Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

3. Ovādavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Ovādavaggo

1. Ovādasikkhāpadavaṇṇanā
Ovādavaggassa paṭhame asammatoti yā aṭṭhaṅgasamannāgatassa bhikkhuno bhagavatā ñatticatutthena kammena ( pāci .146) bhikkhunovādakasammuti anuññātā , tāya asammato .
Ovadeyyāti bhikkhunisaṅghaṃ vā sambahulā vā ekaṃ bhikkhuniṃ vā ‘‘ vassasatūpasampannāya bhikkhuniyā tadahupasampannassa bhikkhuno abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kātabban ’’ ti ādike ( cūḷava .403) aṭṭha garudhamme ovādavasena osārento ovadeyya .
Pācittiyan ti ovādapariyosāne pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , aññena vā dhammena bhikkhunīsu upasampannamattaṃ vā ovadato dukkaṭaṃ .
Sammatassāpi tañce sammutikammaṃ adhammakammaṃ hoti , tasmiṃ adhammakamme adhammakammasaññino vagge bhikkhunisaṅghe ovadatoM0.210 tikapācittiyaṃ , tathā vematikassa dhammakammasaññino cāti nava pācittiyāni , samaggepi bhikkhunisaṅghena vāti adhammakammavasena aṭṭhārasa .
Sace pana taṃ dhammakammaṃ hoti ,‘‘ dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunisaṅghaṃ samaggasaññī ovadatī ’’ ti ( pāci .151) idaṃ avasānapadaṃ ṭhapetvā teneva nayena sattarasa dukkaṭāni ,‘‘ samaggamhāyyā ’’ tiV0.202 ca vutte aññaṃ dhammaṃ ,‘‘ vaggamhāyyā ’’ ti ca vutte aṭṭha garudhamme bhaṇantassa , ovādañca aniyyātetvā aññaṃ dhammaṃ bhaṇantassa dukkaṭameva .
Yo pana dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunisaṅghaṃ samaggasaññī ovadati , garudhammapāḷiṃ uddesaṃ deti , paripucchaṃ deti ,‘‘ osārehi ayyā ’’ ti vuccamāno osāreti , pañhaṃ puṭṭho katheti , bhikkhunīnaṃ suṇamānānaṃ aññassatthāya bhaṇati , sikkhamānāya vā sāmaṇeriyā vā bhaṇati , tassa , ummattakādīnañca anāpatti .
Asammatatā , bhikkhuniyā paripuṇṇūpasampannatā , ovādavasena aṭṭhagarudhammabhaṇananti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisānevāti .
Ovādasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Atthaṅgatasikkhāpadavaṇṇanā
DutiyeP0.98 ovadeyyāti aṭṭhagarudhammehi vā aññena vā dhammena ovadantassa sammatassāpi pācittiyameva .
Sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ cūḷapanthakaṃ ārabbha atthaṅgate sūriye ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , sūriye atthaṅgate atthaṅgatasaññino vematikassa vā , ekatoupasampannaṃ ovadantassa ca dukkaṭaṃ .
Purimasikkhāpade viya uddesādinayena anāpatti .
Atthaṅgatasūriyatā , paripuṇṇūpasampannatā , ovadananti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisānevāti .
Atthaṅgatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Bhikkhunupassayasikkhāpadavaṇṇanā
TatiyeM0.211 bhikkhunupassayan ti bhikkhuniyā ekarattaṃ vasanaṭṭhānampi .
Ovadeyyāti idha garudhammehi ovadantasseva pācittiyaṃ .
Sace pana asammato hoti , dve pācittiyāni .
Sace pana sūriyepi atthaṅgate ovadati , tīṇi honti .
Sammatassa pana rattiṃ ovadantassapi dve eva honti .
Sammatattā hi bhikkhussa garudhammovādamūlakaṃ pācittiyaṃ natthi .
Gilānāti na sakkoti ovādāya vā saṃvāsāya vā gantuṃ .
SakkesuV0.203 chabbaggiye bhikkhū ārabbha bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ ,‘‘ aññatra samayā ’’ ti ayamettha anupaññatti , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , anupasampannāya upasampannasaññino vematikassa vā , ekatoupasampannaṃ yena kenaci , itaraṃ aññena dhammena ovadantassa ca dukkaṭaṃ .
Samaye , anupasampannāya , purimasikkhāpade viya uddesādinayena ca anāpatti .
Upassayūpagamanaṃ , paripuṇṇūpasampannatā , samayābhāvo , garudhammehi ovadananti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni , idaṃ pana kiriyaṃ hotīti .
Bhikkhunupassayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Āmisasikkhāpadavaṇṇanā
Catutthe āmisahetūti cīvarādīnaṃ aññatarahetu .
Bhikkhūti sammatā bhikkhū idhādhippetā .
Pācittiyan ti evarūpe bhikkhū avaṇṇakāmatāya evaṃ bhaṇantassa pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘ āmisahetu ovadantī ’’ ti bhaṇanavatthusmiṃ paññattaṃ , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , dhammakamme tikapācittiyaṃ , adhammakamme tikadukkaṭaṃ , asammataṃ upasampannañca , anupasampannañca sammataṃ vā asammataṃ vā evaṃ bhaṇantassa dukkaṭameva .
Tattha yo bhikkhu kāle sammutiṃ labhitvā sāmaṇerabhūmiyaṃ saṇṭhito , ayaṃ sammato nāma anupasampanno .
Pakatiyā cīvarādihetu ovadantaṃ pana evaṃP0.99 bhaṇantassaM0.212 , ummattakādīnañca anāpatti .
Upasampannatā , dhammena laddhasammutitā , anāmisantaratā , avaṇṇakāmatāya evaṃ bhaṇananti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni , idaṃ pana dukkhavedanamevāti .
Āmisasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā
Pañcame sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha cīvaradānavatthusmiṃ paññattaṃ , sesakathāmaggo panetthaV0.204 cīvarappaṭiggahaṇasikkhāpade vuttanayeneva veditabbo .
Tatra hi bhikkhu paṭiggāhako , idha bhikkhunī , ayaṃ viseso , sesaṃ tādisamevāti .
Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā
Chaṭṭhe cīvaran ti nivāsanapārupanupagaṃ .
Sibbeyya vā sibbāpeyyā vāti ettha sayaṃ sibbantassa sūciṃ pavesetvā pavesetvā nīharaṇe pācittiyaṃ , satakkhattumpi vijjhitvā sakiṃ nīharantassa ekameva pācittiyaṃ .
‘ Sibbā ’ ti vutto pana sacepi sabbaṃ sūcikammaṃ niṭṭhāpeti , āṇāpakassa ekameva pācittiyaṃ .
Atha ‘‘ yaṃ ettha cīvare kattabbaṃ , sabbaṃ taṃ tava bhāro ’’ ti vutto niṭṭhāpeti , tassa ārāpathe ārāpathe pācittiyaṃ .
Āṇāpakassa ekavācāya sambahulānipi , punappunaṃ āṇattiyaṃ pana vattabbameva natthi .
Sāvatthiyaṃ udāyittheraṃ ārabbha cīvarasibbanavatthusmiṃ paññattaṃ , asādhāraṇapaññatti , sāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , ñātikāya aññātikasaññino vā vematikassa vā , ekatoupasampannāya sibbantassa ca dukkaṭaṃ .
Aññaṃ thavikādiparikkhāraṃ sibbantassa , ñātikāya , sikkhamānasāmaṇerīnañca cīvarampi sibbantassa , ummattakādīnañca anāpatti .
Aññātikāya bhikkhuniyā santakatāM0.213 , nivāsanapārupanupagatā , vuttalakkhaṇaṃ sibbanaṃ vā sibbāpanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānevāti .
Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā
Sattame saṃvidhāyāti saṃvidahitvā , gamanakāle saṅketaṃ katvāti attho .
Ekaddhānamaggan ti ekaṃ addhānasaṅkhātaṃ maggaṃ , ekato vā addhānamaggaṃ .
Satthagamanīyoti satthena saddhiṃ gantabbo , sesaṃ uttānapadatthameva .
Ayaṃ panettha vinicchayo – akappiyabhūmiyaṃ saṃvidahantassa saṃvidahanapaccayā tāva dukkaṭaṃ .
Tattha ṭhapetvā bhikkhunupassayaṃ antarārāmaṃ āsanasālaṃ titthiyaseyyañca sesā akappiyabhūmi , tattha ṭhatvā saṃvidahantassāti attho .
Saṃvidahitvā pana ‘‘ ajja vā sve vā ’’ ti niyamitaṃ kālaṃ visaṅketaṃ akatvā , dvāravisaṅketaṃ pana maggavisaṅketaṃ vā katvāpi bhikkhuniyāV0.205 saddhiṃ gacchantassa yāvaP0.100 āsannassāpi aññassa gāmassa ‘‘ ayaṃ imassa upacāro ’’ ti manussehi ṭhapitaṃ upacāraṃ na okkamati , tāva anāpatti .
Taṃ okkamantassa pana paṭhamapāde dukkaṭaṃ , dutiyapāde pācittiyaṃ , iti gāmūpacārokkamanagaṇanāya pācittiyāni .
Addhayojanātikkame pana gāme asati addhayojanagaṇanāya pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ekaddhānamaggappaṭipajjanavatthusmiṃ paññattaṃ ,‘‘ aññatra samayā ’’ ti ayamettha anupaññatti , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , asaṃvidahite saṃvidahitasaññino vematikassa vā , yo ca bhikkhuniyā asaṃvidahantiyā kevalaṃ attanāva saṃvidahati , tassa dukkaṭaṃ .
Samaye saṃvidahitvāpi gacchantassa , attanā asaṃvidahantassa , visaṅketena vā , āpadāsu gacchantassa , ummattakādīnañca anāpatti .
Dvinnampi saṃvidahitvā maggappaṭipatti , avisaṅketatā , samayābhāvo , anāpadā , gāmantarokkamanaṃ vā addhayojanātikkamo vāti imānettha pañca aṅgāni .
Ekatoupasampannādīhi pana saddhiṃ mātugāmasikkhāpadena āpatti , addhānasamuṭṭhānaṃ , kiriyaṃ , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , ticittaṃ , tivedananti .
Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Nāvābhiruhanasikkhāpadavaṇṇanā
AṭṭhameM0.214 saṃvidhāyāti kīḷāpurekkhāro saṃvidahitvā , abhiruhanakāle saṅketaṃ katvāti attho .
Uddhaṃgāminin ti kīḷāvasena uddhaṃ nadiyā paṭisotaṃ gacchantiṃ .
Adhogāminin ti tatheva adho anusotaṃ gacchantiṃ .
Yaṃ pana titthappaṭipādanatthaṃ uddhaṃ vā adho vā haranti , ettha anāpatti .
Aññatra tiriyaṃ taraṇāyāti upayogatthe nissakkavacanaṃ , yā tiriyaṃ taraṇā , taṃ ṭhapetvāti attho .
Pācittiyan ti sagāmakatīrapassena gamanakāle gāmantaragaṇanāya , agāmakatīrapassena vā yojanavitthatāya nadiyā majjhena vā gamanakāle addhayojanagaṇanāya pācittiyaṃ , samudde pana yathāsukhaṃ gantuṃ vaṭṭati .
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha nāvābhiruhanavatthusmiṃ paññattaṃ ,‘‘ aññatra tiriyaṃ taraṇāyā ’’ ti ayamettha anupaññatti , sesaṃ anantarasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti .
Nāvābhiruhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Paripācitasikkhāpadavaṇṇanā
NavameV0.206 bhikkhuniparipācitan ti bhikkhuniyā paripācitaṃ , neva tassa nāttano ñātakappavāritānaṃ gihīnaṃ santike bhikkhussa guṇaṃ pakāsetvā ‘‘ detha ayyassa , karotha ayyassā ’’ ti evaṃ nipphāditaṃ laddhabbaṃ katanti attho .
Pubbe gihisamārambhāti ettha samārambhoti samāraddhaṃ , paṭiyāditassetaṃ nāmaṃ .
Gihīnaṃ samārambhoP0.101 gihisamārambho , bhikkhuniyā paripācanato pubbe paṭhamataraṃyeva yaṃ bhikkhūnaṃ atthāya gihīnaṃ paṭiyāditabhattaṃ , ñātakappavāritānaṃ vā santakaṃ , taṃ ṭhapetvā aññaṃ jānaṃ bhuñjantassa pācittiyanti attho .
Tañca kho ajjhoharaṇagaṇanāya , paṭiggahaṇe panassa dukkaṭaṃ .
Rājagahe devadattaṃ ārabbha bhikkhuniparipācitapiṇḍapātabhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ ,‘‘ aññatra pubbe gihisamārambhā ’’ ti ayamettha anupaññatti , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , ekatoupasampannāya paripācitaṃ bhuñjantassaM0.215 , aparipācite paripācitasaññino , ubhayattha vematikassa ca dukkaṭaṃ .
Ubhayattha aparipācitasaññino , gihisamārambhe , sikkhamānasāmaṇerādīhi paripācite , pañca bhojanāni ṭhapetvā avasese , ummattakādīnañca anāpatti .
Bhikkhuniyā paripācitatā , paripācitabhāvajānanaṃ , gihisamārambhābhāvo , odanādīnaṃ aññataratā , tassa ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasaasāni , idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ , ticittaṃ , tivedananti .
Paripācitasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā
Dasame sabbopi kathāmaggo dutiyaaniyate vuttanayeneva veditabbo .
Idañhi sikkhāpadaṃ dutiyaaniyatena ca upari upanandassa catutthasikkhāpadena ca ekaparicchedaṃ , aṭṭhuppattivasena pana visuṃ paññattanti .
Rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Ovādavaggo tatiyo .