10. Rājasikkhāpadavaṇṇanā
Dasame rājabhoggoti rājato bhoggaṃ bhuñjitabbaṃ assa atthīti rājabhoggo ,‘‘ rājabhogo ’’ tipi pāṭho , rājato bhogo assa atthīti attho .
Cīvaracetāpannan ti hiraññādikaṃ akappiyaṃ .
Pahiṇeyyāti peseyya .
Iminātiādi āgamanasuddhiṃ dassetuṃ vuttaṃ .
Sace hi ‘‘ idaṃ itthannāmassa bhikkhuno dehī ’’ ti peseyya , āgamanassa asuddhattā akappiyavatthuṃ ārabbha bhikkhunā kappiyakārakopi niddisitabbo na bhaveyya .
Ābhatan ti ānītaṃ .
Na kho mayan tiādi idaṃ kappiyavasena ābhatampi cīvaramūlaṃ īdisena dūtavacanena akappiyaṃ hoti , tasmā taṃ paṭikkhipitabbanti dassetuṃ vuttaṃ .
Suvaṇṇaṃ rajataṃ kahāpaṇo māsakoti imāni hi cattāri nissaggiyavatthūni , muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ lohitaṅko masāragallaṃ satta dhaññāni dāsidāsakhettavatthupupphārāmaphalārāmādayoti imāni dukkaṭavatthūni ca attano vā cetiyasaṅghagaṇapuggalānaṃ vā atthāya sampaṭicchituṃ na vaṭṭanti , tasmā taṃ sādituṃ na vaṭṭatīti dassanatthaṃ ‘‘ na kho mayan ’’ tiādi vuttaṃ .
Cīvarañca kho mayaṃ paṭiggaṇhāmāti idaṃ pana attānaṃ uddissa ābhatattā vattuṃ vaṭṭati , tasmā vuttaṃ .
Kālenāti yuttapattakālena , yadā no attho hoti , tadā kappiyaṃ cīvaraṃ paṭiggaṇhāmāti attho .
Veyyāvaccakaroti kappiyakārako .
Niddisitabbo tiidaṃ ‘‘ atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro ’’ ti kappiyavacanena vuttattā anuññātaṃ .
Sace pana dūto ‘‘ ko imaṃ gaṇhātī ’’ ti vā ‘‘ kassa demī ’’ ti vā vadati , na niddisitabbo .
Ārāmiko vā upāsako vā tiidaṃ sāruppatāya vuttaṃ , ṭhapetvā pana pañca sahadhammike yo koci kappiyakārako
V0.166 vaṭṭati .Eso kho , āvuso tiidaṃ bhikkhussa kappiyavacanadassanatthaṃ vuttaṃ , evameva hi
M0.170 vattabbaṃ ,‘‘ etassa dehī ’’ tiādi na vattabbaṃ .Saññatto so mayāti āṇatto so mayā , yathā tumhākaṃ cīvarena atthe sati cīvaraṃ dassati , evaṃ vuttoti attho .
Dūtena hi evaṃ ārociteyeva taṃ codetuṃ vaṭṭati , neva tassa hatthe datvā gatamattakāraṇena .
Sace pana ‘‘ ayaṃ veyyāvaccakaro ’’ ti sammukhā niddiṭṭho hoti , dūto ca sammukhā eva tassa hatthe cetāpannaṃ datvā ‘‘ therassa cīvaraṃ kiṇitvā dehī ’’ ti gacchati , evaṃ ‘‘ saññatto so mayā ’’ ti avuttepi codetuṃ vaṭṭati .
Sace pana dūto gacchantova ‘‘ ahaṃ tassa hatthe dassāmi , tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthā ’’ ti bhikkhuno vatvā vā gacchati , aññaṃ vā pesetvā ārocāpeti , evaṃ sati itarampi codetuṃ vaṭṭatiyeva .
Desanāmattameva
P0.68 cetaṃ ‘‘ dūtenā ’’ ti .Yopi attanā āharitvā evaṃ paṭipajjati , tasmimpi idameva lakkhaṇaṃ .
Attho me , āvuso , cīvarenāti codanālakkhaṇanidassanametaṃ .
Sace hi vācāya codeti , idaṃ vā vacanaṃ yāya kāyaci bhāsāya etassa attho vā vattabbo ,‘‘ dehi me , āhara me ’’ tiādinā nayena pana vattuṃ na vaṭṭati .
Abhinipphādeyyāti evaṃ vacībhedaṃ katvā tikkhattuṃ codayamāno paṭilābhavasena sādheyya .
Iccetaṃ kusalan ti etaṃ sundaraṃ .
Chakkhattuparaman ti bhāvanapuṃsakavacanametaṃ .
Chakkhattuparamañhi tena cīvaraṃ uddissa tuṇhībhūtena ṭhātabbaṃ , na nisīditabbaṃ , na āmisaṃ paṭiggahetabbaṃ , na dhammo bhāsitabbo .
‘‘ Kiṃkāraṇā āgatosī ’’ ti vutte pana ‘‘ jānāhi , āvuso ’’ ti ettakameva vattabbaṃ .
Sace nisajjādīni karoti , ṭhānaṃ bhañjati , āgatakāraṇaṃ vināseti , idaṃ kāyena codanāya lakkhaṇadassanatthaṃ vuttaṃ .
Ettha ca ukkaṭṭhaparicchedena tissannaṃ codanānaṃ channañca ṭhānānaṃ anuññātattā codanāya diguṇaṃ ṭhānaṃ anuññātaṃ hoti , tasmā sace codetiyeva , na tiṭṭhati , cha codanāyo labbhanti .
Sace tiṭṭhatiyeva , na codeti , dvādasa ṭhānāni labbhanti .
Sace ubhayaṃ karoti , ekāya codanāya dve ṭhānāni hāpetabbāni .
Tattha yo ekadivasameva punappunaṃ gantvā chakkhattuṃ codeti , sakiṃyeva vā gantvā ‘‘ attho me , āvuso , cīvarenā ’’ ti chakkhattuṃ vadati , tathā ekadivasameva punappunaṃ gantvā dvādasakkhattuṃ tiṭṭhati , sakiṃyeva vā gantvā tatra tatra ṭhāne tiṭṭhati , sopi sabbacodanāyo sabbaṭṭhānāni ca bhañjati , ko pana vādo
M0.171 nānādivasesu evaṃ karontassāti ayamettha vinicchayo .Ye pana kappiyakārake dāyako sayameva gantvā nisīdati te satakkhattumpi codetuṃ vaṭṭati .
Yo pana ubhohi pi aniddiṭṭho mukhavevaṭikakappiyakārako ca parammukhakappiyakārako ca , so na kiñci vattabbo , evaṃ idha dasapi kappiyakārakā dassitā honti .
Tato
V0.167 ce uttarīti vuttacodanāṭhānaparimāṇato uttari .Nissaggiyan ti uttari vāyāmamānassa sabbappayogesu dukkaṭaṃ , paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti .
Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , cīvaraṃ atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena abhinipphāditaṃ nissaggiyan ’’ ti ( pārā .539) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Yatassa cīvaracetāpannaṃ ābhatan ti yato rājato vā rājabhoggato vā assa bhikkhuno cīvaracetāpannaṃ ānītaṃ ,‘‘ yatvassā ’’ tipi pāṭho , ayameva attho .
Tatthāti tassa rañño vā rājabhoggassa vā santikaṃ , samīpatthe hi idaṃ bhummavacanaṃ .
Na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhotīti taṃ cetāpannaṃ tassa bhikkhuno appamattakampi kammaṃ na nipphādeti .
Yuñjantāyasmanto sakan ti āyasmanto attano santakaṃ dhanaṃ pāpuṇantu .
Mā vo sakaṃ
P0.69 vinassāti tumhākaṃ santakaṃ mā vinassatu .Ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā lokuttaradhammaṃ anugatā , vattadhammatāti attho , tasmā evaṃ akaronto vattabhede dukkaṭaṃ āpajjati .
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha ‘‘ ajjuṇho , bhante , āgamehī ’’ ti ( pārā .537) vuccamāno nāgamesi , tasmiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ , sādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ , ūnakesu codanāṭhānesu atirekasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ .
Acodanāya laddhe , sāmikehi codetvā dinne , ummattakādīnañca anāpatti .
Kappiyakārakassa bhikkhuno niddiṭṭhabhāvo , dūtena appitatā , tatuttarivāyāmo , tena vāyāmena paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni .
Samuṭṭhānādīni catutthasadisānevāti .
Rājasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Cīvaravaggo paṭhamo .