9. Mahallakavihārasikkhāpadavaṇṇanā
Piṭṭhasaṅghāṭassāti dvārabandhassa .
Sāmantā aḍḍhateyyahattho padesoti yassa ( pāci . aṭṭha .135) vemajjhe dvāraṃ hoti , uparibhāge ca uccā bhitti , tassa tīsu disāsu sāmantā aḍḍhateyyahattho padeso .
Khuddakassa pana vihārassa dvīsu disāsu .
Tatrāpi yaṃ bhittiṃ vivariyamānaṃ kavāṭaṃ āhanati , sā aparipuṇṇūpacārāpi hoti .
Sace pana dvārassa adhobhāgepi lepokāso atthi , tampi limpituṃ vaṭṭati .
Aggaḷaṭṭhapanāyāti ettha aggaḷa saddena taṃsambandhato dvāraphalakasahitaṃ dvārabandhanaṃ adhippetaṃ .
Tenāha ‘‘ sakavāṭakassā ’’ tiādi .
‘‘ Niccalabhāvatthāyā ’’ ti iminā tañca kho ṭhapanaṃ idha niccalabhāvenāti dasseti .
Ko panettha adhippāyoti āha ‘‘ kavāṭañhī ’’ tiādi .
Kampatīti calati .
Yāva dvārakosā aggaḷaṭṭhapanāya punappunaṃ limpitabbo vā lepāpetabbo vāti aggaḷaṭṭhapanatthāya yāva dvārakosā punappunaṃ attanā limpitabbo vā , parehi lepāpetabbo vāti attho .
Nanu cāyamattho neva mātikāyaṃ , na padabhājane vutto , atha kuto daṭṭhabboti āha ‘‘ tatthā ’’ tiādi .
Kiñcāpīti yadipi .
Aṭṭhuppattiyan ti sikkhāpadassa nidāne .
Adhikāratoti anuvattanato .
Ālokaṃ sandheti pidhetīti ālokasandhi .
Tenāha ‘‘ ālokasandhīti vātapānakavāṭakā vuccantī ’’ ti .
Tattha vātapānakavāṭakāti vātapānaphalakā .
Anuññātappadesato
M0.371 pana aññattha punappunaṃ vilimpituṃ vā vilimpāpetuṃ vā na vaṭṭati .‘‘ Mattikāya kattabbakiccaṃ niṭṭhāpetvā puna catutthalepe dinne pācittiyan ’’ ti ( sārattha . ṭī . pācittiya 3.135) keci .
‘‘ Punappunaṃ lepadānassa vuttappamāṇato aññattha paṭikkhittamattaṃ ṭhapetvā pācittiyassa avuttattā dukkaṭan ’’ ti apare .
Adhiṭṭhātabban ti saṃvidhātabbaṃ .
Appahariteti ettha appa saddo ‘‘ appiccho ’’ tiādīsu ( ma . ni .1.252,336; saṃ . ni .2.148) viya abhāvatthoti āha ‘‘ aharite ’’ ti .
Sālivīhiādi
V0.340 ( sārattha . ṭī .2.30) pubbaṇṇaṃ ‘‘ purakkhataṃ sassaphalan ’’ ti katvā , tabbipariyāyato muggamāsādi aparaṇṇaṃ .Vuttan ti vapitaṃ .
‘‘ Tasmiṃ ṭhatvā adhiṭṭhahanto dukkaṭaṃ āpajjatī ’’ ti iminā yasmiṃ padese samantā vuttappamāṇe paricchede pubbaṇṇādīni na santi , tattha vihāro kāretabbo .
Yattha pana santi , tattha kārāpetuṃ na vaṭṭatīti dasseti .
Tathevāti mukhavaṭṭiantena .
Tasmiṃ ṭhātabbaṃ patantassa vihārassa apatanokāsattā , tassa bhikkhuno upari na pateyyāti adhippāyo .
Yathāparicchinnassa pana okāsassa abbhantaraṃ vihārassa patantassa okāso hotīti appaharitepi tasmiṃ ṭhatvā adhiṭṭhātuṃ na labhati .
Tenāha ‘‘ tassa anto aharitepi ṭhātuṃ na labhatī ’’ ti .
Tato ce uttarīti tiṇṇaṃ maggānaṃ vā pariyāyānaṃ vā upari catutthe magge vā pariyāye vāti attho .
Tenāha ‘‘ maggena chādiyamāne ’’ tiādi .
Tattha maggena chādiyamāneti aparikkhipitvā ujukameva chādiyamāne .
Pariyāyenāti parikkhepena .
Tattha maggena chādanaṃ iṭṭhakasilāsudhāhi labbhati , pariyāyena chādanaṃ tiṇapaṇṇehīti āha ‘‘ iṭṭhakasilāsudhāhī ’’ tiādi .
Tasmā yathā icchati , tathā dve magge vā dve pariyāye vā adhiṭṭhahitvā tatiyaṃ maggaṃ vā pariyāyaṃ vā ‘‘ evaṃ chādehī ’’ ti āṇāpetvā pakkamitabbaṃ .
Sace na pakkamati , tuṇhībhāvena ṭhātabbaṃ .
Sabbampi cetaṃ chadanaṃ chadanūpari veditabbaṃ .
Uparūparichanno hi vihāro ciraṃ anovassako hotīti maññamānā evaṃ chādenti .
Tiṇamuṭṭhigaṇanāyāti tiṇakaraḷagaṇanāya .
Tikapācittiyan ti atirekadvattipariyāye atirekasaññivematikaūnakasaññīnaṃ vasena tīṇi pācittiyāni .
Setavaṇṇādikaraṇeti setavaṇṇakāḷavaṇṇagerukaparikammamālākammalatākammamakaradantakapañcapaṭikānaṃ
M0.372 karaṇe .Leṇaguhātiṇakuṭikādīsūti ettha leṇan ti dvārabaddhaṃ .
Guhāti kevalā pabbataguhā .
Tiṇakuṭikā pākaṭā eva .
Mahallakavihārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .