Issues
Itivuttaka-aṭṭhakathā
Itivuttaka-aṭṭhakathā

3. Nissaraṇiyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Nissaraṇiyasuttavaṇṇanā

72. Tatiye nissaraṇiyāti nissaraṇapaṭisaṃyuttā .
Dhātuyoti sattasuññasabhāvā .
Kāmānan ti kilesakāmānañceva vatthukāmānañca .
Atha vā kāmānan ti kilesakāmānaṃ .
Kilesakāmato hi nissaraṇā vatthukāmehipi nissaraṇaṃyeva hoti , na aññathā .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ NaV0.194P2.41 te kāmā yāni citrāni loke ,
Saṅkapparāgo purisassa kāmo ;
Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke ,
Athettha dhīrā vinayanti chandan ’’ ti .( a . ni .6.63);
Nissaraṇan ti apagamo .
Nekkhamman ti paṭhamajjhānaṃ , visesato taṃ asubhārammaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Yo pana taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā saṅkhāre sammasitvā tatiyamaggaṃ patvā anāgāmimaggena nibbānaṃ sacchikaroti , tassa cittaṃ accantameva kāmehi nissaṭanti idaṃ ukkaṭṭhato kāmānaṃ nissaraṇaṃ veditabbaṃ .
Rūpānan ti rūpadhammānaṃ , visesena saddhiṃ ārammaṇehi kusalavipākakiriyābhedato sabbesaṃ rūpāvacaradhammānaṃ .
Āruppan ti arūpāvacarajjhānaṃ .
Keci pana ‘‘ kāmānan ’’ ti padassa ‘‘ sabbesaṃ kāmāvacaradhammānan ’’ ti atthaṃ vadanti .
‘‘ Nekkhamman ’’ ti ca ‘‘ pañca rūpāvacarajjhānānī ’’ ti .
Taṃ aṭṭhakathāsuM0.210 natthi , na yujjati ca .
Bhūtan ti jātaṃ .
Saṅkhatan ti samecca sambhuyya paccayehi kataṃ .
Paṭiccasamuppannan ti kāraṇato nibbattaṃ .
Tīhipi padehi tebhūmake dhamme anavasesato pariyādiyati .
Nirodhoti nibbānaṃ .
Ettha ca paṭhamāya dhātuyā kāmapariññā vuttā , dutiyāya rūpapariññā , tatiyāya sabbasaṅkhatapariññā sabbabhavasamatikkamo vutto .
Gāthāsu kāmanissaraṇaṃ ñatvāti ‘‘ idaṃ kāmanissaraṇaṃ – evañca kāmato nissaraṇan ’’ ti jānitvā .
Atikkamati etenāti atikkamo , atikkamanūpāyo , taṃ atikkamaṃ āruppaṃ ñatvā .
Sabbe saṅkhārā samanti vūpasamanti etthāti sabbasaṅkhārasamatho , nibbānaṃ , taṃ phusaṃ phusanto .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Tatiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .