Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-abhinavaṭīkā
Kaṅkhāvitaraṇī-abhinavaṭīkā

5. Paṭhamasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Paṭhamasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā

Idha ‘‘ bhikkhuṃ ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāmā ’’ ti ( pāci .52) vacanato tiracchānagatopi anupasampannoyeva , so ca kho na sabbo , methunadhammāpattiyā vatthubhūtovāti āha ‘‘ antamaso ’’ tiādi .
Tassa ca paricchedo methunadhammāpattiyā vuttanayeneva veditabbo .
Dirattatirattan tiV0.322 ettha dirattavacanena na koci visesattho labbhati , kevalaṃ lokavohāravasena byañjanasiliṭṭhatāya , mukhāruḷhatāya evaṃ vuttanti veditabbaṃ .
Dvinnaṃ vā tiṇṇaṃ vā rattīnan ti pana vacanatthamattadassanatthaṃ vuttaṃ , nirantaratirattadassanatthaṃ vā dirattaggahaṇaṃ katanti daṭṭhabbaṃ .
Sahaseyyan ti ekato seyyaṃ .
Seyyāti ca kāyappasāraṇasaṅkhātaṃ sayanampi vuccati ‘‘ sayanaṃ seyyā ’’ ti katvā , yasmiṃ senāsane sayanti , tampi ‘‘ sayanti etthāti seyyā ’’ ti katvā .
Tadubhayampi idha sāmaññena , ekasesanayena vā gahitanti āha ‘‘ sabbacchannaparicchanne ’’ tiādi .
Tattha yaṃ senāsanaṃ upari pañcahi chadanehi ( pāci . aṭṭha .51), aññena vā kenaci antamaso vatthenāpi sabbameva paricchannaṃ , bhūmito paṭṭhāya yāva chadanaṃ āhacca , anāhaccāpi vā sabbantimena pariyāyena diyaḍḍhahatthubbedhena pākārena vā aññena vā kenaci antamaso vatthenāpi parikkhittaṃ , idaṃ sabbacchannasabbaparicchannaṃ nāma .
Yassa pana upari bahutaraṃ ṭhānaṃ channaṃ , appaṃ acchannaṃ , samantato ca bahutaraṃ parikkhittaṃ , appaṃ aparikkhittaṃ , idaṃ yebhuyyena channaṃ yebhuyyena paricchannaṃ nāma .
Tasmiṃ sabbacchannaparicchanne , yebhuyyena channaparicchanne vā .
Vidaheyyāti kareyya , tañca kho atthato sampādananti āha ‘‘ sampādeyyā ’’ ti .
Ayañhettha saṅkhepattho ‘‘ senāsanasaṅkhātaṃ seyyaṃ pavisitvā kāyappasāraṇasaṅkhātaṃM0.352 seyyaṃ kappeyya vidaheyya sampādeyyā ’’ ti .
Diyaḍḍhahatthubbedho vaḍḍhakihatthena gahetabbo .
Ekūpacāroti valañjanadvārassa ekattaṃ sandhāya vuttaṃ .
Satagabbhaṃ vā catusālaṃ ekūpacāraṃ hotīti sambandho .
Tattha vāti purimapurimadivase yattha vuṭṭhaṃ , tasmiṃyeva senāsane vā .
Aññattha vā tādiseti yathāvuttalakkhaṇena samannāgate aññasmiṃ pubbe avuṭṭhasenāsane vā .
Tena vāti yena saha purimapurimadivase vuṭṭhaṃ , tena vā .
Aññena vāti yena saha purimapurimasmiṃ divase vuṭṭhaṃ , tato aññena vā .
Saṅkhepoti saṅkhepavaṇṇanā .
Yadi evaṃ vitthāro kathaṃ veditabboti āha ‘‘ vitthāro panā ’’ tiādi .
Upaḍḍhacchannaparicchannādīsūti ādi saddena ‘‘ sabbacchanne cūḷakaparicchanne dukkaṭaṃ , yebhuyyena channe cūḷakaparicchanne dukkaṭaṃ , sabbaparicchanne cūḷakacchanne dukkaṭaṃ , yebhuyyena paricchanne cūḷakacchanne dukkaṭan ’’ ti ( pāci . aṭṭha .53) aṭṭhakathāyaṃ vuttānaṃ gahaṇaṃ .
Tatiyāya rattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasantassāti tatiyāya rattiyā aruṇato puretarameva nikkhamitvā aruṇaṃ bahi uṭṭhāpetvā catutthadivase atthaṅgate sūriye puna vasantassa .
SabbacchannasabbāparicchannādīsūtiV0.323 ettha pana ādi saddena ‘‘ sabbaparicchanne sabbaacchanne , yebhuyyena acchanne yebhuyyena aparicchanne ’’ ti ( pāci .54) pāḷiyaṃ āgatānaṃ ,‘‘ upaḍḍhacchanne cūḷakaparicchanne anāpatti , upaḍḍhaparicchanne cūḷakacchanne anāpatti , cūḷakacchanne cūḷakaparicchanne anāpattī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .53) aṭṭhakathāyaṃ āgatānañca gahaṇaṃ .
Paṭhamasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .