Pācittiyakaṇḍo
1. Lasuṇavaggo
1. Lasuṇasikkhāpadavaṇṇanā
Pācittiyesu
M0.313V0.299 lasuṇavaggassa tāva paṭhame lasuṇan ti magadharaṭṭhe jātaṃ āmakaṃ bhaṇḍikalasuṇameva , na ekadvitimiñjakaṃ .Tañhi ‘‘ khādissāmī ’’ ti paṭiggaṇhantiyā dukkaṭaṃ , ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha lasuṇaṃ harāpanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , alasuṇe dvikadukkaṭaṃ .
Tasmiṃ pana alasuṇasaññāya , palaṇḍuke , bhañjanake , haritake , cāpalasuṇe , sūpasampāke , maṃsasampāke , telasampāke , sāḷave , uttaribhaṅge , ummattikādīnañca anāpatti .
Āmakalasuṇañceva , ajjhoharaṇañcāti imānettha dve aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti .
Lasuṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Sambādhalomasikkhāpadavaṇṇanā
Dutiye sambādheti paṭicchannokāse , upakacchakesu ca muttakaraṇe cāti attho .
Saṃharāpeyyāti ettha khurasaṇḍāsakattariādīsu yena kenaci saṃharāpentiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ , na lomagaṇanāya .
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha sambādhe lomaṃ saṃharāpanavatthusmiṃ paññattaṃ , attano
V0.300 atthāya aññaṃ āṇāpentiyā sāṇattikaṃ , āpattibhedonatthi .Ābādhapaccayā , ummattikādīnañca anāpatti .
Ābādhābhāvo , sambādhe lomasaṃharaṇanti imānettha dve aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni bhikkhuniyā saddhiṃ ekaddhānamaggagamanasikkhāpadasadisānīti .
Sambādhalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Talaghātakasikkhāpadavaṇṇanā
Tatiye
M0.314 talaghātaketi antamaso uppalakesarenāpi muttakaraṇassa talaghātane muttakaraṇamhi pahāradāne pācittiyanti attho .Sāvatthiyaṃ
P0.173 dve bhikkhuniyo ārabbha talaghātakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ , purimanayeneva sāṇattikaṃ , āpattibhedo natthi .Ito paraṃ pana yattha natthi , tattha avatvāva gamissāma .
Ābādhapaccayā gaṇḍaṃ vā vaṇaṃ vā paharantiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Ābādhābhāvo , muttakaraṇe pahāradānaṃ , phassasādiyananti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti .
Talaghātakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Jatumaṭṭhakasikkhāpadavaṇṇanā
Catutthe jatumaṭṭhaketi jatunā kate maṭṭhadaṇḍake .
Vatthuvasenetaṃ vuttaṃ , kāmarāgena pana uppalakesarampi pavesentiyā āpatti .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha jatumaṭṭhakasādiyanavatthusmiṃ paññattaṃ , sesaṃ tatiyasadisamevāti .
Jatumaṭṭhakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Udakasuddhikasikkhāpadavaṇṇanā
Pañcame udakasuddhikan ti muttakaraṇassa dhovanaṃ .
Ādiyamānāyāti karontiyā .
Dvaṅgulapabbaparamaṃ
V0.301 ādātabban ti dvīsu aṅgulīsu ekekaṃ katvā dvaṅgulapabbaparamaṃ ādātabbaṃ .Taṃ atikkāmentiyāti sace dhovanakāle rāgavasena vitthārato tatiyāya aṅguliyā aggapabbaṃ , gambhīrato ekissāva aṅguliyā tatiyapabbaṃ paveseti pācittiyaṃ .
Sakkesu aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha atigambhīraṃ udakasuddhikaṃ ādiyanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , ūnakadvaṅgulapabbe dvikadukkaṭaṃ .
Tasmiṃ pana
M0.315 ūnakasaññāya , dvaṅgulapabbaparamaṃ ādiyantiyā , ābādhapaccayā atirekampi , ummattikādīnañca anāpatti , sesaṃ tatiyasadisamevāti .Udakasuddhikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Upatiṭṭhanasikkhāpadavaṇṇanā
Chaṭṭhe bhuñjantassāti pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhuñjato .
Pānīyenāti suddhena vā udakena , takkādīsu vā aññatarena .
Vidhūpanenāti yāya kāyaci bījaniyā .
Upatiṭṭheyyāti yā etesu dvīsu aññataraṃ gahetvā hatthapāse tiṭṭhati , tassā pācittiyaṃ .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha bhuñjantassa evaṃ tiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ , tikapācittiyaṃ , hatthapāsaṃ vijahitvā khādanīyaṃ khādantassa upatiṭṭhantiyā dukkaṭaṃ , anupasampanne
P0.174 tikadukkaṭaṃ .‘‘ Imaṃ pivatha , iminā bījathā ’’ ti evaṃ dentiyā vā , dāpentiyā vā , anupasampannaṃ vā upatiṭṭhāpanatthaṃ āṇāpentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Bhuñjantassa bhikkhuno hatthapāse ṭhānaṃ , pānīyassa vā vidhūpanassa vā gahaṇanti imānettha dve aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti .
Upatiṭṭhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Āmakadhaññasikkhāpadavaṇṇanā
Sattame viññatvāti antamaso mātarampi yācitvā .
Bhuñjeyyāti ajjhohareyya .
Ettha ca viññatti ceva bhojanañca pamāṇaṃ , tasmā sayaṃ viññatvā aññāya bhajjanādīni kārāpetvā vā
V0.302 , aññāya viññāpetvā sayaṃ bhajjanādīni katvā vā paṭiggahaṇato paṭṭhāya yāva dantehi saṃkhādanaṃ , tāva pubbappayogesu dukkaṭāni , ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ .Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha āmakadhaññaṃ viññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ , sayaṃ vā aññāya vā aviññattiyā laddhaṃ bhajjanādīni katvā
M0.316 vā kāretvā vā bhuñjantiyā dukkaṭaṃ , aññāya viññattiyā laddhaṃ pana sayaṃ bhajjanādīni katvāpi kāretvāpi bhuñjantiyā dukkaṭameva .Ābādhe sati sedakammādīnaṃ atthāya viññāpentiyā , aviññattiyā labbhamānaṃ navakammatthāya sampaṭicchantiyā , ñātakappavāritaṭṭhāne muggamāsādiaparaṇṇaṃ viññāpentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Sattannaṃ dhaññānaṃ aññatarassa viññāpanaṃ vā viññāpāpanaṃ vā , paṭilābho , bhajjanādīni katvā vā kāretvā vā ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni addhānamaggasikkhāpadasadisānīti .
Āmakadhaññasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Paṭhamauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā
Aṭṭhame saṅkāran ti kacavaraṃ .
Vighāsan ti yaṃkiñci paribhuttāvasesaṃ ucchiṭṭhodakampi dantakaṭṭhampi , aṭṭhikacalakesu pana vattabbameva natthi .
Tirokuṭṭe vā tiropākāre vāti yassakassaci kuṭṭassa vā pākārassa vā parato .
Chaḍḍeyya vā chaḍḍāpeyya vāti sabbānipetāni ekato chaḍḍentiyā ekappayoge ekāpatti , sakiṃ āṇattiyā bahukepi chaḍḍite ekāva .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha uccāraṃ tirokuṭṭe chaḍḍanavatthusmiṃ paññattaṃ , sāṇattikaṃ , bhikkhussa dukkaṭaṃ
P0.175 , oloketvā vā avalañje vā chaḍḍentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .Uccārādibhāvo , anolokanaṃ , valañjanaṭṭhānaṃ , tirokuṭṭatiropākāratā , chaḍḍanaṃ vā chaḍḍāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisāni , idaṃ pana kiriyākiriyanti .
Paṭhamauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Dutiyauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā
Navame
V0.303 hariteti khette vā nāḷikerādiārāme vā yatthakatthaci ropimaharitaṭṭhāne .Tāni vatthūni chaḍḍentiyā vā chaḍḍāpentiyā vā purimanayeneva
M0.317 āpatti , tādise ṭhāne nisīditvā antamaso udakaṃ pivitvā matthakacchinnaṃ nāḷikerampi chaḍḍentiyā āpattiyeva .Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha uccārādīni harite chaḍḍanavatthusmiṃ paññattaṃ , sāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , bhikkhuno dukkaṭaṃ , bhikkhuniyāpi nikkhittabīje khette yāva aṅkuro na uṭṭhahati , tāva dukkaṭaṃ , aharite dvikadukkaṭaṃ .
Tasmiṃ pana aharitasaññāya chaḍḍitakhette vā , sāmike apaloketvā vā chaḍḍentiyā , ummattikādīnañca anāpatti .
Sesaṃ aṭṭhamasadisamevāti .
Dutiyauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā
Dasame naccan ti antamaso moranaccampi .
Gītan ti antamaso dhammabhāṇakagītampi .
Vāditan ti antamaso udakabherivāditampi .
Dassanāyāti etesu yaṃkiñci dassanāya gacchantiyā pade pade dukkaṭaṃ , yattha ṭhitā passati vā suṇāti vā , ekappayoge ekāpatti , taṃ taṃ disaṃ olokentiyā payoge payoge āpatti .
Rājagahe chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha naccādīni dassanāya gamanavatthusmiṃ paññattaṃ , sayaṃ tāni vatthūni karontiyā , aññaṃ vā āṇāpentiyā ,‘‘ cetiyassa upahāraṃ dethā ’’ ti īdisena pariyāyena vā bhaṇantiyā ,‘‘ cetiyassa upahāraṃ karomā ’’ ti vā vutte ‘‘ sādhū ’’ ti sampaṭicchantiyā ca pācittiyamevāti sabbaaṭṭhakathāsu ( pāci . aṭṭha .835-837) vuttaṃ , bhikkhuno sabbattha dukkaṭaṃ .
‘‘ Tumhākaṃ cetiyassa upaṭṭhānaṃ karomā ’’ ti vutte pana ‘‘ upaṭṭhānakaraṇaṃ nāma sundaran ’’ ti īdisaṃ pariyāyaṃ bhaṇantiyā , ārāme ṭhatvā passantiyā vā suṇantiyā vā , tathā attano ṭhitokāsaṃ āgantvā payojitaṃ paṭipathaṃ gacchantiyā sammukhībhūtaṃ salākabhattādike sati karaṇīye
P0.176 gantvā , āpadāsu vā samajjaṭṭhānaṃ pavisitvāpi passantiyā vā suṇantiyā vā , ummattikādīnañca anāpatti .Naccādīnaṃ aññataratā , aññatra anuññātakāraṇā
V0.304 gamanaṃ , dassanaṃ vā savanaṃM0.318 vāti imānettha tīṇi aṅgāni .Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni , idaṃ pana lokavajjaṃ , akusalacittaṃ , tivedananti .
Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Lasuṇavaggo paṭhamo .