9. Aññabhāgiyasikkhāpadavaṇṇanā
Navame aññabhāgiyassātiādīsu aññabhāgassa idaṃ , aññabhāgo vā assa atthīti aññabhāgiyaṃ .
Adhikaraṇan ti ādhāro veditabbo , vatthu adhiṭṭhānanti vuttaṃ hoti .
Yo hi so aṭṭhuppattiyaṃ ‘‘ dabbo mallaputto nāmā ’’ ti chagalako vutto .
So yvāyaṃ āyasmato dabbassa mallaputtassa bhāgo koṭṭhāso pakkho manussajāti ceva bhikkhubhāvo ca , tato aññassa bhāgassa koṭṭhāsassa pakkhassa hoti tiracchānajātiyā
M0.140 ceva chagalakabhāvassa ca , so vā aññabhāgo assa atthi , tasmā aññabhāgiyasaṅkhyaṃ labhati .Yasmā ca tesaṃ ‘‘ imaṃ mayaṃ dabbaṃ
V0.140 mallaputtaṃ nāma karomā ’’ ti vadantānaṃ tassa nāmakaraṇasaññāya ādhāro vatthu adhiṭṭhānaṃ , tasmā ‘‘ adhikaraṇan ’’ ti veditabbo .Tañhi sandhāya ‘‘ saccaṃ kira tumhe , bhikkhave , dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassā ’’ tiādi ( pārā .391) vuttaṃ .
Na vivādādhikaraṇādīsu aññataraṃ , kasmā ?
Asambhavato .
Na hi mettiyabhūmajakā catunnaṃ adhikaraṇānaṃ kassaci aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ uppādiyiṃsu , na ca catunnaṃ adhikaraṇānaṃ leso nāma atthi .
Jātilesādayo hi puggalānaṃyeva lesā vuttā , na vivādādhikaraṇādīnaṃ .
Tañca ‘‘ dabbo mallaputto ’’ ti nāmaṃ tassa aññabhāgiyādhikaraṇabhāve ṭhitassa chagalakassa
P0.45 koci deso hoti theraṃ pārājikena dhammena anuddhaṃsetuṃ lesamatto , ettha ca dissati apadissati ‘‘ assa ayan ’’ ti voharīyatīti deso , jātiādīsu aññatarakoṭṭhāsassetaṃ adhivacanaṃ .Aññampi vatthuṃ lissati silissati vohāramatteneva īsakaṃ allīyatīti leso , jātiādīnaṃyeva aññatarakoṭṭhāsassetaṃ adhivacanaṃ .
Padabhājane ( pārā .393) pana yassa aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃseyya , taṃ yasmā aṭṭhuppattivaseneva āvibhūtaṃ , tasmā taṃ avibhajitvā yāni ‘‘ adhikaraṇan ’’ ti vacanasāmaññato atthuddhāravasena pavattāni cattāri adhikaraṇāni , tesaṃ aññabhāgiyatā ca tabbhāgiyatā ca yasmā apākaṭā , jānitabbā ca vinayadharehi , tasmā tañca avasāne āpattaññabhāgiyena codanañca āvikātuṃ ‘‘ aññabhāgiyassa adhikaraṇassāti āpattaññabhāgiyaṃ vā hoti adhikaraṇaññabhāgiyaṃ vā ’’ tiādi vuttaṃ , sesā vinicchayakathā aṭṭhame vuttasadisāyeva .
Ayaṃ pana viseso – idaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsanavatthusmiṃ paññattaṃ , idha ca āpattaññabhāgiyacodanāya tathāsaññinopi anāpatti .
Aṅgesu ca aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādiyanatā adhikāti .
Aññabhāgiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .