7. Dutiyasekhasuttavaṇṇanā
17. Sattame bāhiran ti ajjhattasantānato bahi bhavaṃ .
Kalyāṇamittatāti yassa sīlādiguṇasampanno aghassa ghātā
P1.65 , hitassa vidhātā sabbākārena upakārako mitto hoti , so puggalo kalyāṇamitto , tassa bhāvo kalyāṇamittatā .Tatrāyaṃ kalyāṇamitto pakatiyā saddhāsampanno hoti sīlasampanno sutasampanno cāgasampanno vīriyasampanno satisampanno samādhisampanno paññāsampanno .
Tattha saddhāsampattiyā saddahati tathāgatassa bodhiṃ , tena sammāsambodhihetubhūtaṃ sattesu hitasukhesitaṃ na pariccajati , sīlasampattiyā sabrahmacārīnaṃ piyo hoti garu ca bhāvanīyo codako pāpagarahī vattā vacanakkhamo , sutasampattiyā khandhāyatanasaccapaṭiccasamuppādādikānaṃ gambhīrānaṃ kathānaṃ kattā hoti , cāgasampattiyā appiccho hoti santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho , vīriyasampattiyā attano paresañca hitappaṭipattiyaṃ āraddhavīriyo hoti , satisampattiyā upaṭṭhitassati hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā , samādhisampattiyā avikkhitto hoti samāhito ekaggacitto , paññāsampattiyā aviparītaṃ pajānāti .
So
M0.62 satiyā kusalākusalānaṃ dhammānaṃ gatiyo samanvesanto paññāya sattānaṃ hitasukhaṃ yathābhūtaṃ jānitvā samādhinā tattha abyaggacitto hutvā vīriyena satte ahitato nisedhetvā ekantahite niyojeti .Tenevāha –
‘‘ Piyo garu bhāvanīyo , vattā ca vacanakkhamo ;
Gambhīrañca kathaṃ kattā , no cāṭṭhāne niyojako ’’ ti .( netti .113);
Kalyāṇamitto
V0.58 , bhikkhave , bhikkhu akusalaṃ pajahati , kusalaṃ bhāvetīti kalyāṇamitto puggalo kalyāṇamittaṃ nissāya kammassakatāñāṇaṃ uppādeti , uppannaṃ saddhaṃ phātiṃ karoti , saddhājāto upasaṅkamati upasaṅkamitvā dhammaṃ suṇāti .Taṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhati , tena saddhāpaṭilābhena gharāvāsaṃ pahāya pabbajjaṃ anutiṭṭhati , catupārisuddhisīlaṃ sampādeti , yathābalaṃ dhutadhamme samādāya vattati , dasakathāvatthulābhī hoti , āraddhavīriyo viharati upaṭṭhitassati sampajāno pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyutto , nacirasseva vipassanaṃ ussukkāpetvā ariyamaggādhigamena
P1.66 sabbaṃ akusalaṃ samucchindati , sabbañca kusalaṃ bhāvanāpāripūriṃ gamento vaḍḍheti .Vuttañhetaṃ –
‘‘ Kalyāṇamittassetaṃ , meghiya , bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa ‘ yaṃ sīlavā bhavissati , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu , bhayadassāvī samādāya sikkhissati , sikkhāpadesu ’.
‘‘ Kalyāṇamittassetaṃ … pe … kalyāṇasampavaṅkassa ‘ yaṃ yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya … pe … nibbānāya saṃvattati .
Seyyathidaṃ – appicchakathā , santuṭṭhikathā , pavivekakathā , asaṃsaggakathā , vīriyārambhakathā , sīlakathā , samādhikathā … pe … vimuttiñāṇadassanakathā .
Evarūpāya kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī ’.
‘‘ Kalyāṇamittassetaṃ
M0.63 … pe … kalyāṇasampavaṅkassa ‘ yaṃ āraddhavīriyo viharissati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu ’.‘‘ Kalyāṇamittassetaṃ … pe … kalyāṇasampavaṅkassa ‘ yaṃ paññavā bhavissati , udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā ’’’ ti ( udā .31).
Evaṃ sakalavaṭṭadukkhaparimuccananimittaṃ kalyāṇamittatāti veditabbaṃ .
Tenevāha –
‘‘ Mamañhi
V0.59 , ānanda , kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti , jarādhammā sattā jarāya parimuccantī ’’ tiādi ( saṃ . ni .1.129).Tena vuttaṃ –
‘‘ kalyāṇamitto , bhikkhave , bhikkhu akusalaṃ pajahati , kusalaṃ bhāvetī ’’ ti .
Gāthāya sappatissoti patissavasaṅkhātena saha patissenāti sappatisso , kalyāṇamittassa ovādaṃ sirasā sampaṭicchako subbacoti attho .
Atha vā hitasukhe patiṭṭhāpanena pati isetīti patisso , ovādadāyako .
Garuādarayogena tena patissena saha vattatīti sappatisso , garūsu garucittīkārabahulo .
Sagāravoti chabbidhenapi gāravena yutto .
Karaṃ mittānaṃ vacanan ti kalyāṇamittānaṃ ovādaṃ karonto yathovādaṃ paṭipajjanto .
Sampajānoti sattaṭṭhāniyena sampajaññena samannāgato .
Patissatoti kammaṭṭhānaṃ phātiṃ
P1.67 , gametuṃ samatthāya satiyā patissato satokārī .Anupubbenāti sīlādivisuddhipaṭipāṭiyā , tattha ca vipassanāpaṭipāṭiyā ceva maggapaṭipāṭiyā ca .
Sabbasaṃyojanakkhayan ti kāmarāgasaṃyojanādīnaṃ sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khepanato sabbasaṃyojanakkhayasaṅkhātassa ariyamaggassa pariyosānabhūtaṃ arahattaṃ , tassa ārammaṇabhūtaṃ nibbānameva vā .
Pāpuṇe adhigaccheyyāti attho .
Iti imesu dvīsu suttesu ariyamaggādhigamassa satthārā padhānaṅgaṃ nāma gahitanti veditabbaṃ .
Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .