Aniyatakaṇḍo
1. Paṭhamāniyatasikkhāpadavaṇṇanā
Aniyatuddese
P0.52M0.150V0.148 ime kho panātiādi vuttanayameva .Mātugāmenāti tadahujātāyapi jīvamānakamanussitthiyā .
Eko ekāyāti eko bhikkhu mātugāmasaṅkhātāya ekāya itthiyā saddhiṃ .
Rahoti cakkhussa raho .
Kiñcāpi pāḷiyaṃ ( pārā .445) sotassa raho āgato , cakkhusseva pana raho ‘‘ raho ’’ ti idha adhippeto .
Sacepi hi pihitakavāṭassa gabbhassa dvāre nisinno viññū puriso hoti , neva anāpattiṃ karoti .
Yattha pana sakkā daṭṭhuṃ , tādise antodvādasahatthepi okāse nisinno sacakkhuko vikkhittacittopi niddāyantopi anāpattiṃ karoti , samīpe ṭhitopi andho na karoti , cakkhumāpi nipajjitvā niddāyantopi na karoti , itthīnaṃ pana satampi na karotiyeva , tena vuttaṃ ‘‘ rahoti cakkhussa raho ’’ ti .
Paṭicchanne āsaneti kuṭṭādīhi paṭicchannokāse .
Alaṃkammaniyeti kammakkhamaṃ kammayogganti kammaniyaṃ , alaṃ pariyattaṃ kammaniyabhāvāyāti alaṃkammaniyaṃ , tasmiṃ alaṃkammaniye .
Yattha ajjhācāraṃ karontā sakkonti taṃ kammaṃ kātuṃ , tādiseti attho .
Nisajjaṃ kappeyyāti nisajjaṃ kareyya , nisīdeyyāti attho .
Ettha ca sayanampi nisajjāya eva saṅgahitaṃ .
Saddheyyavacasāti saddhātabbavacanā , ariyasāvikāti attho .
Nisajjaṃ bhikkhu paṭijānamānoti kiñcāpi evarūpā upāsikā disvā vadati , atha kho bhikkhu nisajjaṃ paṭijānamānova tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabbo , na appaṭijānamānoti attho .
Yena vā sāti nisajjādīsu ākāresu yena vā ākārena saddhiṃ methunādīni āropetvā sā upāsikā vadeyya , paṭijānamānova tena so bhikkhu kāretabbo , evarūpāyapi hi upāsikāya vacanamattena ākārena na kāretabboti attho .
Kasmā ?
Yasmā diṭṭhaṃ nāma tathāpi hoti , aññathāpīti .
Ayaṃ dhammo aniyatoti tiṇṇaṃ āpattīnaṃ yaṃ āpattiṃ vā vatthuṃ vā paṭijānāti , tassa vasena kāretabbatāya aniyato .
Sāvatthiyaṃ
M0.151V0.149 udāyittheraṃ ārabbha mātugāmena saddhiṃ vuttappakāre āsane nisajjakappanavatthusmiṃ paññattaṃ , asādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , methunadhammasannissitakilesasaṅkhātena rahassādena mātugāmassa santikaṃ gantukāmatāya akkhiañjanādito paṭṭhāya sabbapayogesu dukkaṭaṃ .Gantvā tasmiṃ vā nisinne itthī nisīdatu , tassā vā nisinnāya so nisīdatu , apacchā apurimaṃyeva ubho vā nisīdantu , ubhinnaṃ nisajjāya pācittiyaṃ .
Sace pana kāyasaṃsaggaṃ vā methunaṃ vā samāpajjati , tesaṃ vasena kāretabbo .
Nipajjanepi eseva nayo .
Vuttappakāre purise nipajjitvā aniddāyante anandhe viññupurise upacāragate sati , ṭhitassa , arahopekkhassa , aññavihitassa ca nisajjanapaccayā anāpatti .
Ummattakādīnaṃ pana tīhipi āpattīhi anāpatti .
Siyā sīlavipatti , siyā ācāravipatti .
Yaṃ pana
P0.53 āpattiṃ paṭijānāti , tassā vasena aṅgabhedo ñātabbo .Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānevāti .
Paṭhamāniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Dutiyāniyatasikkhāpadavaṇṇanā
Dutiye itthīpi purisopi yo koci viññū anandho abadhiro antodvādasahatthe okāse ṭhito vā nisinno vā vikkhittopi niddāyantopi anāpattiṃ karoti .
Badhiro pana cakkhumāpi , andho vā abadhiropi na karoti .
Pārājikāpattiñca parihāpetvā duṭṭhullavācāpatti vuttāti ayaṃ viseso .
Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ .
Samuṭṭhānādīni panettha adinnādānasadisānevāti .
Dutiyāniyatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Uddiṭṭhā khotiādi sabbattha vuttanayeneva veditabbaṃ .
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
Aniyatavaṇṇanā niṭṭhitā .