2. Ratanasikkhāpadavaṇṇanā
Dutiye ratanan ti muttādidasavidhaṃ .
Ratanasammatan ti yaṃkiñci manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ .
Ajjhārāme vāti parikkhittassa antopaṭikkhepe aparikkhittassa dvinnaṃ leḍḍupātānaṃ anto .
Ajjhāvasatheti parikkhittassa antopaṭikkhepe , aparikkhittassa musalapātabbhantare .
Ayaṃ panettha vinicchayo – jātarūparajataṃ attano atthāya uggaṇhantassa vā uggaṇhāpentassa vā nissaggiyaṃ pācittiyaṃ
P0.140 .Saṅghagaṇapuggalacetiyanavakammānaṃ atthāya dukkaṭaṃ , avasese muttādiratane sabbesampi atthāya dukkaṭameva .
Kappiyavatthuṃ vā akappiyavatthuṃ vā antamaso mātusantakampi bhaṇḍāgārikasīsena paṭisāmentassa pācittiyaṃ , tādisaṃ pana attano santakaṃ katvā paṭisāmetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Idaṃ paṭisāmethā ’’ ti vutte pana ‘‘ na
M0.267 vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhipitabbaṃ .Sace kupitā pātetvā gacchanti , palibodho nāma hoti , paṭisāmetabbaṃ .
Vihāre kammaṃ karontā vaḍḍhakīādayo vā rājavallabhā vā ‘‘ yaṃkiñci upakaraṇaṃ vā sayanabhaṇḍaṃ vā paṭisāmetvā dethā ’’ ti vadanti , chandenapi bhayenapi na kātabbameva , guttaṭṭhānaṃ pana dassetuṃ vaṭṭati .
Ajjhārāmaajjhāvasathesupi yādise ṭhāne ‘‘ bhikkhūhi vā sāmaṇerehi vā gahitaṃ bhavissatī ’’ ti āsaṅkā uppajjati , tādiseyeva ṭhāne uggahetvā vā uggahāpetvā vā saññāṇaṃ
V0.254 katvā nikkhipitabbaṃ ,‘‘ yassa bhaṇḍaṃ naṭṭhaṃ , so āgacchatū ’’ ti ca ācikkhitabbaṃ .Atha yo āgacchati , so ‘‘ kīdisaṃ te bhaṇḍaṃ naṭṭhan ’’ ti pucchitabbo , sace saññāṇena sampādeti , dātabbaṃ .
No ce ,‘ vicināhī ’ ti vattabbo .
Tamhā āvāsā pakkamantena patirūpānaṃ bhikkhūnaṃ hatthe , tesu asati patirūpānaṃ gahapatikānaṃ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṃ .
Yo pana neva pakkamati , na sāmikaṃ passati , tena thāvaraṃ senāsanaṃ vā cetiyaṃ vā pokkharaṇiṃ vā kāretabbo .
Sace dīghassa addhuno accayena sāmiko āgacchati , taṃ dassetvā ‘ anumodāhī ’ ti vattabbo .
Sace nānumodati ,‘‘ dehi me dhanan ’’ ti codeti , samādapetvā dātabbaṃ .
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha ratanauggaṇhanavatthusmiṃ paññattaṃ ,‘‘ aññatra ajjhārāmā vā , ajjhāvasathā vā ’’ ti ayamettha duvidhā anupaññatti , sādhāraṇapaññatti , sāṇattikaṃ , anuññātaṭṭhāne anādariyena uggahetvā anikkhipantassa dukkaṭaṃ .
Anuññātaṭṭhāne gahetvā nikkhipantassa , yaṃ hoti āmāsaṃ ratanasammataṃ , taṃ vissāsaṃ vā tāvakālikaṃ vā uggaṇhantassa , paṃsukūlasaññāya gaṇhato , ummattakādīnañca anāpatti .
Ananuññātakaraṇaṃ , parasantakatā , vissāsaggāhapaṃsukūlasaññānaṃ abhāvo , uggahaṇaṃ vā uggahāpanaṃ vāti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti .
Ratanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .