10. Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā
Naccan ti naṭādayo vā naccantu , soṇḍā vā antamaso morasuvamakkaṭādayopi , sabbametaṃ naccameva .
Tenāha ‘‘ naccanti antamaso moranaccampī ’’ ti
M0.471 .Gītan ti naṭādīnaṃ vā gītaṃ hotu , ariyānaṃ parinibbānakāle ratanattayaguṇūpasaṃhitaṃ sādhukīḷitagītaṃ vā , antamaso ‘‘ dantagītampi
V0.436 gāyissāmā ’’ ti pubbabhāge okūjantā karonti , sabbametaṃ gītameva .Tenāha ‘‘ gītanti antamaso dhammabhāṇakagītampī ’’ ti .
Tattha dhammabhāṇakagītaṃ nāma asaññatabhikkhūnaṃ taṃ taṃ vattaṃ bhinditvā atidīghaṃ katvā gītassarena dhammabhaṇanaṃ , tampi neva bhikkhuno , na bhikkhunīnaṃ vaṭṭati .
Tathā hi vuttaṃ paramatthajotikāya khuddakaṭṭhakathāya ( khu . pā . aṭṭha .2. pacchimapañcasikkhāpadavaṇṇanā )‘‘ dhammūpasaṃhitaṃ gītaṃ vaṭṭati , gītūpasaṃhito pana dhammo na vaṭṭatī ’’ ti .
Tasmā dhammaṃ bhaṇantena jātakavattādiṃ taṃ taṃ vattaṃ avināsetvā caturassena ( cūḷava . aṭṭha .249) vattena parimaṇḍalāni padabyañjanāni dassetabbāni .
Vāditan ti tantibaddhādivādanīyabhaṇḍavāditaṃ vā hotu , kuṭabherivāditaṃ vā antamaso udakabherivāditampi , sabbamevetaṃ vāditameva .
Tenāha ‘‘ vāditanti antamaso udakabherivāditan ’’ ti .
Yaṃ pana niṭṭhubhantī vā sāsaṅke vā ṭhitā accharikaṃ vā phoṭeti , pāṇiṃ vā paharati , tattha anāpatti .
Dassanena cettha savanampi saṅgahitaṃ virūpekasesanayena .
Ālocanasabhāvatāya vā pañcannaṃ viññāṇānaṃ savanakiriyāyapi dassanasaṅkhepasabbhāvato ‘‘ dassanāya ’’ icceva vuttanti āha ‘‘ etesu yaṃ kiñci dassanāya gacchantiyā ’’ ti .
Yattha ṭhitāti evaṃ gantvā yasmiṃ padese ṭhitā .
Nanu ca sayaṃnaccanādīsu pācittiyaṃ pāḷiyaṃ na vuttaṃ , atha kathaṃ gahetabbanti āha ‘‘ sabbaaṭṭhakathāsu vuttan ’’ ti , iminā pāḷiyaṃ avuttepi aṭṭhakathāpamāṇena gahetabbanti dasseti .
Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti pana mātikāgatapācittiyasseva vasena vuttaṃ , sabbesaṃ vasena pana chasamuṭṭhānanti gahetabbaṃ .
‘‘ Ārāme ṭhatvā ’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ sesairiyāpathehi yuttāya passantiyā anāpattiyā icchitabbattā .
Itarathā hi nisinnāpi passituṃ na labheyya .
‘‘ Passissāmī ’’ ti vihārato vihāraṃ gacchantiyā āpattiyeva .
Āsanasālāya nisinnā passati , anāpatti ,‘‘ passissāmī ’’ ti uṭṭhahitvā gacchantiyā āpatti .
Vīthiyaṃ ṭhatvā gīvaṃ parivattetvā passantiyāpi āpattiyeva .
Bhikkhussāpi eseva nayo , āpattibhedova nānaṃ .
Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Lasuṇavaggo paṭhamo .