3. Vijjāsuttavaṇṇanā
40. Tatiye pubbaṅgamāti sahajātavasena , upanissayavasena cāti dvīhi ākārehi pubbaṅgamā purassarā padhānakāraṇaṃ .
Na hi avijjāya vinā akusaluppatti atthi .
Samāpattiyāti samāpajjanāya sabhāvapaṭilābhāya , pavattiyāti attho .
Tattha akusalappavattiyā ādīnavappaṭicchādanena ayonisomanasikārassa paccayabhāvena appahīnabhāvena ca akusaladhammānaṃ upanissayabhāvo dissati .
Evaṃ byādhimaraṇādidukkhassa adhiṭṭhānabhāvato sabbāpi gatiyo idha duggatiyo .
Atha vā rāgādikilesehi dūsitā gatiyo kāyavacīcittānaṃ pavattiyoti duggatiyo , kāyavacīmanoduccaritāni .
Asmiṃ loketi idha loke manussagatiyaṃ vā .
Paramhi cāti tato aññāsu gatīsu .
Avijjāmūlikā sabbāti tā sabbāpi duccaritassa vipattiyo vuttanayena avijjāpubbaṅgamattā avijjāmūlikā eva .
Icchālobhasamussayāti
P1.154 asampattavisayapariyesanalakkhaṇāya icchāya , sampattavisayalubbhanalakkhaṇena lobhena ca samussitā upacitāti icchālobhasamussayā .Yatoti
M0.148 yasmā avijjāhetu avijjāya nivuto hutvā .Pāpicchoti avijjāya paṭicchāditattā pāpicchatāya ādīnave apassanto asantaguṇasambhāvanavasena kohaññādīni karonto pāpiccho , lobheneva atricchatāpi gahitāti daṭṭhabbā .
Anādaroti lokādhipatino ottappassa abhāvena sabrahmacārīsu ādararahito .
Tatoti tasmā avijjāpāpicchatāahirikānottappahetu
V0.136 .Pasavatīti kāyaduccaritādibhedaṃ pāpaṃ upacinati .
Apāyaṃ tena gacchatīti tena tathā pasutena pāpena nirayādibhedaṃ apāyaṃ gacchati upapajjati .
Tasmāti yasmā ete evaṃ sabbaduccaritamūlabhūtā sabbaduggatiparikkilesahetubhūtā ca avijjādayo , tasmā icchañca , lobhañca , avijjañca , casaddena ahirikānottappañca virājayaṃ samucchedavasena pajahaṃ .
Kathaṃ virājetīti āha ?
Vijjaṃ uppādayan ti , vipassanāpaṭipāṭiyā ca , maggapaṭipāṭiyā ca , ussakkitvā arahattamaggavijjaṃ attano santāne uppādayanto .
Sabbā duggatiyoti sabbāpi duccaritasaṅkhātā duggatiyo , vaṭṭadukkhassa vā adhiṭṭhānabhāvato dukkhā , sabbā pañcapi gatiyo jahe pajaheyya samatikkameyya .
Kilesavaṭṭappahāneneva hi kammavaṭṭaṃ vipākavaṭṭañca pahīnaṃ hotīti .
Tatiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā .