7. Sukhapatthanāsuttavaṇṇanā
76. Sattame sukhānīti sukhanimittāni .
Patthayamānoti icchamāno ākaṅkhamāno .
Sīlan ti gahaṭṭhasīlaṃ pabbajitasīlañca .
Gahaṭṭho ce gahaṭṭhasīlaṃ , pabbajito ce catupārisuddhisīlanti adhippāyo .
Rakkheyyāti
P2.61 samādiyitvā avītikkamanto sammadeva gopeyya .Pasaṃsā me āgacchatūti ‘‘ mama kalyāṇo kittisaddo āgacchatū ’’ ti icchanto paṇḍito sappañño sīlaṃ rakkheyya .
Sīlavato hi gahaṭṭhassa tāva ‘‘ asuko asukakulassa putto sīlavā kalyāṇadhammo saddho pasanno dāyako kārako ’’ tiādinā parisamajjhe kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati , pabbajitassa ‘‘ asuko nāma bhikkhu sīlavā vattasampanno sorato sukhasaṃvāso sagāravo sappatisso ’’ tiādinā … pe … abbhuggacchatīti .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Puna caparaṃ , gahapatayo , sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchatī ’’ ti ( a . ni .5.213; udā .76; mahāva .285).
Tathā
M0.229 –‘‘ Ākaṅkheyya ce , bhikkhave , bhikkhu –
‘ sabrahmacārīnaṃ piyo cassaṃ manāpo , garu ca bhāvanīyo cā ’ ti , sīlesvevassa paripūrakārī ’’ tiādi ( ma . ni .1.65).
Bhogā me uppajjantūti ettha gahaṭṭhassa tāva sīlavato kalyāṇadhammassa yena yena sippaṭṭhānena jīvikaṃ kappeti – yadi kasiyā , yadi vaṇijjāya , yadi rājaporisena , taṃ taṃ yathākālaṃ yathāvidhiñca ativiya appamattabhāvato athassa anuppannā ceva bhogā uppajjanti , uppannā ca bhogā phātiṃ gamissanti .
Pabbajitassa pana sīlācārasampannassa appamādavihārissa
V0.212 sato sīlasampannassa sīlasampadāya appicchatādiguṇesu ca pasannā manussā uḷāruḷāre paccaye abhiharanti , evamassa anuppannā ceva bhogā uppajjanti , uppannā ca thirā honti .Tathā hi vuttaṃ –
‘‘ Puna caparaṃ , gahapatayo , sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṃ mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigacchatī ’’ ti ( a . ni .5.213; udā .76; mahāva .285).
Tathā –
‘‘ Ākaṅkheyya ce , bhikkhave , bhikkhu –
‘ lābhī assa cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan ’ ti , sīlesvevassa paripūrakārī ’’ ti ( ma . ni .1.65) ca –
Sesaṃ vuttanayameva .
Gāthāsu patthayānoti patthayanto .
Tayo sukheti tīṇi sukhāni .
Vittalābhan ti dhanalābhaṃ , bhoguppattinti attho .
Visesato
P2.62 cettha pasaṃsāya cetasikasukhaṃ , bhogehi kāyikasukhaṃ , itarena upapattisukhaṃ ;tathā paṭhamena diṭṭhadhammasukhaṃ , tatiyena samparāyasukhaṃ , dutiyena ubhayasukhaṃ gahitanti veditabbaṃ .
Idāni pasaṃsādikāraṇassa sīlassa viya pasaṃsādīnampi visesakāraṇaṃ pāpamittaparivajjanaṃ kalyāṇamittasevanañca ādīnavānisaṃsehi saddhiṃ dassento ‘‘ akaronto ’’ tiādimāha .
Tattha saṅkiyoti pāpasmiṃ parisaṅkitabbo ‘‘ addhā iminā pāpaṃ kataṃ vā karissati vā , tathā hesa
M0.230 pāpapurisehi saddhiṃ sañcaratī ’’ ti .Assāti imassa pāpajanasevino puggalassa upari , assa vā puggalassa avaṇṇo abhūtopi pāpajanasevitāya ruhati virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjati pattharati .
Assāti vā bhummatthe sāmivacanaṃ , tasmiṃ puggaleti attho .
Sa ve tādisako hotīti yo yādisaṃ pāpamittaṃ vā kalyāṇamittaṃ vā bhajati upasevati ca , so puggalo bhūmibhāgavasena udakaṃ viya tādisova hoti , pāpadhammo kalyāṇadhammo vā hoti .
Kasmā ?
Sahavāso hi tādiso ;
yasmā sahavāso saṃsaggo uparāgo viya phalikamaṇīsu purisaupanissayabhūtaṃ
V0.213 puggalākāraṃ gāhāpeti , tasmā pāpapuggalena saha vāso na kātabboti adhippāyo .Sevamāno sevamānan ti paraṃ pakatisuddhaṃ puggalaṃ kālena kālaṃ attānaṃ sevamānaṃ sevamāno bhajamāno pāpapuggalo , tena vā seviyamāno .
Samphuṭṭho samphusan ti tena pakatisuddhena puggalena sahavāsena saṃsaggena samphuṭṭho pāpapuggalo sayampi , tathā taṃ phusanto .
Saro diddho kalāpaṃ vāti yathā nāma saro visena diddho litto sarakalāpagato sarasamūhasaṅkhātaṃ sarakalāpaṃ attanā phuṭṭhaṃ alittampi upalimpati , evaṃ pāpena upalepabhayā dhīroti dhitisampannattā dhīro paṇḍitapuriso pāpasahāyo na bhaveyya .
Pūtimacchaṃ kusaggenāti yathā kucchitabhāvena pūtibhūtaṃ macchaṃ kusatiṇaggena yo puriso upanayhati puṭabandhavasena
P2.63 bandhati , tassa te kusā apūtikāpi pūtimacchasambandhena pūti duggandhameva vāyanti .Evaṃ bālūpasevanāti evaṃsampadā bālajanūpasevanā daṭṭhabbā .
Evaṃ dhīrūpasevanāti yathā asurabhinopi pattā tagarasambandhena surabhiṃ vāyanti , evaṃ paṇḍitūpasevanā pakatiyā asīlavato sīlasamādānādivasena sīlagandhavāyanassa kāraṇaṃ hoti .
Tasmāti yasmā akalyāṇamittasevanāya kalyāṇamittasevanāya ca ayaṃ ediso ādīnavo ānisaṃso ca , tasmā pattapuṭasseva palāsapuṭassa viya duggandhasugandhavatthusaṃsaggena asādhusādhujanasannissayena ca .
Ñatvā sampākamattanoti attano dukkhudrayaṃ sukhudrayañca phalanipphattiṃ
M0.231 ñatvā jānitvā asante pāpamitte na upaseveyya , sante upasante vantadose pasatthe vā paṇḍite seveyya .Tathā hi asanto nirayaṃ nenti , santo pāpenti suggatin ti .
Iti bhagavā paṭhamagāthāya yathāvuttāni tīṇi sukhanimittāni dassetvā tato parāhi pañcahi gāthāhi paṭipakkhaparivajjanena saddhiṃ pasaṃsāsukhassa āgamanaṃ dassetvā osānagāthāya tiṇṇampi sukhānaṃ āgamanakāraṇena saddhiṃ osānasukhaṃ dasseti .
Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .