Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ
1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
Antaragharaṃ
M0.433V0.398 paviṭṭhāyāti rathikaṃ byūhaṃ siṅghāṭakaṃ gharaṃ paviṭṭhāya .Asappāyan ti saggamokkhānaṃ ahitaṃ ananukūlaṃ .
Bhikkhuniyā antaraghare ṭhatvā dadamānāya vasenettha āpatti veditabbā , bhikkhussa ṭhitaṭṭhānaṃ pana appamāṇaṃ .
Tenāha ‘‘ antaragharaṃ paviṭṭhāyāti vacanato ’’ tiādi .
Antarārāmādīsūti antarārāmabhikkhunupassayatitthiyaseyyāpaṭikkamanesu .
Rathiyābyūhasiṅghāṭakagharānan ti ettha rathiyāti racchā .
Byūhan ti anibbijjhitvā ṭhitā gatapaccāgataracchā .
Siṅghāṭakan ti catukkoṇaṃ vā tikoṇaṃ vā maggasamodhānaṭṭhānaṃ .
Gharan ti kulagharaṃ .
Yathā ca rathiyādīsu ṭhatvā dadamānāya gaṇhato āpatti , evaṃ hatthisālādīsupi daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Yāmakālikādīsu paṭiggahaṇepi ajjhoharaṇepi dukkaṭan ’’ ti idaṃ āmisena asambhinnaṃ sandhāya vuttaṃ , sambhinne pana ekarase pāṭidesanīyameva .
Ekato upasampannāyāti bhikkhunīnaṃ santike upasampannāya , bhikkhūnaṃ santike upasampannāya pana yathāvatthukameva .
Ñātikāya vā dāpentiyāti sayaṃ adatvā yāya kāyaci ñātikāya dāpentiyā , aññātikāyāti attho .
Upanikkhipitvā vā dadamānāyāti bhūmiyaṃ ṭhapetvā ‘‘ idaṃ , ayya , tumhākaṃ dammī ’’ ti dadamānāya .
Evaṃ dinnaṃ ‘‘ sādhu , bhaginī ’’ ti sampaṭicchitvā tāya eva vā bhikkhuniyā , aññena vā kenaci paṭiggahāpetvā idaṃ bhuñjituṃ vaṭṭati .
Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
Yo
V0.399 ca paṭiggahetvā bhuñjatīti sambandho .Attano vā bhattaṃ dāpentiyāti ettha sacepi attano bhattaṃ deti , iminā sikkhāpadena anāpattiyeva , purimasikkhāpadena āpatti .
Aññesaṃ vā bhattaṃ dentiyāti ettha
M0.434 pana sace dāpeyya , iminā sikkhāpadena āpatti bhaveyya , dentiyā pana neva iminā , na purimena āpatti .Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
Laddhasekkhasammutikānīti ñattidutiyena kammena laddhasekkhasammutikāni .
Yañhi kulaṃ saddhāya vaḍḍhati , bhogena hāyati , evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekkhasammutiṃ denti , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Gharato nīharitvāti gharato āsanasālaṃ vā vihāraṃ vā ānetvā .
Tenāha ‘‘ āsanasālādīsu vā ’’ ti .
Imassa ‘‘ dentī ’’ ti iminā sambandho .
Dvāramūle vā ṭhapitaṃ dentīti dvāramūle ṭhapitaṃ pacchā sampattassa denti .
Bhikkhuṃ pana disvā antogehato nīharitvā diyyamānaṃ na vaṭṭati .
Niccabhattaketi niccaṃ dātabbabhattake .
Salākabhatteti rukkhasāramayāya salākāya vā veḷuvilīvatālapaṇṇādimayāya paṭṭikāya vā ‘‘ asukassa nāma salākabhattan ’’ ti evaṃ akkharāni upanibandhitvā gāhāpetvā dātabbabhatte .
Pakkhiketi ekasmiṃ pakkhe ekadivase dātabbabhatte .
Uposathiketi uposathe dātabbabhatte .
Pāṭipadiketi pāṭipadadivase dātabbabhatte .
Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
Tassa parivāraṃ katvā , aññaṃ vā tena saddhiṃ bahukampīti yāguyā paṭisaṃviditaṃ katvā ‘‘ kiṃ suddhāya yāguyā dinnāya , pūvabhattādīnipi etissā yāguyā parivāraṃ katvā , dassāmā ’’ tiādinā
V0.400 tassa khādanīyassa vā bhojanīyassa vā parivāraṃ katvā , aññaṃ vā yaṃ kiñci tena saddhiṃ bahukampi āharīyatu .Khādanīyan ti nidassanamattaṃ ‘‘ bhojanīyaṃ vā ’’ tipi icchitabbattā .
Tena saddhiṃ āharantūti tena saddhiṃ attano deyyadhammaṃ āharantu .
‘‘ Yāguyā
M0.435 paṭisaṃviditaṃ katvā pūvaṃ vā bhattaṃ vā āharanti , etampi vaṭṭatī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .573) kurundiyaṃ vuttaṃ .Paṭisaṃviditagilānāvasesakaṃ vāti paṭisaṃviditañca gilāno ca paṭisaṃviditagilānā , tesaṃ avasesakaṃ , paṭisaṃviditassa ca gilānassa ca sesakanti attho .
Ekassatthāya paṭisaṃviditaṃ katvā āhaṭaṃ , tassa sesakaṃ aññassāpi paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Catunnaṃ vā pañcannaṃ vā paṭisaṃviditaṃ katvā bahūnaṃ āhaṭaṃ hoti , aññesampi dātuṃ icchanti , etampi paṭisaṃviditasesakameva , sabbesampi vaṭṭati .
Atha adhikameva hoti , sannidhiṃ mocetvā ṭhapitaṃ dutiyadivasepi vaṭṭati .
Gilānassāhaṭāvasesepi eseva nayo .
Yaṃ pana appaṭisaṃviditameva katvā ābhataṃ , taṃ bahiārāmaṃ pesetvā paṭisaṃviditaṃ kāretvā āharāpetabbaṃ , bhikkhūhi vā gantvā antarāmagge gahetabbaṃ .
Yampi vihāramajjhena gacchanto vā vanacarakādayo vā vanato āharitvā denti , purimanayeneva paṭisaṃviditaṃ kāretabbaṃ .
Katthaci pana potthakesu ‘‘ paṭisaṃviditaṃ katvā āhaṭaṃ vā gilānāvasesakaṃ vā ’’ ti pāṭho dissati , so na gahetabbo .
Tatthajātakameva vāti ārāme jātakameva .
Mūlaphalādin ti mūlaphalatacapattādiṃ aññena kappiyaṃ katvā dinnaṃ paribhuñjato anāpatti .
Sace pana taṃ gāmaṃ haritvā pacitvā āharanti , na vaṭṭati .
Paṭisaṃviditaṃ kāretabbaṃ .
Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Iti kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
Vinayatthamañjūsāyaṃ līnatthappakāsaniyaṃ
Pāṭidesanīyavaṇṇanā niṭṭhitā .