pañcāhātikkamo , anuññātakāraṇābhāvo , aparivattananti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti .
Saṅghāṭicārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Cīvarasaṅkamanīyasikkhāpadavaṇṇanā
PañcameP0.181M0.324 cīvarasaṅkamanīyan ti saṅkametabbaṃ cīvaraṃ , aññissā santakaṃ anāpucchā gahitaṃ puna paṭidātabbaṃ pañcannaṃ aññataraṃ cīvaranti attho .
Dhāreyyāti sace taṃ nivāseti vā pārupati vā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha bhikkhuniyā cīvaraṃ ādāya anāpucchā pārupanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , anupasampannāya tikadukkaṭaṃ .
Yā pana tāya vā dinnaṃ , taṃ vā āpucchā , acchinnanaṭṭhacīvarikā vā hutvā ,‘‘ idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretun ’’ ti evarūpāsu āpadāsu vā dhāreti , tassā , ummattikādīnañca anāpatti .
Cīvarasaṅkamanīyatā , upasampannāya santakatā , anuññātakāraṇābhāvo , dhāraṇanti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni , idaṃ pana kiriyākiriyanti .
Cīvarasaṅkamanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Gaṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
ChaṭṭheV0.311 gaṇassāti bhikkhunisaṅghassa .
Cīvaralābhan ti vikappanupagampi pacchimaṃ labhitabbaṃ cīvaraṃ .
Antarāyaṃ kareyyāti yathā te dātukāmā na denti , evaṃ parakkameyya .
Pācittiyan ti sace tassā vacanena te na denti , bhikkhuniyā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha gaṇassa cīvaralābhantarāyakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ , aññasmiṃ parikkhāre dukkaṭaṃ , sambahulānaṃ pana ekabhikkhuniyā vā cīvaralābhepi dukkaṭameva .
‘‘ Samagghakāle dassathā ’’ ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Vikappanupagapacchimatā , saṅghassa pariṇatabhāvo , vinā ānisaṃsadassanena antarāyakaraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti .
Gaṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Paṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā
SattameM0.325 dhammikaṃ cīvaravibhaṅgan ti samaggena saṅghena sannipatitvā karīyamānaṃ cīvaravibhaṅga .
Paṭibāheyyāti paṭisedheyya , evaṃ paṭisedhentiyā pācittiyaṃ .
SāvatthiyaṃP0.182 thullanandaṃ ārabbha dhammikaṃ cīvaravibhaṅgaṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ , dhammike vematikāya , adhammike dhammikasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ .
Ubhayattha adhammikasaññāya , ānisaṃsaṃ dassetvā paṭibāhantiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Cīvaravibhaṅgassa dhammikatā , dhammikasaññitā , vinā ānisaṃsena paṭibāhananti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānevāti .
Paṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā
Aṭṭhame samaṇacīvaran ti kappakataṃ nivāsanapārupanupagaṃ , evarūpaṃ ṭhapetvā pañca sahadhammike mātāpitaroV0.312 ca yassa kassaci gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā pariccajitvā dentiyā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha agārikassa samaṇacīvaradānavatthusmiṃ paññattaṃ , bhikkhuno dukkaṭaṃ .
Mātāpitūnaṃ pariccajitvāpi , aññesaṃ tāvakālikameva dentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Samaṇacīvaratā , ṭhapetvā sahadhammike ca mātāpitaro ca aññesaṃ dānaṃ , atāvakālikatāti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti .
Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Kālaatikkamanasikkhāpadavaṇṇanā
Navame dubbalacīvarapaccāsāyāti dubbalāya cīvarapaccāsāya ,‘‘ sace sakkoma dassāmā ’’ ti ettakamattaṃ sutvā uppāditāya āsāyāti atthoM0.326 .
Cīvarakālasamayaṃ atikkāmeyyāti vassaṃvuṭṭhabhikkhunīhi kālacīvare bhājiyamāne ‘‘ āgameyyātha , ayye , atthi saṅghassa cīvarapaccāsā ’’ ti vatvā taṃ cīvaravibhaṅgaṃ cīvarakālaṃ atikkāmeyya , tassā anatthate kathine vassānassa pacchimamāsaṃ , atthate kathine kathinubbhāradivasaṃ atikkāmentiyā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dubbalacīvarapaccāsāya cīvarakālasamayaṃ atikkamanavatthusmiṃ paññattaṃ , dubbalacīvareP0.183 vematikāya , adubbalacīvare dubbalacīvarasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ .
Ubhayattha adubbalacīvarasaññāya , kiñcāpi ‘ na sakkomā ’ ti vadanti ,‘‘ idāni pana tesaṃ kappāso vā uppajjissati , saddho vā puriso āgamissati , tasmiṃ āgate addhā dassantī ’’ ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Dubbalacīvaratā , dubbalasaññitā , vinā ānisaṃsena nivāraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti .
Kālaatikkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Kathinuddhārasikkhāpadavaṇṇanā
DasameV0.313 dhammikaṃ kathinuddhāran ti sabbāsaṃ bhikkhunīnaṃ akālacīvaraṃ dātukāmena upāsakena yattako atthāramūliko ānisaṃso , tato adhikaṃ vā samakaṃ vā datvā yācitena samaggena bhikkhunisaṅghena yaṃ kathinaṃ ñattidutiyakammena antarā uddharīyati , tassa so uddhāro ‘ dhammiko ’ ti vuccati , evarūpaṃ kathinuddhāranti attho .
Paṭibāheyyāti nivāreyya , tassa evarūpaṃ kathinuddhāraṃ nivārentiyā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha kathinuddhāraṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ , sesaṃ sattame vuttanayeneva veditabbanti .
Kathinuddhārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Naggavaggo tatiyo .