3. Tatiyavaggo
1. Micchādiṭṭhikasuttavaṇṇanā
70. Tatiyavaggassa
V0.192P2.39 paṭhame diṭṭhā mayāti mayā diṭṭhā , mama samantacakkhunā dibbacakkhunā cāti dvīhipi cakkhūhi diṭṭhā paccakkhato viditā .Tena anussavādiṃ paṭikkhipati , ayañca attho idāneva pāḷiyaṃ āgamissati .
Kāyaduccaritena samannāgatāti kāyaduccaritena samaṅgībhūtā .
Ariyānaṃ upavādakāti buddhādīnaṃ ariyānaṃ antamaso gihisotāpannānampi guṇaparidhaṃsanena abhūtabbhakkhānena upavādakā akkosakā garahakā .
Micchādiṭṭhikāti
M0.208 viparītadassanā .Micchādiṭṭhikammasamādānāti micchādassanahetu samādinnanānāvidhakammā ye ca , micchādiṭṭhimūlakesu kāyakammādīsu aññepi samādapenti .
Ettha ca vacīmanoduccaritaggahaṇeneva ariyūpavādamicchādiṭṭhīsu gahitāsu punavacanaṃ mahāsāvajjabhāvadassanatthaṃ nesaṃ .
Mahāsāvajjo hi ariyūpavādo ānantariyasadiso .
Yathāha –
‘‘ Seyyathāpi , sāriputta , bhikkhu sīlasampanno , samādhisampanno , paññāsampanno , diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya ;
evaṃsampadamidaṃ , sāriputta , vadāmi taṃ vācaṃ appahāya , taṃ cittaṃ appahāya , taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye ’’ ti ( ma . ni .1.149).
Micchādiṭṭhito ca mahāsāvajjataraṃ nāma aññaṃ natthi .
Yathāha –
‘‘ Nāhaṃ , bhikkhave , aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi , yaṃ evaṃ mahāsāvajjataraṃ yathayidaṃ , bhikkhave , micchādiṭṭhi .
Micchādiṭṭhiparamāni , bhikkhave , vajjānī ’’ ti ( a . ni .1.310).
Taṃ
V0.193 kho panātiādi yathāvuttassa atthassa attapaccakkhabhāvaṃ daḷhataraṃ katvā dassetuṃ āraddhaṃ .Tampi suviññeyyameva .
Gāthāsu micchā manaṃ paṇidhāyāti abhijjhādīnaṃ vasena cittaṃ ayoniso ṭhapetvā .
Micchā
P2.40 vācañca bhāsiyāti micchā musāvādādivasena vācaṃ bhāsitvā .Micchā kammāni katvānāti pāṇātipātādivasena kāyakammāni katvā .
Atha vā micchā manaṃ paṇidhāyāti micchādiṭṭhivasena cittaṃ viparītaṃ ṭhapetvā .
Sesapadadvayepi eseva nayo .
Idānissa tathā duccaritacaraṇe kāraṇaṃ dasseti appassutoti , attano paresañca hitāvahena sutena virahitoti attho .
Apuññakaroti tato eva ariyadhammassa akovidatāya kibbisakārī pāpadhammo .
Appasmiṃ idha jīviteti idha manussaloke jīvite atiparitte .
Tathā cāha ‘‘ yo ciraṃ jīvati , so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo ’’ ti ( dī . ni .2.93; saṃ . ni .1.145),‘‘ appamāyu manussānan ’’ ti ( saṃ . ni .1.145; mahāni .10) ca .
Tasmā bahussuto sappañño sīghaṃ puññāni katvā saggūpago nibbānapatiṭṭho
M0.209 vā hoti .Yo pana appassuto apuññakaro , kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so upapajjatīti .
Paṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .