Issues
Select Version
Itivuttaka-aṭṭhakathā
Itivuttaka-aṭṭhakathā

6. Dānasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Dānasuttavaṇṇanā

26. ChaṭṭheV0.77 evañceti ettha evan ti upamākāre nipāto , ceti parikappane .
Sattāti rūpādīsu sattā visattā .
Jāneyyun ti bujjheyyuṃ .
Dānasaṃvibhāgassāti yāya hi cetanāya annādideyyadhammaṃ saṃharitvā anukampāpūjāsu aññataravasena paresaṃ dīyati , taṃ dānaṃ .
Yāya pana attanā paribhuñjitabbabhāvena gahitavatthussa ekadeso saṃvibhajitvā dīyati , ayaṃ saṃvibhāgo .
Vipākan ti phalaṃ .
Yathāhaṃ jānāmīti yathā ahaṃ jānāmi .
Idaṃ vuttaṃ hoti – tiracchānagatassapi dānaṃ datvā attabhāvasate pavattasukhavipaccanavasena sataguṇā dakkhiṇā hotīti evamādinā , bhikkhave , yena pakārena ahaṃ dānassa saṃvibhāgassa ca vipākaṃ kammavipākaṃ ñāṇabalena paccakkhato jānāmi , evaṃ ime sattā yadi jāneyyunti .
Na adatvā bhuñjeyyun ti yaṃ bhuñjitabbayuttakaṃ attano atthi ,M0.84 tato paresaṃ na adatvā macchariyacittena ca taṇhālobhavasena ca bhuñjeyyuṃ , datvāva bhuñjeyyuṃ .
Na ca nesaṃ maccheramalaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyyāti attano sampattīnaṃ parehi sādhāraṇabhāvāsahanalakkhaṇaṃ cittassa pabhassarabhāvadūsakānaṃ upakkilesabhūtānaṃ kaṇhadhammānaṃ aññataraṃ maccheramalaṃ .
Atha vā yathāvuttamaccherañceva aññampi dānantarāyakaraṃ issālobhadosādimalañca nesaṃ sattānaṃ cittaṃ yathā dānacetanāP1.88 na pavattati , na vā suparisuddhā hoti , evaṃ pariyādāya parito gahetvā abhibhavitvā na tiṭṭheyya .
Ko hi sammadeva dānaphalaṃ jānanto attano citte maccheramalassa okāsaṃ dadeyya .
Yopi nesaṃ assa carimo ālopoti nesaṃ sattānaṃ yo sabbapacchimako ālopo siyā .
Carimaṃ kabaḷan ti tasseva vevacanaṃ .
Idaṃ vuttaṃ hoti – ime sattā pakatiyā yattakehi ālopehi sayaṃ yāpeyyuṃ , tesu ekameva ālopaṃ attano atthāya ṭhapetvā tadaññe sabbe ālope āgatāgatānaṃ atthikānaṃ datvā yo ṭhapito ālopo assa , so idha carimo ālopo nāma .
Tatopi na asaṃvibhajitvā bhuñjeyyuṃ , sace nesaṃ paṭiggāhakā assūti nesaṃ sattānaṃ paṭiggāhakā yadi siyuṃ , tatopi yathāvuttacarimālopatopi saṃvibhajitvāva ekadesaṃ datvāva bhuñjeyyuṃ , yathāhaṃ dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ paccakkhato jānāmi , evaṃ yadi jāneyyunti .
Yasmā ca khotiādinā kammaphalassa appaccakkhabhāvato evamete sattā dānasaṃvibhāgesu na pavattantīti yathādhippetamatthaṃ kāraṇena sampaṭipādeti .
Eteneva tesaṃ tadaññapuññesu ca appaṭipattiyā apuññesu ca paṭipattiyā kāraṇaṃ dassitanti daṭṭhabbaṃ .
Gāthāsu yathāvuttaṃ mahesināti mahesinā bhagavatā ‘‘ tiracchānagate dānaṃ datvā sataguṇā dakkhiṇāV0.78 pāṭikaṅkhitabbā ’ tiādinā , idheva vā ‘‘ evaṃ ce sattā jāneyyun ’’ tiādinā yathāvuttaṃ , ñāṇacārena taṃ yathāvuttaṃ cittaṃ ñātanti attho .
Vipākaṃ saṃvibhāgassāti saṃvibhāgassapi vipākaṃ , ko pana vādo dānassa .
Yathā hoti mahapphalan ti yathā so vipāko mahantaṃ phalaṃ hoti , evaṃ ime sattā yadi jāneyyunti sambandho .
Vineyya maccheramalan ti macchariyamalaṃ apanetvā kammaphalasaddhāya ratanattayasaddhāyaM0.85 ca visesato pasannena cittena yesu kilesehi ārakattā ariyesu sīlādiguṇasampannesu dinnaṃ appakampi dānaṃ mahapphalaṃ hoti , tesu yuttakālena dajjuṃ dadeyyuṃ .
Mahapphalabhāvakaraṇato dakkhiṇaṃ arahantīti dakkhiṇeyyā , sammāpaṭipannā , tesu dakkhiṇeyyesu .
Dakkhiṇaṃ paralokaṃ saddahitvā dātabbaṃ deyyadhammaṃ yathāP1.89 taṃ dānaṃ hoti mahādānaṃ , evaṃ datvā .
Atha vā bahuno annaṃ datvā , kathaṃ pana annaṃ dātabbanti āha ‘‘ dakkhiṇeyyesu dakkhiṇan ’’ ti .
Ito manussattā manussattabhāvato cutā paṭisandhivasena saggaṃ gacchanti dāyakā .
Kāmakāminoti kāmetabbānaṃ uḷārānaṃ devabhogānaṃ paṭiladdharūpavibhavena kammunā upagamane sādhukāritāya kāmakāmino sabbakāmasamaṅgino .
Modan ti yathāruci paricārentīti attho .
Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .