2. Eḷakalomavaggo
1. Kosiyasikkhāpadavaṇṇanā
Kosiyamissakan ti
M0.316 ‘‘ kosakārakā ’’ ti laddhavohārānaṃ pāṇakānaṃ kosato nibbattaṃ aṃsu kosiyaṃ , tena missaṃ kosiyamissakaṃ .Tena pana kosiyena appakenāpi missitaṃ kosiyamissakameva , na idaṃ abbohārikanti vattuṃ labbhā .
Tenāha ‘‘ ekenāpī ’’ tiādi .
Kosiyaṃsunāti kimikosasambhavena aṃsunā .
‘‘ Antamaso ’’ tiādikaṃ pana imassa sikkhāpadassa acittakattā vuttaṃ .
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ avāyimaṃ .
Tenāha ‘‘ same bhūmibhāge ’’ tiādi .
Imasseva vacanassa anusārenāti imasseva paṭhamasanthatassa nissajjanavidhānavacanānusārena .
Sabbasanthatan ti sabbasanthatanissajjanavidhānaṃ .
Aññassatthāya kārāpane dukkaṭattā attano atthāya kārāpanavasena ‘‘ sāṇattikan ’’ ti vuttaṃ .
Attanā vippakatapariyosāpananayenāti ‘‘ attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti , nissaggiyaṃ
V0.291 pācittiyaṃ .Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti , nissaggiyaṃ pācittiyan ’’ ti ( pārā .545) iminā nayena .
Vitānādikaraṇeti vitānabhūmattharaṇasāṇipākārabhisibibbohanakaraṇe .
Yathā ca vitānādikaraṇe , evaṃ tenākārena paribhogepi anāpatti .
‘‘ Avāyiman ’’ ti ( pārā .544) vuttattā vāyitvā karontassāpi anāpatti .
Kosiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Suddhakāḷakasikkhāpadavaṇṇanā
Kāḷakānan ti sabhāvena vā rajanena vā kāḷakānaṃ .
Yathāha ‘‘ kāḷakaṃ nāma dve kāḷakāni jātiyā kāḷakaṃ vā rajanakāḷakaṃ vā ’’ ti .
Aññehi amissitānan ti aññehi amissitakāḷakānanti attho .
‘‘ Yathā paṭhame ‘ ekenāpi kosiyaṃsunā ’ ti ( kaṅkhā . aṭṭha . kosiyasikkhāpadavaṇṇanā ) vuttaṃ , tathā idhāpi
M0.317 ‘ ekenāpi aññena amissetvā ’ ti avuttattā aññena pana missakabhogepi apaññāyamānarūpakaṃ ce ‘ suddhakāḷaka ’ micceva vuccatī ’’ ti ( vajira . ṭī . pārājika 547) vadanti .Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhatan ’’ tiādinā ( pārā .549) nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Sesan ti pubbapayogadukkaṭacatukkapācittiyādikaṃ .
Aṅgesu pana ‘‘ suddhakāḷakabhāvo ’’ ti ayaṃ viseso .
Suddhakāḷakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā
Gahetabbāti yathā kāḷakā adhikā na honti , tathā gahetabbā .
Ṭhapetvā cettha kāḷakaodāte avasesā gocariyesuyeva saṅgahaṃ gacchantīti ( sārattha . ṭī .2.552) daṭṭhabbaṃ .
Ettha ca dve bhāgāti ukkaṭṭhaparicchedo kāḷakānaṃ adhikaggahaṇassa paṭikkhepavasena sikkhāpadassa paññattattā .
Tasmā kāḷakānaṃ bhāgadvayato adhikaṃ na vaṭṭati , ūnakaṃ vaṭṭati .
Tenāha
V0.292 ‘‘ ekassāpī ’’ tiādi .Ekassāpi kāḷakalomassa atirekabhāveti tulāya dhārayitvā ṭhapitesu antamaso vātavegenapi pahitassa ekassāpi kāḷakalomassa adhikabhāve satīti attho .
‘‘ Tatiyaṃ odātānaṃ , catutthaṃ gocariyānan ’’ ti idaṃ pana heṭṭhimaparicchedo tesaṃ adhikaggahaṇe paṭikkhepābhāvato .
Tasmā tesaṃ vuttappamāṇato adhikampi vaṭṭati .
Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , santhataṃ anādiyitvā dve tule suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ , tulaṃ odātānaṃ , tulaṃ gocariyānaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiyan ’’ ti ( pārā .554) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Ādāya ca vuttaparicchedena anādāya ca karaṇato kiriyākiriyaṃ .
Sesan ti pubbapayogadukkaṭacatukkapācittiyādikaṃ .
Ayaṃ pana viseso – tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe , bahutaraṃ odātānaṃ bahutaraṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe
M0.318 , suddhaṃ odātānaṃ suddhaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe ca anāpattīti .Aṅgesu pana paṭhamaṅgaṃ kāḷakānaṃ dvebhāgato atirekabhāvoti daṭṭhabbaṃ .
Imāni tīṇi na kevalaṃ anissaṭṭhāneva paribhuñjituṃ na vaṭṭantīti āha ‘‘ imāni panā ’’ tiādi .
‘‘ Paribhuñjituṃ na vaṭṭantī ’’ ti iminā yadi paribhuñjati , dukkaṭanti dasseti .
Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Chabbassasikkhāpadavaṇṇanā
Yaṃ santhatasammutiṃ detīti sambandho .
Gilānassa bhikkhunoti yassa vinā santhatā na phāsu hoti , na sakkoti ca santhataṃ ādāya pakkamituṃ , evaṃbhūtassa gilānassa bhikkhuno .
Santhatasammutiṃ detīti ‘‘ suṇātu me , bhante , saṅgho , ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṃ ādāya pakkamitun ’’ tiādinā ( pārā .560) padabhājane vuttāya ñattidutiyakammavācāya santhatasammutiṃ deti .
Sāti santhatasammuti .
Vūpasanto vā puna kuppatīti vūpasanto vā so ābādho puna kuppati , anuvassampi kātuṃ vaṭṭati , puna sammutidānakiccaṃ natthīti adhippāyo .
Na kevalaṃ tasmiṃyeva roge kuppite , atha kho aññasmiṃ roge kuppitepi gatagataṭṭhāne anuvassaṃ kātuṃ labhati .
Teneva hi samantapāsādikāyaṃ ‘‘ sace arogo hutvā puna mūlabyādhināva gilāno hoti
V0.293 , soyeva parihāro , natthaññaṃ ‘ sammutikiccan ’ ti phussadevatthero āha .Upatissatthero pana so vā byādhi paṭikuppatu , añño vā , sakiṃ ‘ gilāno ’ ti nāmaṃ laddhaṃ laddhameva , puna ‘ sammutikiccaṃ natthī ’ ti āhā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.557) upatissattheravādo pacchā vutto .
Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , santhataṃ ūnakachabbassāni kārāpitaṃ aññatra bhikkhusammutiyā nissaggiyan ’’ ti ( pārā .562) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
‘‘ Sesaṃ paṭhamasadisamevā ’’ ti iminā ‘‘ attanā kataṃ parehi pariyosāpetī ’’ tiādikaṃ atidiṭṭhaṃ .
Ayaṃ pana viseso – paripuṇṇe chabbasse vā atirekachabbasse
M0.319 vā anāpatti .Aṅgesu ca chabbassānaṃ antobhāvo nānāttaṃ .
Chabbassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā
Nisīdanasanthatan ti ‘‘ nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccatī ’’ ti ettha padabhājaniyaṃ ( pārā .568) vuttattā sadasaṃ santhataṃ , ettha ca nisīdanaggahaṇaṃ santhate cīvarasaññānivāraṇatthaṃ , yato te bhikkhū kambalacīvarasaññāya santhataṃ chaḍḍetvā dhutaṅgāni samādiyiṃsu .
Sayanāsanappayojanattā santhatassa ‘‘ purāṇasanthataṃ nāmā ’’ tiādi vuttaṃ .
Yatthāti yasmiṃ santhate .
Vidatthimattan ti sugatavidatthimattaṃ .
Ukkaṭṭhaparicchedo cāyaṃ ‘‘ anāpatti alabhanto thokataraṃ ādiyitvā karotī ’’ ti ( pārā .570) padabhājane vuttattā .
Ekadeseti idāni kattabbanavasanthatassa ekappadese .
Vijaṭetvāti viddhaṃsetvā .
Anādāti ya -kāralopenāyaṃ niddesoti āha ‘‘ sati purāṇasanthate aggahetvā ’’ ti .
Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , nisīdanasanthataṃ anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ kārāpitaṃ nissaggiyan ’’ ti ( pārā .568) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Santhatavissajjanavatthusmiṃ paññattan ti bhagavatā santhatāni vippakiṇṇāni disvā ‘‘ saddhādeyyavinipātane kāraṇaṃ natthi , paribhogupāyaṃ nesaṃ dassessāmī ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.566) santhatavissajjanavatthusmiṃ paññattaṃ .
Kiriyākiriyattā imassa sikkhāpadassa ‘‘ sesaṃ tatiyasadisamevā ’’ ti vuttaṃ , dvebhāgasikkhāpadasadisamevāti attho .
Ayaṃ pana viseso – purāṇasanthatassa
V0.294 sāmantā sugatavidatthiyā ādāya karaṇe , alabhantassa thokataraṃ ādāya karaṇe , sabbathā alabhantassa anādāya karaṇe ca anāpattīti .Aṅgesu panettha paṭhamaṅgapurāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthianādiyanāti daṭṭhabbaṃ .
Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā
Addhānamaggappaṭipannassāti
M0.320 addhānameva maggo addhānamaggo , taṃ paṭipannassāti attho .Tenāha ‘‘ addhānasaṅkhātan ’’ tiādi .
Addhānasaddena visesitattā pana ‘‘ dīghamaggan ’’ ti vuttaṃ .
Addhānagamanasamayassa vibhaṅge ‘‘ addhayojanaṃ gacchissāmīti bhuñjitabban ’’ tiādivacanato ( pāci .218) addhayojanampi addhānamaggo hoti .
Eḷakalomāni cetāni addhānamaggato aññattha uppannāni paṭiggahetuṃ na vaṭṭanti , yato ‘‘ addhānamaggappaṭipannassā ’’ tiādikaṃ vuttanti anuyogaṃ sandhāyāha ‘‘ sabbañcetan ’’ tiādi .
Tattha sabbañcetan ti ‘‘ bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassa eḷakalomāni uppajjeyyun ’’ tiādikaṃ etaṃ sabbaṃ .
Vatthumattadīpanamevāti ‘‘ tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchantassa antarāmagge eḷakalomāni uppajjiṃsū ’’ tiādikassa ( pārā .571) vatthumattassa dīpanameva .
Yattha katthacīti addhānato aññatthāpi yattha katthaci ṭhānesu .
Sahatthāti karaṇatthe nissakkavacananti āha ‘‘ sahatthenā ’’ ti .
Lakkhaṇavacanañcetaṃ , tasmā yena kenaci sarīrāvayavenāti attho daṭṭhabbo .
Tenāha ‘‘ attanā haritabbānīti attho ’’ ti .
Asante hāraketi ettha padānaṃ antogadhāvadhāraṇato avadhāraṇattho labbhatīti āha ‘‘ asanteyevā ’’ tiādi .
Ettha ca ‘‘ imāni me , bhante , eḷakalomāni tiyojanaṃ atikkāmitāni nissaggiyānī ’’ tiādinā ( pārā .573) nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Tikapācittiyan ti atirekatiyojane atirekatiyojanasaññivematikaūnakasaññīnaṃ vasena tīṇi pācittiyāni .
Vāsādhippāyena gantvā tato paraṃ haraṇeti yattha gato , tattha uddesaparipucchādīnaṃ vā paccayādīnaṃ vā alābhena tato paraṃ aññattha haraṇe , tatopi aññatthāti evaṃ yojanasatampi haraṇe anāpatti .
Acchinnaṃ vā nissaṭṭhaṃ vāti corehi acchinnaṃ vā vinayakammakataṃ vā .
Katabhaṇḍan ti kataṃ bhaṇḍaṃ kambalakojavasanthatādi yaṃ kiñci antamaso suttakena baddhamattampi .
Tenāha ‘‘ antamaso ’’ tiādi .
Yo pana tanukapattatthavikantare ( pārā . aṭṭha .2.575) vā āyogaaṃsabaddhakakāyabandhanādīnaṃ
V0.295 antaresu vā pipphalikādīnaṃ malarakkhaṇatthaṃ sipāṭikāyaṃ vā antamaso vātābādhiko kaṇṇacchiddepi lomāni pakkhipitvā gacchatiM0.321 , āpattiyeva .Suttakena pana bandhitvā pakkhittaṃ katabhaṇḍaṭṭhāne tiṭṭhati , veṇiṃ katvā harati , idaṃ nidhānamukhaṃ nāma , āpattiyeva .
Paṭhamappaṭilābhoti attano atthāya eḷakalomānaṃ paṭhamuppatti .
Etena acchinnanissaṭṭhappaṭiladdhānaṃ paṭikkhepo .
Aññassa ajānantassa yāne pakkhipitvāti ( pārā . aṭṭha .2.572) gacchante rathādike vā hatthipiṭṭhiādīsu vā sāmikassa ajānantasseva ‘‘ harissatī ’’ ti pakkhipitvā .
Agacchantepi eseva nayo .
Sace pana agacchante rathādimhi vā hatthipiṭṭhiādīsu vā ṭhapetvā ārohitvā sāreti , heṭṭhā vā gacchanto codeti , pakkosanto vā anubandhāpeti ,‘‘ aññaṃ harāpetī ’’ ti ( pārā .575) vacanato anāpatti .
Ettha ca ‘‘ ajānantassa yāne ’’ ti iminā jānantassa ce yāne pakkhipati , aññaṃ harāpeti nāmāti dasseti .
Aharaṇapaccāharaṇan ti haraṇapaccāharaṇānamabhāvo .
Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadavaṇṇanā
Sakkesūti ‘‘ sakyā vata , bho kumārā ’’ ti ( dī . ni .1.267) udānaṃ paṭicca ‘‘ sakyā ’’ ti laddhanāmānaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena ‘‘ sakkā ’’ ti vuccati , tasmiṃ sakkesu janapade .
Chabbaggiyā nāma paṇḍukalohitakādayo chamūlakā , tesaṃ sissā ca .
Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Jātarūpasikkhāpadavaṇṇanā
Rajatan ti na kevalaṃ rūpiyameva idhādhippetaṃ , atha kho yaṃ kiñci vohāragamanīyaṃ kahāpaṇādi ca etaṃ adhippetanti āha ‘‘ apicā ’’ tiādi .
Tattha kahāpaṇoti ( pārā . aṭṭha .2.583-584) suvaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā pākatiko vā .
Lohamāsako nāma tambalohādīhi katamāsako .
Dārumāsako nāma sāradārunā vā veḷupesikāya vā
M0.322 antamaso tālapaṇṇenapiV0.296 rūpaṃ chinditvā katamāsako .Jatumāsako nāma lākhāya vā niyyāsena vā rūpaṃ samuṭṭhāpetvā katamāsako .
‘‘ Ye vohāraṃ gacchantī ’’ ti iminā pana padena yo yo yattha yattha janapade yadā yadā vohāraṃ gacchati , antamaso aṭṭhimayopi cammamayopi rukkhaphalabījamayopi samuṭṭhāpitarūpopi asamuṭṭhāpitarūpopi sabbo saṅgahito .
Tadevāti jātarūparajatameva .
Hiraññaṃ nāma kahāpaṇo .
‘‘ Sādiyatī ’’ ti vuttamevatthaṃ vibhāveti ‘‘ gaṇhitukāmo hotī ’’ ti .
Na kevalaṃ kāyavācāhi paṭikkhittameva paṭikkhittaṃ hoti , atha kho manasāpi paṭikkhittaṃ paṭikkhittameva hotīti āha ‘‘ kāyavācāhī ’’ tiādi .
Sace pana kāyavācāhi appaṭikkhipitvā cittena adhivāseti , kāyavācāhi kattabbassa paṭikkhepassa akaraṇato akiriyasamuṭṭhānaṃ kāyavacīdvāre āpattiṃ āpajjati .
Manodvāre pana āpatti nāma natthi .
Eko sataṃ ( pārā . aṭṭha .2.583-584) vā sahassaṃ vā pādamūle ṭhapeti ‘‘ tuyhidaṃ hotū ’’ ti , bhikkhu ‘‘ nayidaṃ kappatī ’’ ti paṭikkhipati .
Upāsako ‘‘ pariccattaṃ mayā tumhākan ’’ ti gato , añño tattha āgantvā pucchati ‘‘ kiṃ , bhante , idan ’’ ti .
Yaṃ tena ca attanā ca vuttaṃ , taṃ ācikkhitabbaṃ .
So ce vadati ‘‘ gopessāmi , bhante , guttaṭṭhānaṃ dassethā ’’ ti , sattabhūmikampi pāsādaṃ abhiruhitvā ‘‘ idaṃ guttaṭṭhānan ’’ ti ācikkhitabbaṃ ,‘‘ idha nikkhipāhī ’’ ti na vattabbaṃ .
Ettāvatā kappiyañca akappiyañca nissāya ṭhitaṃ hoti , dvāraṃ pidahitvā rakkhantena vasitabbaṃ .
Sace kiñci vikkāyikabhaṇḍaṃ pattaṃ vā cīvaraṃ vā āgacchati ,‘‘ idaṃ gahessatha , bhante ’’ ti vutte ‘‘ upāsaka , atthi amhākaṃ iminā attho , vatthu ca evarūpaṃ nāma saṃvijjati , kappiyakārako natthī ’’ ti vattabbaṃ .
Sace so vadati ‘‘ ahaṃ kappiyakārako bhavissāmi , dvāraṃ vivaritvā dethā ’’ ti , dvāraṃ vivaritvā ‘‘ imasmiṃ okāse ṭhapitan ’’ ti vattabbaṃ ,‘‘ imaṃ gaṇhā ’’ ti na vattabbaṃ .
Evañca kappiyañca akappiyañca nissāya ṭhitameva hoti .
So cetaṃ gahetvā tassa kappiyabhaṇḍaṃ deti , vaṭṭati .
Sace adhikaṃ gaṇhāti ,‘‘ na mayaṃ tava bhaṇḍaṃ gaṇhāma , nikkhamāhī ’’ ti vattabbo .
Saṅghamajjheyeva
M0.323 nissajjitabban ti ettha yasmā rūpiyaṃ nāma akappiyaṃ , tasmā ‘‘ nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā ’’ ti na vuttaṃ .Yasmā pana taṃ paṭiggahitamattameva , na tena kiñci kappiyabhaṇḍaṃ cetāpitaṃ , tasmā upāyena paribhogadassanatthaṃ ‘‘ saṅghamajjheyeva nissajjitabban ’’ ti vuttaṃ .
Ādi -saddena telādīnaṃ gahaṇaṃ .
Soti yo gahaṭṭho ‘‘ sappi
V0.297 vā telaṃ vā vaṭṭati upāsakā ’’ tiādinā nayena vutto , so .Aññena labhitvāti bhikkhunā vā ārāmikena vā attano vassaggena labhitvā .
Tato nibbattarukkhacchāyāpīti nissaggiyavatthunā āhaṭabījato nibbattarukkhaparicchedena ṭhitacchāyāpi , paricchedātikkantā pana āgantukattā vaṭṭati .
No ce chaḍḍetīti atha neva gahetvā gacchati , na chaḍḍeti ,‘‘ kiṃ mayhaṃ iminā byāpārenā ’’ ti yenakāmaṃ pakkamati .
Pañcaṅgasamannāgato ‘‘ yo na chandāgatiṃ gaccheyya , na dosāgatiṃ gaccheyya , na mohāgatiṃ gaccheyya , na bhayāgatiṃ gaccheyya , chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyyā ’’ ti ( pārā .584) evaṃ vuttapañcaṅgehi samannāgato .
Sammannitabboti ‘‘ suṇātu me , bhante , saṅgho , yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyyā ’’ tiādinā padabhājane vuttāya ñattidutiyakammavācāya sammannitabbo .
Animittaṃ katvā gūthaṃ viya chaḍḍetabban ti patitaṭṭhānaṃ sallakkhaṇavasena nimittaṃ akatvā gūthaṃ viya chaḍḍetabbaṃ , akkhīni nimīletvāva nadiyā vā papāte vā vanagahane vā gūthaṃ viya anapekkhena patitokāsaṃ asamannāharantena pātetabbanti vuttaṃ hoti .
Tenāha ‘‘ gūthaṃ viya chaḍḍetabban ’’ ti .
Tikapācittiyan ti rūpiyasaññivematikaarūpiyasaññīnaṃ vasena tīṇi pācittiyāni .
Arūpiye rūpiyasaññinoti kharapattādīsu suvaṇṇādisaññino .
Ratanasikkhāpadanayenāti ‘‘ ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā ’’ ti ( pāci .505) ettha vuttavidhinā .
Jātarūpasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadavaṇṇanā
Katādivasenāti
M0.324 kataakatakatākatavasena .Suvaṇṇādicatubbidhampi nissaggiyavatthu idha rūpiyaggahaṇena gahitanti āha ‘‘ jātarūparajataparivattanan ’’ ti .
Idañca ukkaṭṭhaparicchedena vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Tenāha ‘‘ purimasikkhāpadena hī ’’ tiādi .
Parivattanan ti sāditarūpiyassa parivattanaṃ .
Purimanayānusārenāti ‘‘ ahaṃ , bhante , nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjiṃ , idaṃ me nissaggiyan ’’ tiādinā ( pārā .589).
Rūpiyasaṃvohāravatthusmin ti paṭiggahaṇasseva paṭikkhittattā paṭiggahitaparivattane dosaṃ adisvā rūpiyaparivattane .
Tassa vāti parivattitassa vā .
Dhanassa vāti attano mūladhanassa vā
V0.298 .Attano vā hi arūpiyena parassa rūpiyaṃ cetāpeyya , attano vā rūpiyena parassa arūpiyaṃ , ubhayathāpi rūpiyasaṃvohāro katova hotīti .
Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā
Rūpiyasaṃvohārassa pana heṭṭhāsikkhāpadena gahitattā kappiyabhaṇḍānamevettha gahaṇanti āha ‘‘ cīvarādīnan ’’ tiādi .
Tattha cīvarādīnaṃ kappiyabhaṇḍānan ti antamaso dasikasuttaṃ upādāya cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayānaṃ yesaṃ kesañci kappiyabhaṇḍānaṃ .
Kayaṃ nāma parabhaṇḍassa gahaṇaṃ .
Vikkayaṃ nāma attano bhaṇḍassa dānaṃ .
Tenāha ‘‘ iminā imaṃ dehī ’’ tiādi .
Parassāti ṭhapetvā pañca sahadhammike aññassa .
Ettha ca ‘‘ ahaṃ , bhante , nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjiṃ , idaṃ me nissaggiyaṃ , imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī ’’ tiādinā ( pārā .595) nayena nissajjitabbaṃ .
Tenāha ‘‘ vuttalakkhaṇavasenā ’’ tiādi .
Nanu cettha cīvaradhovane vā kesacchedane vā bhūmisodhanādinavakamme vā parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ nissajjitabbaṃ nāma natthi , tattha kiṃ kātabbanti āha ‘‘ asante pācittiyaṃ desetabbamevā ’’ ti .
Yathā nissaggiyavatthumhi paribhutte vā naṭṭhe vā pācittiyaṃ deseti , evaṃ idhāpi desetabbamevāti adhippāyo .
Idaṃ
M0.325 amhākaṃ atthīti idaṃ paṭiggahitaṃ telaṃ vā sappi vā amhākaṃ saṃvijjati .Amhākañca iminā ca iminā ca atthoti amhākañca tadaññena iminā ca iminā ca appaṭiggahitakena attho .
‘‘ Rūpiyasaṃvohāre vuttanayamevā ’’ ti iminā ‘‘ tikapācittiyaṃ akayavikkaye kayavikkayasaññino ca vematikassa ca dukkaṭan ’’ ti imaṃ nayamatidisati .
Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Eḷakalomavaggo dutiyo .