Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

2. Rattandhakāravaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Rattandhakāravaggo

1. Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā
Andhakāravaggassa paṭhame rattandhakāreti rattiandhakāre .
Appadīpeti pajjotacandasūriyaaggīsu ekekenāpi anobhāsite .
Purisenāti santiṭṭhituṃ sallapituñca viññunā manussapurisena saddhiṃ .
Santiṭṭheyya vāti hatthapāse ṭhitamattāya pācittiyaṃ .
Sallapeyyāti tattha ṭhatvā gehasitakathaṃ kathentiyāpi pācittiyameva .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ , purisassa hatthapāsaṃ vijahitvā , yakkhādīnaṃ hatthapāsaṃ avijahitvāpi santiṭṭhantiyā , sallapentiyā vā dukkaṭaṃ , yaṃkiñci viññuṃ dutiyaṃ gahetvā evaṃ karontiyā , arahopekkhāya , aññavihitāya , ummattikādīnañca anāpatti .
Rattandhakāratā , purisassa hatthapāse ṭhānaṃ vā sallapanaṃ vā , sahāyābhāvo , rahopekkhatāti imānettha cattāri aṅgāni .
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ , kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , tivedananti .
Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Paṭicchannokāsasikkhāpadavaṇṇanā
Dutiye paṭicchanne okāseti kuṭṭādīsu yena kenaci paṭicchanne , idamevettha nānattaṃ .
Paṭicchannokāsasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Ajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā
TatiyeM0.319V0.305 ajjhokāseti nānaṃ , sesaṃ ubhayatthāpi paṭhamasadisamevāti .
Ajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā
Catutthe rathikāyāti racchāyaṃ .
Byūheti anividdharacchāyaṃP0.177 .
Siṅghāṭaketi caccare .
Nikaṇṇikaṃ vā jappeyyāti kaṇṇamūle kiñci jappeyya .
Uyyojeyyāti anācāraṃ caritukāmatāya ‘‘ gaccha tvan ’’ ti dutiyikaṃ uyyojeyya .
Pācittiyan ti purimanayeneva tāva santiṭṭhanādīsu tīṇi pācittiyāni , uyyojentiyā pana uyyojane ca hatthapāsavijahane ca dukkaṭaṃ , vijahite pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ , sesaṃ purimattayasadisameva .
Anāpattiyaṃ pana ‘‘ na anācāraṃ ācaritukāmā , sati karaṇīye dutiyikaṃ bhikkhuniṃ uyyojetī ’’ ti ( pāci .852) ettakaṃ adhikanti .
Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā
Pañcame purebhattan ti aruṇuggamanaṃ upādāya yāva majjhanhikaṃ .
Āsaneti pallaṅkassokāsabhūte .
Sāmike anāpucchāti tasmiṃ kule yaṃkiñci viññuṃ manussaṃ anāpucchā .
Pakkameyyāti ettha channassa anto nisīditvā anovassakaṃ ajjhokāse upacāraṃ atikkāmentiyā paṭhamapāde dukkaṭaṃ , dutiye pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha anāpucchā pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , pallaṅkassa anokāse dukkaṭaṃ , tathā āpucchiteM0.320 anāpucchitasaññāya ceva vematikāya ca .
Āpucchitasaññāya pana , asaṃhārime , gilānāya , āpadāsu , ummattikādīnañcaV0.306 anāpatti .
Purebhattatā , antaraghare nisajjā , āsanassa pallaṅkokāsatā , aññatra anuññātakāraṇā anāpucchanaṃ , vuttaparicchedātikkamoti imānettha pañca aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni , idaṃ pana kiriyākiriyanti .
Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā
Chaṭṭhe pacchābhattan ti majjhanhike vītivatte yāva sūriyassa atthaṅgamā .
Abhinisīdeyya vāti ādimhi nisīditvā gacchantiyā ekā āpatti , anisīditvā nipajjitvāva gacchantiyāpi ekā , nisīditvā nipajjantiyā dve .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha āsane abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃP0.178 , sesaṃ pañcamasadisameva .
Yathā pana tattha asaṃhārime , evamidha dhuvapaññatte anāpattīti .
Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā
Sattame vikāleti atthaṅgate sūriye .
Seyyan ti antamaso paṇṇasanthārampi , sesaṃ chaṭṭhasadisameva .
Idaṃ pana sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vikāle kulāni upasaṅkamitvā sāmike anāpucchitvā seyyaṃ santharitvā abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ , anāpattiyañcettha dhuvapaññattaṃ nāma natthīti .
Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā
AṭṭhameM0.321V0.307 duggahitena dūpadhāritenāti yaṃ vuttaṃ , tato aññathā gahitena ca upadhāritena ca .
Paran ti ‘‘ ahaṃ kirayye ayyaṃ na sakkaccaṃ upaṭṭhahāmī ’’ tiādinā ( pāci .869) nayena upasampannaṃ ujjhāpentiyā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ paraṃ ujjhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , anupasampannāya tikadukkaṭaṃ , ummattikādīnaṃyeva anāpatti .
Duggahitatā , ujjhāpanaṃ , yaṃ ujjhāpeti , tassā upasampannatāti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni , idaṃ pana dukkhavedananti .
Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā
Navame abhisapeyyāti sapathaṃ kareyya .
Tattha ‘‘ niraye upapajjāmi , niraye upapajjatū ’’ tievamādīni vadamānā nirayena abhisapati nāma , akkosatīti attho .
‘‘ Gihinī homi , gihinī hotū ’’ tievamādīni vadamānā brahmacariyena .
Tassā vācāya vācāya pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha evaṃ abhisapanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , anupasampannāya tikadukkaṭaṃ , tiracchānayoniyā vā pettivisayena vā manussadobhaggena vā abhisapane dukkaṭaṃ .
Atthadhammānusāsanipurekkhārānaṃ ummattikādīnañca anāpatti .
Nirayena vā brahmacariyena vā abhisapanaṃP0.179 , upasampannatā , atthadhammapurekkhārādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni aṭṭhamasadisānevāti .
Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Rodanasikkhāpadavaṇṇanā
DasameV0.308 vadhitvāti hatthādīhi paharitvā , ubhayaṃ karontiyāva pācittiyaṃ .
SāvatthiyaṃM0.322 caṇḍakāḷiṃ ārabbha attānaṃ vadhitvā rodanavatthusmiṃ paññattaṃ , kevalaṃ vadhantiyā vā rodantiyā vā dukkaṭameva .
Ñātirogabhogabyasanehi phuṭṭhāya kevalaṃ rodantiyā eva na vadhantiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Attānaṃ vadhanañceva , rodanañcāti imānettha dve aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisāni , idaṃ pana kiriyamevāti .
Rodanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Rattandhakāravaggo dutiyo .