2. Sakkārasuttavaṇṇanā
81. Dutiye sakkārenāti sakkārena hetubhūtena , atha vā sakkārenāti sakkārahetunā , sakkārahetukena vā .
Sakkārañhi nissāya
M0.238 idhekacce puggalā pāpicchā icchāpakatā icchācāre ṭhatvā ‘‘ sakkāraṃ nibbattessāmā ’’ ti anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjitvā ito cutā apāyesu nibbattanti , apare yathāsakkāraṃ labhitvā tannimittaṃ mānamadamacchariyādivasena pamādaṃ āpajjitvā ito cutā apāyesu nibbattanti .Yaṃ sandhāya vuttaṃ –
‘‘ sakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā ’’ ti .
Tattha abhibhūtāti ajjhotthaṭā .
Pariyādinnacittāti khepitacittā , icchācārena mānamadādinā ca khayaṃ pāpitakusalacittā .
Atha vā pariyādinnacittāti
P2.71 parito ādinnacittā , vuttappakārena akusalakoṭṭhāsena yathā kusalacittassa uppattivāro na hoti , evaṃ samantato gahitacittasantānāti attho .Asakkārenāti hīḷetvā paribhavitvā parehi attani pavattitena asakkārena hetunā , asakkārahetukena vā mānādinā .
Sakkārena ca asakkārena cāti kehici pavattitena sakkārena kehici pavattitena asakkārena ca .
Ye hi kehici paṭhamaṃ sakkatā hutvā tehiyeva asārabhāvaṃ ñatvā pacchā asakkatā honti , tādise sandhāya vuttaṃ ‘‘ sakkārena ca asakkārena cā ’’ ti .
Ettha sakkārena abhibhūtā devadattādayo nidassetabbā .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Phalaṃ ve kadaliṃ hanti , phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ ;
Sakkāro kāpurisaṃ hanti , gabbho assatariṃ yathā ’’ ti .( saṃ . ni .1.183; a . ni .4.68; cūḷava .335);
Sādhūnaṃ
V0.221 upari katena asakkārena abhibhūtā daṇḍakīrājakāliṅgarājamajjharājādayo nidassetabbā .Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Kisañhi vacchaṃ avakiriya daṇḍakī ,
Ucchinnamūlo sajano saraṭṭho ;
Kukkuḷanāme nirayamhi paccati ,
Tassa phuliṅgāni patanti kāye .
‘‘ Yo
M0.239 saññate pabbajite avañcayi ,Dhammaṃ bhaṇante samaṇe adūsake ;
Taṃ nāḷikeraṃ sunakhā parattha ,
Saṅgamma khādanti viphandamānaṃ ’’.( jā .2.17.70-71);
‘‘ Upahacca manaṃ majjho , mātaṅgasmiṃ yasassine ;
Sapārisajjo ucchinno , majjhāraññaṃ tadā ahū ’’ ti .( jā .2.19.96);
Sakkārena ca asakkārena ca abhibhūtā aññatitthiyā nāṭaputtādayo nidassetabbā .
Gāthāsu
P2.72 ubhayan ti ubhayena sakkārena ca asakkārena ca .Samādhi na vikampatīti na calati , ekaggabhāvena tiṭṭhati .
Kassa pana na calatīti āha ‘‘ appamādavihārino ’’ ti .
Yo pamādakaradhammānaṃ rāgādīnaṃ suṭṭhu pahīnattā appamādavihārī arahā , tassa .
So hi lokadhammehi na vikampati .
Sukhumadiṭṭhivipassakan ti phalasamāpattiatthaṃ sukhumāya diṭṭhiyā paññāya abhiṇhaṃ pavattavipassanattā sukhumadiṭṭhivipassakaṃ .
Upādānakkhayārāman ti catunnaṃ upādānānaṃ khayaṃ pariyosānabhūtaṃ arahattaphalaṃ āramitabbaṃ etassāti upādānakkhayārāmaṃ .
Sesaṃ vuttanayameva .
Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .