Issues
Select Version
Itivuttaka-aṭṭhakathā
Itivuttaka-aṭṭhakathā

2. Desanāsuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Desanāsuttavaṇṇanā

39. DutiyeV0.134 pariyāyenāti ettha pariyāya -saddo ‘‘ madhupiṇḍikapariyāyotveva naṃ dhārehī ’’ tiādīsu ( ma . ni .1.205) desanāyaṃ āgato .
‘‘ Atthi khvesaM0.146 , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo ’’ tiādīsu ( pārā .5; a . ni .8.11) kāraṇe .
‘‘ Kassa nu kho , ānanda , ajja pariyāyo bhikkhuniyo ovaditun ’’ tiādīsu ( ma . ni .3.398) vāre .
Idha pana vārepi kāraṇepi vaṭṭati , tasmā , bhikkhave , tathāgatassaP1.152 dve dhammadesanā yathārahaṃ kāraṇena bhavanti , vārena vāti ayamettha attho .
Bhagavā hi veneyyajjhāsayānurūpaṃ kadāci ‘‘ ime dhammā kusalā , ime , dhammā akusalā .
Ime dhammā sāvajjā , ime dhammā anavajjā .
Ime sevitabbā , ime na sevitabbā ’’ tiādinā kusalākusaladhamme vibhajanto kusaladhammehi akusaladhamme asaṅkarato paññāpento ‘‘ pāpaṃ pāpakato passathā ’’ ti dhammaṃ deseti .
Kadāci ‘‘ pāṇātipāto , bhikkhave , āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko , yo sabbalahuko pāṇātipāto , so appāyukasaṃvattaniko ’’ tiādinā ( a . ni .8.40) ādīnavaṃ pakāsento pāpato nibbidādīhi niyojento ‘‘ nibbindatha virajjathā ’’ ti dhammaṃ deseti .
Bhavantīti honti pavattanti .
Pāpaṃ pāpakato passathāti sabbaṃ pāpadhammaṃ diṭṭheva dhamme āyatiñca ahitadukkhāvahato lāmakato passatha .
Tattha nibbindathāti tasmiṃ pāpadhamme ‘‘ accantahīnabhāvato lāmakaṭṭhena pāpaṃ , akosallasambhūtaṭṭhena akusalaṃ , pakatipabhassarassa pasannassa ca cittassa pabhassarādibhāvavināsanato saṃkilesikaṃ , punappunaṃ bhavadukkhanibbattanato ponobbhavikaṃ , saheva darathehi pariḷāhehi vattanato sadarathaṃ , dukkhasseva vipaccanato dukkhavipākaṃ , aparimāṇampi kālaṃ anāgate jātijarāmaraṇanibbattanato āyatiṃ jātijarāmaraṇiyaṃ , sabbahitasukhaviddhaṃsanasamatthan ’’ tiādinā nayena nānāvidhe ādīnave , tassa ca pahāne ānisaṃse sammapaññāya passantā nibbindatha nibbedaṃ āpajjatha .
Nibbindantā ca vipassanaṃ vaḍḍhetvā ariyamaggādhigamena pāpato virajjatha ceva vimuccatha ca .
Maggena vā samucchedavirāgavasena virajjatha , tato phalena paṭippassaddhivimuttivasena vimuccatha .
Atha vā pāpan ti lāmakato pāpaṃ .
Kiṃ vuttaṃ hoti ?
Yaṃ aniccadukkhādibhāvena kucchitaṃ ariyehi jigucchanīyaṃM0.147 vaṭṭadukkhaṃ pāpetīti pāpaṃ .
Kiṃ pana taṃ ?
TebhūmakadhammajātaṃP1.153 .
Yathāvuttena atthena pāpakato disvā tattha aniccato , dukkhato , rogato , gaṇḍato , sallato , aghato , ābādhatotiādināV0.135 vipassanaṃ vaḍḍhentā nibbindatha .
Ayaṃ dutiyāti yāthāvato ahitānatthavibhāvanaṃ paṭhamaṃ upādāya tato vivecanaṃ ayaṃ dutiyā dhammadesanā .
Gāthāsu buddhassāti sabbaññubuddhassa .
Sabbabhūtānukampinoti sabbepi satte mahākaruṇāya anukampanasabhāvassa .
Pariyāyavacanan ti pariyāyena kathanaṃ desanaṃ .
Passāti parisaṃ ālapati , parisajeṭṭhakaṃ vā sandhāya vuttaṃ .
Keci panāhu ‘‘ attānameva sandhāya bhagavā ‘ passā ’ ti avocā ’’ ti .
Tatthāti tasmiṃ pāpake virajjatha rāgaṃ pajahathāti attho .
Sesaṃ vuttanayameva .
Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .