2. Sulabhasuttavaṇṇanā
101. Dutiye
V0.283 appānīti parittāni .Sulabhānīti sukhena laddhabbāni , yattha katthaci vā sakkā hoti laddhuṃ .
Anavajjānīti vajjarahitāni niddosāni āgamanasuddhito kāyamaṇḍanādikilesavatthubhāvābhāvato ca .
Tattha sulabhatāya pariyesanadukkhassa abhāvo dassito , appatāya pariharaṇadukkhassapi
P2.147 abhāvo dassito , anavajjatāya agarahitabbatāya bhikkhusāruppabhāvo dassito hoti .Appatāya vā parittāsassa avatthutā , sulabhatāya gedhāya avatthutā , anavajjatāya ādīnavavasena nissaraṇapaññāya vatthutā dassitā hoti .
Appatāya vā lābhena na somanassaṃ janayanti , sulabhatāya alābhena na domanassaṃ janayanti , anavajjatāya vippaṭisāranimittaṃ aññāṇupekkhaṃ na janayanti avippaṭisāravatthubhāvato .
Paṃsukūlan ti rathikāsusānasaṅkārakūṭādīsu yattha katthaci paṃsūnaṃ upari ṭhitattā abbhuggataṭṭhena paṃsukūlaṃ viyāti paṃsukūlaṃ , paṃsu viya kucchitabhāvaṃ ulati gacchatīti paṃsukūlanti evaṃ laddhanāmaṃ rathikādīsu patitanantakāni uccinitvā katacīvaraṃ .
Piṇḍiyālopoti jaṅghapiṇḍiyā balena
M0.309 caritvā ghare ghare ālopamattaṃ katvā laddhabhojanaṃ .Rukkhamūlan ti vivekānurūpaṃ yaṃkiñci rukkhasamīpaṃ .
Pūtimuttan ti yaṃkiñci gomuttaṃ .
Yathā hi suvaṇṇavaṇṇopi kāyo pūtikāyova evaṃ abhinavampi muttaṃ pūtimuttameva .
Tattha keci gomuttabhāvitaṃ haritakīkhaṇḍaṃ ‘‘ pūtimuttan ’’ ti vadanti , pūtibhāvena āpaṇādito vissaṭṭhaṃ chaḍḍitaṃ apariggahitaṃ yaṃkiñci bhesajjaṃ pūtimuttanti adhippetanti apare .
Yato khoti paccatte nissakkavacanaṃ , yaṃ khoti vuttaṃ hoti .
Tena ‘‘ tuṭṭho hotī ’’ ti vuttakiriyaṃ parāmasati .
Tuṭṭhoti santuṭṭho .
Idamassāhan ti yvāyaṃ catubbidhena yathāvuttena paccayena appena sulabhena santoso , idaṃ imassa bhikkhuno sīlasaṃvarādīsu aññataraṃ ekaṃ sāmaññaṅgaṃ samaṇabhāvakāraṇanti ahaṃ vadāmi .
Santuṭṭhassa hi catupārisuddhisīlaṃ suparipuṇṇaṃ hoti , samathavipassanā ca bhāvanāpāripūriṃ gacchanti .
Atha vā sāmaññaṃ nāma ariyamaggo .
Tassa saṅkhepato dve aṅgāni – bāhiraṃ , ajjhattikanti .
Tattha bāhiraṃ sappurisūpanissayo saddhammassavanañca , ajjhattikaṃ pana yoniso manasikāro dhammānudhammapaṭipatti
P2.148 ca .Tesu yasmā yathārahaṃ dhammānudhammapaṭipattibhūtā tassā mūlabhūtā cete dhammā , yadidaṃ appicchatā santuṭṭhitā pavivittatā asaṃsaṭṭhatā āraddhavīriyatāti evamādayo , tasmā vuttaṃ ‘‘ idamassāhaṃ aññataraṃ sāmaññaṅganti vadāmī ’’ ti .
Gāthāsu
V0.284 senāsanamārabbhāti vihārādiṃ mañcapīṭhādiñca senāsanaṃ nissāya .Cīvaraṃ pānabhojanan ti nivāsanādicīvaraṃ , ambapānakādipānaṃ , khādanīyabhojanīyādibhuñjitabbavatthuñca ārabbhāti sambandho .
Vighāto vihatabhāvo cetodukkhaṃ na hotīti yojanā .
Ayañhettha saṅkhepattho –
‘‘ asukasmiṃ nāma āvāse paccayā sulabhā ’’ ti labhitabbaṭṭhānagamanena vā ‘‘ mayhaṃ pāpuṇāti na tuyhan ’’ ti vivādāpajjanena vā navakammakaraṇādivasena vā senāsanādīni pariyesantānaṃ asantuṭṭhānaṃ icchitalābhādinā yo vighāto cittassa hoti , so tattha santuṭṭhassa na hotīti .
Disā nappaṭihaññatīti santuṭṭhiyā cātuddisābhāvena disā nappaṭihanti .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Cātuddiso
M0.310 appaṭigho ca hoti ,Santussamāno itarītarenā ’’ ti .( su . ni .42; cūḷani . khaggavisāṇasuttaniddesa 128);
Yassa hi ‘‘ asukaṭṭhānaṃ nāma gato cīvarādīni labhissāmī ’’ ti cittaṃ uppajjati , tassa disā paṭihaññati nāma .
Yassa pana evaṃ na uppajjati , tassa disā na paṭihaññati nāma .
Dhammāti paṭipattidhammā .
Sāmaññassānulomikāti samaṇadhammassa samathavipassanābhāvanāya ariyamaggasseva vā anucchavikā appicchatādayo .
Adhiggahitāti sabbe te tuṭṭhacittassa santuṭṭhacittena bhikkhunā adhiggahitā paṭipakkhadhamme abhibhavitvā gahitā honti abbhantaragatā , na bāhiragatāti .
Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .