1. Ussayavādikāsikkhāpadavaṇṇanā
Mānussayavasena
M0.455V0.420 kodhūssayavasenāti bāhullanayena vuttaṃ .Teneva vakkhati ‘‘ ticittaṃ tivedanan ’’ ti .
Aḍḍakaraṇatthāyāti ettha aḍḍoti vohārikavinicchayo vuccati .
Yaṃ pabbajitā ‘‘ adhikaraṇan ’’ tipi vadanti , tassa karaṇatthāya vohārikavinicchayatthāyāti vuttaṃ hoti .
Vītikkamakkhaṇeyevāti vatthujjhācārakkhaṇeyeva , na tatiyāya samanubhāsanāyāti adhippāyo .
Bhikkhuniṃ saṅghato nissāretīti āpannaṃ bhikkhuniṃ bhikkhunisaṅghamhā nissāreti .
Hetumhi cāyaṃ kattuvohāro ‘‘ nissāraṇahetubhūtadhammo ‘ nissāraṇīyo ’ ti vutto ’’ ti katvā .
Yattha ṭhitāyāti upassayabhikkhācāramaggādīsu yasmiṃ ṭhāne ṭhitāya .
Tato paṭṭhāya gacchantiyāti tato paṭṭhāya vohārikānaṃ santikaṃ gacchantiyā .
Dutiyeti dutiyārocane .
Tenāti upāsakena .
Evaṃ vuttāyāti ‘‘ mama ca tava ca kathaṃ tvaṃyeva ārocehī ’’ ti vuttāya .
Aññena kathāpetīti kappiyakārakena kathāpeti .
Yathā vā tathā vā hi ārociyamāneti kappiyakārako vā bhikkhuniyā kathaṃ paṭhamaṃ ārocetu , itaro vā attano kathaṃ ( pāci . aṭṭha .679).
Kappiyakārako vā ubhinnampi kathaṃ , itaro vā ubhinnampi kathaṃ ārocetūti evaṃ yathā tathā ārociyamāne .
Ubhinnampi pana kathaṃ sutvāti yathā tathā vā ārocitaṃ pana ubhinnampi kathaṃ sutvā .
Ākaḍḍhiyamānā gacchatīti vuccamānā vohārikānaṃ santikaṃ gacchati , imassa ‘‘ tassā anāpattī ’’ ti iminā sambandho .
Evaṃ sesesupi .
Rakkhaṃ yācatīti dhammikaṃ rakkhaṃ yācati .
Idāni yathā yācitā rakkhā dhammikā hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ upassaye aññehi kataṃ anācāraṃ anodissa ācikkhantī ’’ ti vuttaṃ .
Tattha atītaṃ ārabbha atthi odissa ācikkhanā ( pāci . aṭṭha .679), atthi
V0.421 anodissa ācikkhanā , anāgataṃ ārabbhāpi atthi odissa ācikkhanā , atthi anodissa ācikkhanā .Kathaṃ
M0.456 atītaṃ ārabbha odissa ācikkhanā hoti ?Bhikkhunupassaye gāmadārakā , dhuttādayo vā ye keci anācāraṃ vā ācaranti , rukkhaṃ vā chindanti , phalāphalaṃ vā haranti , parikkhāre vā acchindanti .
Bhikkhunī vohārike upasaṅkamitvā ‘‘ amhākaṃ upassaye idaṃ nāma katan ’’ ti vadati .
‘‘ Kenā ’’ ti vutte ‘‘ asukena ca asukena cā ’’ ti ācikkhati .
Evaṃ atītaṃ ārabbha odissa ācikkhanā hoti , sā na vaṭṭati .
Tañce sutvā te vohārikā tesaṃ daṇḍaṃ karonti , sabbaṃ bhikkhuniyā gīvā hoti .
‘‘ Daṇḍaṃ gaṇhissantī ’’ ti adhippāyepi sati gīvāyeva hoti .
Sace pana tassa ‘‘ daṇḍaṃ gaṇhathā ’’ ti vadati , pañcamāsakamatte gahite pārājikaṃ hoti .
Tehi ‘‘ kenā ’’ ti vutte pana ‘‘ asukenā ’ ti vattuṃ amhākaṃ na vaṭṭati , tumheyeva jānissatha .
Kevalañhi mayaṃ rakkhaṃ yācāma , taṃ no detha , avahaṭabhaṇḍampi āharāpethā ’’ ti vattabbaṃ .
Evaṃ anodissa ācikkhanā hoti , sā vaṭṭati .
Evaṃ vutte sacepi te vohārikā te kārake gavesitvā tesaṃ daṇḍaṃ karonti , sabbaṃ sāpateyyampi gahitaṃ , bhikkhuniyā neva gīvā , na āpatti .
Parikkhāraṃ harante disvā tesaṃ anatthakāmatāya ‘‘ coro coro ’’ ti vattumpi na vaṭṭati .
Evaṃ vuttepi hi yaṃ tesaṃ daṇḍaṃ karonti , sabbaṃ bhikkhuniyā gīvā hoti .
Attano vacanakaraṃ pana ‘‘ iminā me parikkhāro gahito , taṃ āharāpehi , mā cassa daṇḍaṃ karothā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati .
Dāsadāsivāpiādīnaṃ atthāya aḍḍaṃ karonti , ayaṃ akappiyaaḍḍo nāma , na vaṭṭati .
Kathaṃ anāgataṃ ārabbha odissa ācikkhanā hoti ?
Vuttanayeneva parehi anācārādīsu katesu bhikkhunī vohārike evaṃ vadati ‘‘ amhākaṃ upassaye idañcidañca karonti , rakkhaṃ no detha āyatiṃ akaraṇatthāyā ’’ ti .
‘‘ Kena evaṃ katan ’’ ti vutte ‘‘ asukena ca asukena cā ’’ ti ācikkhati .
Evaṃ anāgataṃ ārabbha odissa ācikkhanā hoti , sāpi na vaṭṭati .
Tesañhi daṇḍe kate purimanayeneva sabbaṃ bhikkhuniyā gīvā .
Sesaṃ purimasadisameva .
Sace
M0.457 pana vohārikā bhikkhunupassaye evarūpaṃ anācāraṃ karontānaṃ ‘‘ imaṃ nāma daṇḍaṃ karomā ’’ tiV0.422 bheriṃ carāpetvā āṇāya atiṭṭhamāne pariyesitvā daṇḍaṃ karonti , bhikkhuniyā neva gīvā , na āpatti .Yo cāyaṃ bhikkhunīnaṃ vutto , bhikkhūnampi eseva nayo .
Bhikkhunopi hi odissa ācikkhanā na vaṭṭati , yaṃ tathā ācikkhite tesaṃ daṇḍaṃ karonti , taṃ sabbaṃ gīvā hoti .
Vuttanayeneva daṇḍaṃ gaṇhāpentassa pārājikaṃ .
Yo pana ‘‘ daṇḍaṃ karissantī ’’ ti jānantopi anodissa katheti , te ca pariyesitvā daṇḍaṃ karontiyeva , na doso .
Vihārasīmāya rukkhādīni chindantānaṃ vāsipharasuādīni gahetvā pāsāṇe koṭṭenti , na vaṭṭati .
Sace dhārā bhijjati , kārāpetvā dātabbā .
Upadhāvitvā tesaṃ parikkhāre gaṇhanti , tampi na kātabbaṃ .
Lahuparivattañhi cittaṃ , theyyacetanāya uppannāya mūlacchejjampi gaccheyya .
Ussayavādikāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .