Issues
Itivuttaka-aṭṭhakathā
Itivuttaka-aṭṭhakathā

10. Devadattasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Devadattasuttavaṇṇanā

89. Dasame tīhi , bhikkhave , asaddhammehi abhibhūtoti kā uppatti ?
Devadatte hi avīcimahānirayaṃ paviṭṭhe devadattapakkhiyā aññatitthiyā ca ‘‘ samaṇena gotamena abhisapito devadatto pathaviṃ paviṭṭho ’’ ti abbhācikkhiṃsu .
Taṃ sutvā sāsane anabhippasannā manussā ‘‘ siyā nu kho etadevaṃ , yathā ime bhaṇantī ’’ ti āsaṅkaṃ uppādesuṃ .
Taṃ pavattiṃ bhikkhū bhagavato ārocesuṃ .
Atha bhagavā ‘‘ na , bhikkhave , tathāgatā kassaci abhisapaṃ denti , tasmā na devadatto mayā abhisapito , attano kammeneva nirayaṃ paviṭṭho ’’ ti vatvā tesaṃ micchāgāhaṃ paṭisedhento imāya aṭṭhuppattiyā idaṃ suttaṃ abhāsi .
Tattha asaddhammehīti asataṃ dhammehi , asantehi vā dhammehi .
Atekicchoti buddhehipi anivattanīyattā avīcinibbattiyā tikicchābhāvato atekiccho , atikicchanīyoti attho .
Asantaguṇasambhāvanādhippāyena pavattā pāpā icchā etassāti pāpiccho , tassa bhāvo pāpicchatāV0.245 , tāya .
‘‘ Ahaṃ buddho bhavissāmi , saṅghaṃ pariharissāmī ’’ ti tassa icchā uppannā .
Kokālikādayo pāpā lāmakā mittā etassāti pāpamitto , tassa bhāvo pāpamittatā , tāya .
Uttarikaraṇīyeti jhānābhiññāhi uttarikaraṇīye adhigantabbe maggaphale anadhigate sati eva , taṃ anadhigantvāti attho .
Oramattakenāti appamattakena jhānābhiññāmattena .
Visesādhigamenāti uttarimanussadhammādhigamena .
AntarātiP2.100 vemajjhe .
Vosānaṃ āpādīti akatakiccova samāno ‘‘ katakiccomhī ’’ ti maññamāno samaṇadhammato vigamaṃ āpajji .
Iti bhagavā iminā suttena visesato puthujjanabhāve ādīnavaṃ pakāsesi bhāriyo puthujjanabhāvo , yatra hi nāma jhānābhiññāpariyosānāM0.266 sampattiyo nibbattetvāpi anekānatthāvahaṃ nānāvidhaṃ dukkhahetuṃ asantaguṇasambhāvanaṃ asappurisasaṃsaggaṃ ālasiyānuyogañca avijahanto avīcimhi kappaṭṭhiyaṃ atekicchaṃ kibbisaṃ pasavissatīti .
Gāthāsu māti paṭisedhe nipāto .
Jātūti ekaṃsena .
Kocīti sabbasaṅgāhakavacanaṃ .
Lokasmin ti sattaloke .
Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘ imasmiṃ sattaloke koci puggalo ekaṃsena pāpiccho mā hotū ’’ ti .
Tadamināpi jānātha , pāpicchānaṃ yathā gatīti pāpicchānaṃ puggalānaṃ yathā gati yādisī nipphatti , yādiso abhisamparāyo , taṃ imināpi kāraṇena jānāthāti devadattaṃ nidassento evamāha .
Paṇḍitoti samaññātoti pariyattibāhusaccena paṇḍitoti ñāto .
Bhāvitattoti sammatoti jhānābhiññāhi bhāvitacittoti sambhāvito .
Tathā hi so pubbe ‘‘ mahiddhiko godhiputto , mahānubhāvo godhiputto ’’ ti dhammasenāpatināpi pasaṃsito ahosi .
Jalaṃva yasasā aṭṭhā , devadattoti vissutoti attano kittiyā parivārena jalanto viya obhāsento viya ṭhito devadattoti evaṃ vissuto pākaṭo ahosi .
‘‘ Me suttan ’’ tipi pāṭho , mayā sutaṃ sutamattaṃ , katipāheneva atathābhūtattā tassa taṃ paṇḍiccādi savanamattamevāti attho .
So samānamanuciṇṇo , āsajja naṃ tathāgatan ti so evaṃbhūto devadatto ‘‘ buddhopi sakyaputto , ahampi sakyaputto , buddhopi samaṇo , ahampi samaṇo , buddhopi iddhimā , ahampi iddhimā , buddhopi dibbacakkhuko , ahampi dibbacakkhuko , buddhopi dibbasotako , ahampi dibbasotako , buddhopiP2.101 cetopariyañāṇalābhī , ahampi cetopariyañāṇalābhī , buddhopi atītānāgatapaccuppanne dhamme jānāti , ahampi te jānāmī ’’ ti attano pamāṇaṃ ajānitvā sammāsambuddhaṃ attanā samasamaṭṭhapanena samānaṃ āpajjanto ‘‘ idānāhaṃ buddho bhavissāmi , bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī ’’ ti abhimārapayojanā tathāgataṃ āsajja āsādetvā viheṭhetvā .
‘‘ Pamādamanujīno ’’ tipiV0.246 paṭhanti .
Tassattho ‘‘ vuttanayena pamādaṃM0.267 āpajjanto pamādaṃ nissāya bhagavatā saddhiṃ yugaggāhacittuppādena saheva jhānābhiññāhi anujīno parihīno ’’ ti .
Avīcinirayaṃ patto , catudvāraṃ bhayānakan ti jālānaṃ tattha uppannasattānaṃ vā nirantaratāya ‘‘ avīcī ’’ ti laddhanāmaṃ catūsu passesu catumahādvārayogena catudvāraṃ atibhayānakaṃ mahānirayaṃ paṭisandhiggahaṇavasena patto .
Tathā hi vuttaṃ –
‘‘ Catukkaṇṇo catudvāro , vibhatto bhāgaso mito ;
Ayopākārapariyanto , ayasā paṭikujjito .
‘‘ Tassa ayomayā bhūmi , jalitā tejasā yutā ;
Samantā yojanasataṃ , pharitvā tiṭṭhati sabbadā ’’ ti .( ma . ni .3.250; a . ni .3.36; pe . va .693-694; jā .2.19.86-87);
Aduṭṭhassāti aduṭṭhacittassa .
Dubbheti dūseyya .
Tameva pāpaṃ phusatīti tameva aduṭṭhadubbhiṃ pāpapuggalaṃ pāpaṃ nihīnaṃ pāpaphalaṃ phusati pāpuṇāti abhibhavati .
Bhesmāti vipulabhāvena gambhīrabhāvena ca bhiṃsāpento viya , vipulagambhīroti attho .
Vādenāti dosena .
Vihiṃsatīti bādhati āsādeti .
Vādo tamhi na rūhatīti tasmiṃ tathāgate parena āropiyamāno doso na ruhati , na tiṭṭhati , visakumbho viya samuddassa , na tassa vikāraṃ janetīti attho .
Evaṃ chahi gāthāhi pāpicchatādisamannāgatassa nirayūpagabhāvadassanenaP2.102 dukkhato aparimuttataṃ dassetvā idāni tappaṭipakkhadhammasamannāgatassa dukkhakkhayaṃ dassento ‘‘ tādisaṃ mittan ’’ ti osānagāthamāha .
Tassattho – yassa sammā paṭipannassa maggānugo paṭipattimaggaṃ anugato sammā paṭipanno appicchatādiguṇasamannāgamena sakalavaṭṭadukkhassa khayaṃ pariyosānaṃ pāpuṇeyya .
Tādisaṃ buddhaṃ vā buddhasāvakaṃ vā paṇḍito sappañño , attano mittaṃ kubbetha tena mettikaṃ kareyya , tañca seveyya tameva payirupāseyyāti .
Iti imasmiṃ vagge chaṭṭhasattamasuttesu vivaṭṭaṃ kathitaṃ , itaresu vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitaṃ .
Dasamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .