Pārājikanigamanavaṇṇanā
Idhāti imasmiṃ bhikkhupātimokkhe .
Uddiṭṭhapārājikaparidīpanamevāti uddiṭṭhānaṃ catunnaṃ pārājikānaṃ paridīpanavacanameva .
Avadhāraṇaṃ pana na aññesampīti dassanatthaṃ .
Tenāha ‘‘ samodhānetvā panā ’’ tiādi .
Tattha samodhānetvāti tattha tattha āgatāni ettheva samodahitvā , pakkhipitvā rāsiṃ katvāti attho .
Pāḷiyaṃ āgatānīti uddesapāḷiyaṃ āgatāni
M0.223 .Bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni cattārīti ubbhajāṇumaṇḍalikā , vajjappaṭicchādikā , ukkhittānuvattikā , aṭṭhavatthukāti imāni bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇāni cattāri .
Paṇḍakādīnañhi ekādasannaṃ abhabbabhāvo pārājikāpattisadisattā pārājikoti āha ‘‘ ekādasannan ’’ tiādi .
Abhabbabhāvasaṅkhātehīti vatthuvipannatādinā pabbajjūpasampadāya naarahabhāvasaṅkhātehi .
Paṇḍakatiracchānagataubhatobyañjanakā ( pārā . aṭṭha .2.233) hi tayo vatthuvipannā ahetukappaṭisandhikā , tesaṃ saggo avārito , maggo pana vārito .
Abhabbā hi te maggappaṭilābhāya vatthuvipannattā .
Pabbajjāpi nesaṃ paṭikkhittā , tasmā tepi pārājikāva .
Theyyasaṃvāsako , titthiyapakkantako , mātughātako , pitughātako , arahantaghātako , bhikkhunidūsako , lohituppādako , saṅghabhedakoti ime aṭṭha attano kiriyāya vipannattā abhabbaṭṭhānaṃ pattāti pārājikāva .
Tesu theyyasaṃvāsako , titthiyapakkantako , bhikkhunidūsakoti imesaṃ tiṇṇaṃ saggo avārito , maggo pana vāritova .
Itaresaṃ pañcannaṃ ubhayampi vāritaṃ .
Te hi anantarāva narake nibbattanakasattā .
Yadā bhikkhunī vibbhamitukāmā hutvā kāsāvameva
V0.208 vā gihivatthaṃ vā gihinivāsanākārena nivāseti , tadā pārājikamāpannā nāma hotīti āha ‘‘ gihibhāvaṃ patthayamānāyā ’’ tiādi .Sā hi ajjhācāravītikkamaṃ akatvāpi ettāvatā assamaṇī nāma hoti .
Dīghatāya lambamānaṃ aṅgajātametassāti lambī ( sārattha . ṭī .2.233).
Na so ettāvatā pārājiko , atha kho yadā anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṃ mukhe vā vaccamagge vā paveseti , tadā pārājiko hoti .
Mudukatā piṭṭhi etassāti mudupiṭṭhiko , kataparikammāya mudukāya piṭṭhiyā samannāgato .
Sopi yadā anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṃ attano mukhamaggavaccamaggesu aññataraṃ paveseti , tadā pārājiko hoti .
Parassa aṅgajātaṃ mukhena gaṇhātīti yo anabhiratiyā pīḷito parassa suttassa vā pamattassa vā aṅgajātaṃ mukhena gaṇhāti .
Parassa aṅgajāte abhinisīdatīti yo anabhiratiyā pīḷito parassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ disvā attano vaccamaggena tassūpari nisīdati , taṃ attano vaccamaggaṃ pavesetīti attho .
Etāni hi cattāri yasmā
M0.224 ubhinnaṃ rāgavasena sadisabhāvūpagatānaṃ dhammo ‘‘ methunadhammo ’’ ti vuccati , tasmā ekena pariyāyena methunadhammaṃ appaṭisevitvāyeva kevalaṃ maggena maggappavesanavasena āpajjitabbattā methunadhammapārājikassa anulomentīti ‘‘ anulomapārājikānī ’’ ti vuccanti .Etthāha – mātughātakapitughātakaarahantaghātakā tatiyapārājikaṃ āpannā , bhikkhunidūsako , lambiādayo cattāro ca paṭhamapārājikaṃ āpannā evāti katvā kuto catuvīsatīti ( sārattha . ṭī .2.233)?
Vuccate – mātughātakādayo hi cattāro idha anupasampannā eva adhippetā , lambiādayo cattāro kiñcāpi paṭhamapārājikena saṅgahitā , yasmā pana ekena pariyāyena methunadhammaṃ appaṭisevino honti , tasmā visuṃ vuttāti .
Dutiyavikappe kaccitthāti ettha kacci atthāti padacchedo kātabbo .
Iti kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
Vinayatthamañjūsāyaṃ līnatthappakāsaniyaṃ
Pārājikavaṇṇanā niṭṭhitā .