11. Āpāyikasuttavaṇṇanā
48. Ekādasame āpāyikāti apāye nibbattissantīti āpāyikā .
Tatthāpi niraye nibbattissantīti nerayikā .
Idamappahāyāti
P1.176 idaṃ idāni vakkhamānaṃ duvidhaṃ pāpasamācāraṃ appajahitvā , tathāpaṭipattitathāpaggahaṇavasena pavattaṃ vācaṃ cittaṃ diṭṭhiñca appaṭinissajjitvāti attho .Abrahmacārīti
M0.168 brahmaseṭṭhaṃ caratīti brahmacārī , brahmā vā seṭṭho ācāro etassa atthīti brahmacārī , na brahmacārīti abrahmacārī , brahmacāripaṭirūpako dussīloti attho .Brahmacāripaṭiññoti ‘‘ brahmacārī ahan ’’ ti evaṃpaṭiñño .
Paripuṇṇan ti akhaṇḍādibhāvena
V0.154 avikalaṃ .Parisuddhan ti upakkilesābhāvena parisuddhaṃ .
Amūlakenāti diṭṭhādimūlavirahitena , diṭṭhaṃ sutaṃ parisaṅkitanti imehi codanāmūlehi vajjitena .
Abrahmacariyena aseṭṭhacariyena .
Anuddhaṃsetīti ‘‘ parisuddho ayan ’’ ti jānantova pārājikavatthunā dhaṃseti padhaṃseti , codeti akkosati vā .
Gāthāsu abhūtavādīti parassa dosaṃ adisvāva abhūtena tucchena musāvādaṃ katvā paraṃ abbhācikkhanto .
Katvāti yo vā pana pāpakammaṃ katvā ‘‘ nāhaṃ etaṃ karomī ’’ ti āha .
Ubhopi te pecca samā bhavantīti te ubhopi janā ito paralokaṃ gantvā nirayaṃ upagamanato gatiyā samānā bhavanti .
Tattha gatiyeva nesaṃ paricchinnā , na pana āyu .
Bahuñhi pāpaṃ katvā ciraṃ niraye paccati , parittaṃ katvā appamattakameva kālaṃ .
Yasmā pana tesaṃ ubhinnampi kammaṃ lāmakameva .
Tena vuttaṃ ‘‘ nihīnakammā manujā paratthā ’’ ti .
‘‘ Paratthā ’’ ti pana padassa purato ‘‘ peccā ’’ ti padena sambandho – parattha pecca ito gantvā te nihīnakammā samā bhavantīti .
Evaṃ bhagavā abhūtabbhakkhānavasena bhūtadosapaṭicchādanavasena ca pavattassa musāvādassa vipākaṃ dassetvā idāni tasmiṃ ṭhāne nisinnānaṃ bahūnaṃ pāpabhikkhūnaṃ duccaritakammassa
P1.177 vipākadassanena saṃvejanatthaṃ dve gāthā abhāsi .Tattha kāsāvakaṇṭhāti kasāvarasapītattā kāsāvena vatthena paliveṭhitakaṇṭhā .
Pāpadhammāti lāmakadhammā .
Asaññatāti kāyādīhi saññamarahitā .
Pāpāti tathārūpā pāpapuggalā , pāpehi kammehi upapajjitvā ‘‘ tassa kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto , saṅghāṭipi ādittā ’’ tiādinā ( saṃ . ni .2.218-219; pārā .230) lakkhaṇasaṃyutte vuttanayena mahādukkhaṃ anubhavantiyeva .
Tatiyagāthāya ayaṃ saṅkhepattho – yañce bhuñjeyya dussīlo nissīlapuggalo kāyādīhi asaññato raṭṭhavāsīhi saddhāya dinnaṃ yaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ ‘‘ samaṇomhī ’’ ti paṭijānanto gahetvā bhuñjeyya , tato āditto aggivaṇṇo ayoguḷova bhutto seyyo sundarataro .
Kiṃkāraṇā ?
Tappaccayā
M0.169 hissa ekova attabhāvo jhāyeyya , dussīlo pana hutvā saddhādeyyaṃ bhuñjitvā anekānipi jātisatāni niraye uppajjeyyāti .Ekādasamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .