8. Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā
Nippariyāyenāti
M0.354 ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’’ tiādinā ( pāci .71) ujukameva .Pariyāyena ārocitan ti ‘‘ yo te vihāre vasi , so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji , samāpajjati , samāpanno ’’ tiādinā ( pāci .75) aññāpadesena bhaṇitaṃ .
Parinibbānakāle ( pāci . aṭṭha .77), pana antarā vā atikaḍḍhiyamānena upasampannassa bhūtaṃ ārocetuṃ vaṭṭati .
Anatikaḍḍhiyamānenāpi ( sārattha . ṭī . pācittiya 3.77) tathārūpe kāraṇe sati ārocetuṃ vaṭṭatiyeva .
Teneva aññatarena daharabhikkhunā upavadito aññataro thero ‘‘ āvuso , uparimaggatthāya vāyāmaṃ mā akāsi , khīṇāsavo tayā upavadito ’’ ti āha .
Therena ca ‘‘ atthi te , āvuso , imasmiṃ sāsane patiṭṭhā ’’ ti puṭṭho daharabhikkhu ‘‘ āma , bhante , sotāpanno āhan ’’ ti avoca .
‘‘ Kārako ayan ’’ ti ñatvāpi paṭipattiyā amoghabhāvadassanena samuttejanāya , sampahaṃsanāya ca ariyā attānaṃ pakāsentiyeva .
Tenāha ‘‘ tathārūpe kāraṇe sati upasampannassa ārocayato ’’ ti .
Sutapariyattisīlaguṇaṃ pana anupasampannassapi ārocetuṃ vaṭṭati .
Kasmā na idha ummattakādayo gahitāti āha ‘‘ yasmā panā ’’ tiādi .
Ādi saddena khittacittavedanāṭṭānaṃ gahaṇaṃ .
Tasmiṃ satīti ummattakādibhāve sati .
Idha na gahitāti imasmiṃ sikkhāpade padabhājaniyaṃ na gahitā .
Acittakan ti paṇṇattijānanacittābhāvena acittakaṃ .
Kusalābyākatacittehi dvicittan ’’ ti idaṃ ukkaṭṭhaparicchedena ariyapuggaleyeva sandhāya vuttaṃ .
Na hi paṇṇattiṃ ajānantā jhānalābhino puthujjanā vatthumhi lobhavasena akusalacittenāpi na ārocentīti .
Dukkhavedanāya vā abhāvato ‘‘ dvivedanan ’’ ti imassa anurūpaṃ katvā evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .