5. Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā
Yaṃ
V0.335 kiñci camman ti kappiyākappiyaṃ yaṃ kiñci cammaṃ .Nanu ‘‘ na , bhikkhave , mahācammāni dhāretabbāni sīhacammaṃ byagghacammaṃ dīpicammaṃ , yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( mahāva .255) khandhake sīhacammādīnaṃ paṭikkhepo katoti āha ‘‘ sīhacammādīnañhī ’’ tiādi .
Pariharaṇeyeva paṭikkhepoti attano santakaṃ
M0.366 katvā taṃ taṃ vihāraṃ haritvā mañcapīṭhādīsu attharitvā paribhogeyeva paṭikkhepo , senāsanasantakaṃ katvā bhūmattharaṇavasena pana paribhoge nevatthi doso .Tenāha ‘‘ senāsanaparibhoge pana akappiyacammaṃ nāma natthī ’’ ti .
Pāvārenti sañchādenti sarīraṃ etenāti pāvāro .
Kojavoti uddalomiekantalomiādikojavattharaṇaṃ .
Sesan ti bhisi nisīdanaṃ tiṇasanthāro paṇṇasanthāroti avasiṭṭhaṃ senāsanaṃ .
Tattha bhisīti mañcakabhisi vā pīṭhakabhisi vā .
Nisīdanan ti sadasaṃ veditabbaṃ .
Tiṇasanthāroti yesaṃ kesañci tiṇānaṃ santhāro .
Esa nayo paṇṇasanthāre .
Ettha ca bhisi heṭṭhā vuttattā pākaṭā .
Nisīdanaṃ nisīdanasikkhāpadeneva ( pāci .531 ādayo ) pākaṭaṃ .
Tiṇasanthārapaṇṇasanthārāni pana lokapasiddhāniyeva .
Tenevāha ‘‘ pākaṭamevā ’’ ti .
Neva uddhareyya , na uddharāpeyyāti attanā vā uddharitvā patirūpe ṭhāne na ṭhapeyya , parena vā tathā na kāreyya .
Tenāha ‘‘ yathā ṭhapitan ’’ tiādi .
Taṃ ṭhapentena ca ‘‘ catūsu pāsāṇesū ’’ tiādinā ( pāci . aṭṭha .116) pubbe vuttanayeneva antogehe anovassake nikkhipitabbaṃ .
Sace pana senāsanaṃ ovassati , chadanatthañca tiṇaṃ vā iṭṭhakā vā ānītā honti .
Sace ussahati , chādetabbaṃ .
No ce sakkoti , yo okāso anovassako , tattha nikkhipitabbaṃ .
Sace sabbampi ovassati , ussahantena antogāme upāsakānaṃ ghare ṭhapetabbaṃ .
Sace tepi ‘‘ saṅghikaṃ nāma , bhante , bhāriyaṃ , aggidāhādīnaṃ bhāyāmā ’’ ti na sampaṭicchanti , ajjhokāse pāsāṇānaṃ upari mañcaṃ ṭhapetvā sesaṃ pubbe vuttanayeneva nikkhipitvā tiṇehi ca paṇṇehi ca paṭicchādetabbaṃ .
Yañhi tattha aṅgamattampi avasissati , taṃ aññesaṃ tattha āgatānaṃ bhikkhūnaṃ upakāraṃ bhavissatīti .
Upacāran ti sabbapacchimasenāsanato dve leḍḍupātā .
Ayamettha āpucchitabbānāpucchitabbavinicchayo –( pāci . aṭṭha .118) yā tāva bhūmiyaṃ dīghasālā vā paṇṇasālā vā hoti , yaṃ vā rukkhatthambhesu katagehaṃ upacikānaṃ uṭṭhānaṭṭhānaṃ hoti , tato pakkamantena āpucchitvāva pakkamitabbaṃ .
Tasmiñhi katipayāni divasāni ajaggiyamāne vammikāva santiṭṭhanti .
Yaṃ pana pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā pāsāṇatthambhesu vā
V0.336 katasenāsanaṃ siluccayaleṇaṃ vā sudhālittasenāsanaṃ vā , yattha upacikāsaṅkā natthi , tatoM0.367 pakkamantassa āpucchitvāpi anāpucchitvāpi gantuṃ vaṭṭati .Tenāha ‘‘ yattha panā ’’ tiādi .
Sace tādisepi senāsane ekena passena upacikā ārohanti , āpucchitvāva gantabbaṃ .
Āpucchanaṃ pana vattan ti āpucchanaṃ gamikavattaṃ .
Idañca itikattabbatādassanatthaṃ vuttaṃ , na pana vattabhedadukkaṭanti ( sārattha . ṭī . pācittiya 3.118) dassanatthaṃ .
Keci pana ‘‘ dukkaṭanti dassanatthan ’’ ti vadanti , taṃ na yujjati vattakkhandhakaṭṭhakathāya ‘‘ yaṃ pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā pāsāṇatthambhesu vā katasenāsanaṃ , yattha upacikānārohanti , taṃ anāpucchantassāpi anāpattī ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .360) vuttattā .
Āpucchantena pana bhikkhumhi ( pāci . aṭṭha .116) sati bhikkhu āpucchitabbo , tasmiṃ asati sāmaṇero , tasmiṃ asati ārāmiko , tasmimpi asati yena vihāro kārāpito , so vihārasāmiko , tassa vā kule yo koci āpucchitabbo .
‘‘ Upacāre ’’ ti etasseva vivaraṇaṃ ‘‘ bahi āsanne ’’ ti , vihārassa bahi āsannaṭṭhāneti attho .
Upaṭṭhānasālāya vāti bhojanasālāyaṃ vā .
Dukkaṭamevāti vuttappakārañhi dasavidhaṃ seyyaṃ antogabbhādimhi guttaṭṭhāne paññapetvā gacchantassa yasmā seyyāpi senāsanampi upacikāhi palujjati , vammikarāsiyeva hoti , tasmā pācittiyaṃ vuttaṃ .
Bahi pana upaṭṭhānasālādīsu paññapetvā gacchantassa seyyāmattameva nasseyya ṭhānassa aguttatāya , na senāsanaṃ , tasmā ettha dukkaṭaṃ vuttaṃ .
Mañcapīṭhaṃ pana yasmā na sakkā sahasā upacikāhi khāyituṃ , tasmā taṃ vihārepi santharitvā gacchantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ .
Vihārūpacāre pana taṃ vihāracārikaṃ āhiṇḍantā disvāva paṭisāmenti .
Uddharaṇāni katvāti ettha uddharitvā gacchantena mañcapīṭhakavānaṃ sabbaṃ apanetvā ( pāci . aṭṭha .118) saṃharitvā cīvaravaṃse laggetvā gantabbaṃ .
Pacchā āgantvā vasanakabhikkhunāpi puna mañcapīṭhaṃ vā paññapetvā sayitvā gacchantena tatheva kātabbaṃ .
Antokuṭṭato seyyaṃ bahikuṭṭe paññapetvā vasantena gamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva paṭisāmetabbaṃ .
Uparipāsādato oropetvā heṭṭhāpāsāde vasantassāpi eseva nayo .
Rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu mañcapīṭhaṃ paññapetvāpi gamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva ṭhapetabbaṃ .
Uddharāpetvā gamanepi eseva nayo .
Āpucchitvā gacchantena pana
M0.368 ‘‘ bhikkhumhi sati bhikkhu āpucchitabbo ’’ tiādinā ( pāci . aṭṭha .116) heṭṭhā vuttanayeneva āpucchitvā gantabbaṃ .Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .