10. Saṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā
Dasame
M0.141 samaggassa saṅghassāti sahitassa bhikkhusaṅghassa , cittena ca sarīrena ca aviyuttassāti attho .Tenevassa padabhājane ( pārā .412)‘‘ samaggo nāma saṅgho samānasaṃvāsako samānasīmāyaṃ ṭhito ’’ ti vuttaṃ .
Samānasaṃvāsako hi samacittatāya cittena aviyutto hoti , samānasīmāyaṃ ṭhito kāyasāmaggidānato sarīrena aviyutto .
Bhedāya parakkameyyāti
V0.141 ‘‘ kathaṃ nāmāyaṃ bhijjeyyā ’’ ti bhedanatthāya vāyāmeyya .Bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇan ti bhedanassa saṅghabhedassa atthāya saṃvattanikaṃ kāraṇaṃ .
Imasmiñhi okāse ‘‘ kāmahetu kāmanidānaṃ kāmādhikaraṇan ’’ ti ādīsu ( ma . ni .1.168,178) viya kāraṇaṃ ‘‘ adhikaraṇan ’’ ti adhippetaṃ .
Taṃ bhedakaravatthuvasena aṭṭhārasavidhaṃ .
Samādāyāti gahetvā .
Paggayha tiṭṭheyyāti taṃ saṅghabhedassa atthāya saṃvattanikaṃ saṅghabhedanibbattisamatthaṃ kāraṇaṃ gahetvā dīpeyya ceva nappaṭinissajjeyya ca .
Bhikkhūhi evamassa vacanīyoti ye taṃ paggayha tiṭṭhantaṃ sammukhā passanti , ye vā ‘‘ asukasmiṃ nāma vihāre ’’ ti suṇanti , tehi sabbantimena paricchedena aḍḍhayojanamattaṃ gantvāpi yvāyaṃ anantare ‘‘ māyasmā ’’ tiādivacanakkamo vutto , evamassa vacanīyo .
Disvā vā sutvā vā avadantānaṃ dukkaṭaṃ .
Ettha ca māiti padaṃ
P0.46 ‘‘ parakkamī ’’ tipadena ‘‘ aṭṭhāsī ’’ tipadena ca saddhiṃ ‘‘ mā parakkami , mā aṭṭhāsī ’’ ti yojetabbaṃ .Sametāyasmā saṅghenāti āyasmā saṅghena saddhiṃ sametu samāgacchatu , ekaladdhiko hotūti attho .
Kiṃ kāraṇā ?
Samaggo hi saṅgho … pe … viharatīti .
Tattha sammodamānoti aññamaññasampattiyā suṭṭhu modamāno .
Avivadamānoti ‘‘ ayaṃ dhammo , nāyaṃ dhammo ’’ ti evaṃ na vivadamāno .
Eko uddeso assāti ekuddeso , ekato pavattapātimokkhuddesoti attho .
Phāsu viharatīti sukhaṃ viharati .
Evaṃ visumpi saṅghamajjhepi tikkhattuṃ vuccamānassa appaṭinissajjato dukkaṭaṃ .
Evañca sotiādimhi samanubhāsitabboti samanubhāsanakammaṃ kātabbaṃ .
Iccetaṃ kusalan ti iti etaṃ paṭinissajjanaṃ kusalaṃ khemaṃ sotthibhāvo tassa bhikkhuno .
No ce
M0.142 paṭinissajjeyya , saṅghādisesoti ettha samanubhāsanakammapariyosāne appaṭinissajjantassa saṅghādiseso .Sesaṃ uttānapadatthameva .
Rājagahe devadattaṃ ārabbha saṅghabhedāya parakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ , sādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , samanubhāsanakamme kariyamāne appaṭinissajjantassa ñattipariyosāne dukkaṭaṃ , dvīhi kammavācāhi dve thullaccayā ,‘‘ yassa nakkhamati , so bhāseyyā ’’ ti evaṃ yya -kārapattāya tatiyakammavācāya tañca dukkaṭaṃ te ca thullaccayā paṭippassambhanti , saṅghādisesoyeva tiṭṭhati .
Asamanubhāsiyamānassa ca paṭinissajjantassa ca ummattakādīnañca anāpatti .
Sīlavipatti , bhedāya parakkamanaṃ , dhammakammena samanubhāsanaṃ , kammavācāpariyosānaṃ , appaṭinissajjananti imānettha cattāri aṅgāni .
Samanubhāsanasamuṭṭhānaṃ , akiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedananti .
Saṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .