6. Avuṭṭhikasuttavaṇṇanā
75. Chaṭṭhe
M0.226V0.209P2.58 avuṭṭhikasamoti avuṭṭhikameghasamo .Ekacco hi megho satapaṭalasahassapaṭalo hutvā uṭṭhahitvā thananto gajjanto vijjotanto ekaṃ udakabindumpi apātetvā vigacchati , tathūpamo ekacco puggaloti dassento āha ‘‘ avuṭṭhikasamo ’’ ti .
Padesavassīti ekadesavassimeghasamo .
Padesavassī viyāti hi padesavassī .
Ekacco ekasmiṃyeva ṭhāne ṭhitesu manussesu yathā ekacce tementi , ekacce na tementi , evaṃ mandaṃ vassati , tathūpamaṃ ekaccaṃ puggalaṃ dasseti ‘‘ padesavassī ’’ ti .
Sabbatthābhivassīti sabbasmiṃ pathavīpabbatasamuddādike jagatippadese abhivassimeghasamo .
Ekacco hi sakalacakkavāḷagabbhaṃ pattharitvā sabbatthakameva abhivassati , taṃ cātuddīpikamahāmeghaṃ ekaccassa puggalassa upamaṃ katvā vuttaṃ ‘‘ sabbatthābhivassī ’’ ti .
Sabbesānan ti sabbesaṃ , ayameva vā pāṭho .
Na dātā hotīti adānasīlo hoti , thaddhamaccharitāya na kassaci kiñci detīti attho .
Idāni dānassa khettaṃ deyyadhammañca vibhāgena dassetuṃ ‘‘ samaṇabrāhmaṇā ’’ tiādimāha .
Tattha samitapāpasamaṇā ceva pabbajjamattasamaṇā ca bāhitapāpabrāhmaṇā ceva jātimattabrāhmaṇā ca idha ‘‘ samaṇabrāhmaṇā ’’ ti adhippetā .
Kapaṇā nāma duggatā daliddamanussā .
Addhikā nāma pathāvino paribbayavihīnā .
Vanibbakā nāma ye ‘‘ iṭṭhaṃ detha kantaṃ manāpaṃ kālena anavajjaṃ udaggacittā pasannacittā , evaṃ dentā gacchatha sugatiṃ , gacchatha brahmalokan ’’ tiādinā nayena dāne niyojentā dānassa vaṇṇaṃ thomentā vicaranti .
Yācakā nāma ye kevalaṃ ‘‘ muṭṭhimattaṃ detha , pasatamattaṃ detha , sarāvamattaṃ dethā ’’ ti appakampi yācamānā vicaranti .
Tattha samaṇabrāhmaṇaggahaṇena guṇakhettaṃ upakārikhettañca dasseti , kapaṇādiggahaṇena karuṇākhettaṃ .
Annan ti yaṃkiñci khādanīyaṃ bhojanīyaṃ .
Pānan ti
P2.59 ambapānādipānakaṃ .Vatthan ti nivāsanapārupanādiacchādanaṃ .
Yānan ti rathavayhādi antamaso upāhanaṃ upādāya gamanasādhanaṃ .
Mālāti ganthitāganthitabhedaṃ sabbaṃ pupphaṃ .
Gandhan ti yaṃkiñci gandhajātaṃ pisitaṃ apisitaṃ gandhūpakaraṇañca .
Vilepanan ti chavirāgakaraṇaṃ .
Seyyāti mañcapīṭhādi ceva pāvārakojavādi ca sayitabbavatthu .
Seyyaggahaṇena cettha āsanampi gahitanti daṭṭhabbaṃ .
Āvasathan ti vātātapādiparissayavinodanaṃ patissayaṃ .
Padīpeyyan ti dīpakapallikādipadīpūpakaraṇaṃ .
Evaṃ
M0.227 kho , bhikkhaveti vijjamānepi deyyadhamme paṭiggāhakānaṃ evaṃ dātabbavatthuṃ sabbena sabbaṃV0.210 adento puggalo avassikameghasadiso hoti .Idaṃ vuttaṃ hoti – bhikkhave , yathā so megho satapaṭalasahassapaṭalo hutvā uṭṭhahitvā na kiñci vassi vigacchati , evameva yo uḷāraṃ vipulañca bhogaṃ saṃharitvā gehaṃ āvasanto kassaci kaṭacchumattaṃ bhikkhaṃ vā uḷuṅkamattaṃ yāguṃ vā adatvā vigacchati , vivaso maccuvasaṃ gacchati , so avuṭṭhikasamo nāma hotīti .
Iminā nayena sesesupi nigamanaṃ veditabbaṃ .
Imesu ca tīsu puggalesu paṭhamo ekaṃseneva garahitabbo , dutiyo pasaṃsanīyo , tatiyo , pasaṃsanīyataro .
Paṭhamo vā ekanteneva sabbanihīno , dutiyo majjhimo , tatiyo uttamoti veditabbo .
Gāthāsu samaṇeti upayogavasena bahuvacanaṃ tathā sesesupi .
Laddhānāti labhitvā , samaṇe dakkhiṇeyye pavāretvā puṭṭho na saṃvibhajati .
Annaṃ pānañca bhojanan ti annaṃ vā pānaṃ vā aññaṃ vā bhuñjitabbayuttakaṃ bhojanaṃ , taṃ na saṃvibhajati .
Ayañhettha saṅkhepattho – yo atthikabhāvena upagate sampaṭiggāhake labhitvā annādinā saṃvibhāgamattampi na karoti , kiṃ so aññaṃ dānaṃ dassati , taṃ evarūpaṃ thaddhamacchariyaṃ purisādhamaṃ nihīnapuggalaṃ paṇḍitā avuṭṭhikasamoti āhu kathayantīti .
Ekaccānaṃ
P2.60 na dadātīti vijjamānepi mahati dātabbadhamme ekesaṃ sattānaṃ tesu kodhavasena vā , deyyadhamme lobhavasena vā na dadāti .Ekaccānaṃ pavecchatīti ekesaṃyeva pana dadāti .
Medhāvinoti paññavanto paṇḍitā janā .
Subhikkhavācoti yo upagatānaṃ yācakānaṃ ‘‘ annaṃ detha , pānaṃ dethā ’’ tiādinā taṃ taṃ dāpeti , so sulabhabhikkhatāya subhikkhā vācā etassāti subhikkhavāco .
‘‘ Subhikkhavassī ’’ tipi paṭhanti .
Yathā loko subhikkho hoti , evaṃ sabbatthābhivassitamahāmegho subhikkhavassī nāma hoti .
Evamayampi mahādānehi sabbatthābhivassī subhikkhavassīti .
Āmodamāno pakiretīti tuṭṭhahaṭṭhamānaso sahatthena dānaṃ dento paṭiggāhakakhette deyyadhammaṃ pakirento viya hoti , vācāyapi ‘‘ detha dethā ’’ ti bhāsati .
Idāni
M0.228 naṃ subhikkhavassitabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ yathāpi megho ’’ tiādi vuttaṃ .Tatrāyaṃ saṅkhepattho – yathā mahāmegho paṭhamaṃ mandanigghosena thanayitvā puna sakalanadīkandarāni ekaninnādaṃ karonto gajjayitvā pavassati , sabbatthakameva vārinā udakena thalaṃ ninnañca abhisandanto pūreti ekoghaṃ karoti , evameva idha imasmiṃ sattaloke ekacco uḷārapuggalo sabbasamatāya
V0.211 so mahāmegho viya vassitabbattā tādiso yathā dhanaṃ uṭṭhānādhigataṃ attano uṭṭhānavīriyābhinibbattaṃ hoti , evaṃ analaso hutvā tañca dhammena ñāyena saṃharitvā tannibbattena annena pānena aññena ca deyyadhammena patte sampatte vanibbake sammā sammadeva desakālānurūpañceva icchānurūpañca tappeti sampavāretīti .Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .