1. Kathinasikkhāpadavaṇṇanā

Niṭṭhitacīvarasmin tiM0.273 ( pārā . aṭṭha .2.462-463)V0.252 niṭṭhitañca taṃ cīvarañcāti niṭṭhitacīvaraṃ , niṭṭhite ānisaṃsamūlake cīvare , paccāsācīvare cāti attho .

Yasmā pana taṃ cīvaraṃ karaṇenapi niṭṭhitaṃ hoti nāsanādīhipi , tasmā ‘‘ sūcikammapariyosānena vā ’’ tiādi vuttaṃ .

Tattha yaṃ kiñci sūciyā kattabbaṃ pāsakapaṭṭagaṇṭhikapaṭṭapariyosānakammaṃ , taṃ sūcikammapariyosānaṃ nāma , tena .

Naṭṭhan ti corādīhi haṭaṃ .

Etampi hi karaṇapalibodhassa niṭṭhitattā ‘‘ niṭṭhitan ’’ ti vuccati .

Vinaṭṭhan ti upacikādīhi khāditaṃ .

Daḍḍhan ti agginā daḍḍhaṃ .

Cīvarāsā vā upacchinnāti ‘‘ asukasmiṃ nāma kule cīvaraṃ labhissāmī ’’ ti yā cīvarāsā uppannā hoti , sā upacchinnā .

Etesampi karaṇapalibodhasseva niṭṭhitattā niṭṭhitabhāvo veditabbo .

Tenāha ‘‘ imesu vā ’’ tiādi .

Etena cīvarapalibodhābhāvo vutto .

Tenāha ‘‘ cīvarassa karaṇapalibodhe upacchinneti attho ’’ ti .

Kathametaṃ viññāyatīti āha ‘‘ atthatakathinassa hī ’’ tiādi .

Pañcānisaṃse aññattha gantuṃ adatvā saṅgaṇhanaṭṭhena kathinaṃ , thiranti attho , atthataṃ kathinaṃ yena so atthatakathino , tassa atthatakathinassa .

Hīti kāraṇatthe nipāto .

Tāva kathinānisaṃsaṃ labhatīti ettha yo atthatakathino bhikkhūti ajjhāharitabbaṃ , tāva so atthatakathino bhikkhūti veditabbo , anāmantacārādikaṃ kathinānisaṃsaṃ labhatīti attho .

‘‘ Atthatakathinassa bhikkhuno ’’ ti idaṃ vā ‘‘ atthatakathino bhikkhū ’’ ti vibhattivipariṇāmaṃ katvā yojetabbaṃ .

Idaṃ vuttaṃ hoti – cīvarapalibodho āvāsapalibodhoti dve palibodhā .

Tesu ekapalibodhepi sati yasmā anāmantacārādikaṃ ānisaṃsaṃ labhati , nāsati .

Kasmā ?

‘‘ Niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti etassa cīvarassa karaṇapalibodhe upacchinneti ayamatthoV0.253 viññāyatīti .

Saṅghassāti saṅghena .

Kattari cetaṃ sāmivacanaṃ .

Ubbhateti aṭṭhannaṃ mātikānamaññatarena , antarubbhārena vā uddhaṭe .

TatrātiM0.274 tasmiṃ kathine .

Ubbhāro uddharaṇaṃ .

Purimavassaṃvuṭṭhe tiṃsamatte pāveyyake bhikkhū uddissa ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vassaṃvuṭṭhānaṃ bhikkhūnaṃ kathinaṃ attharitun ’’ ti kathinakkhandhake ( mahāva .306) bhagavatā kathinassa anuññātattā ‘‘ ayañhi kathinatthāro nāma … pe … anuññāto ’’ ti vuttaṃ .

Tattha purimavassaṃvuṭṭhānan ti vassacchedaṃ akatvā purimavassaṃvuṭṭhānanti attho .

Etena vuṭṭhavassavasena tāva purimikāya vassaṃ upagatāyeva kathinatthāraṃ labhanti , na pacchimikāya upagatāti dasseti .

Vuṭṭhavassavasena tāva evaṃ hotu , gaṇanavasena taṃ kittakā labhantīti āha ‘‘ so ’’ tiādi .

Soti kathinatthāro .

Sabbantimena paricchedenāti gaṇanavasena pacchimakoṭiyā .

Pañcannaṃ janānaṃ vaṭṭatīti pacchimakoṭiyā cattāro kathinadussassa dāyakā , eko paṭiggāhakoti pañcannaṃ janānaṃ vaṭṭati .

Keci pana ‘‘ pañcavaggakaraṇīyattā ‘ pañcannaṃ janānaṃ vaṭṭatī ’ ti vuttan ’’ ti vadanti , taṃ tesaṃ matimattaṃ ‘‘ tatra , bhikkhave , yvāyaṃ catuvaggo bhikkhusaṅgho ṭhapetvā tīṇi kammāni upasampadaṃ pavāraṇaṃ abbhānan ’’ ti campeyyakkhandhake ( mahāva .388) vuttattā .

Tasmāti yasmā vuṭṭhavassavasena purimavassaṃvuṭṭhānaṃ anaññāto , yasmā ca sabbantimena paricchedena pañcannaṃ janānaṃ vaṭṭati , tasmā .

Yatthāti yasmiṃ vihāre .

Ānisaṃseti anāmantacārādike kathinānisaṃse .

Atha pana cattāro bhikkhū vassaṃ upagatā , eko paripuṇṇavasso sāmaṇero sace pacchimikāya upasampajjati , gaṇapūrako ceva hoti , ānisaṃsañca labhati .

Tayo bhikkhū , dve sāmaṇerā , dve bhikkhū , tayo sāmaṇerā , eko bhikkhu , cattāro sāmaṇerāti etthāpi eseva nayo .

Khandhake vuttāya ñattidutiyakammavācāyāti –

‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho , idaṃ saṅghassa kathinadussaṃ uppannaṃ .

Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho imaṃ kathinadussaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyya kathinaṃ attharituṃ , esā ñatti .

Suṇātu me , bhante , saṅgho , idaṃ saṅghassa kathinadussaṃ uppannaṃ , saṅgho imaṃ kathinadussaṃ itthannāmassa bhikkhuno deti kathinaṃ attharituṃ .

Yassāyasmato khamati imassa kathinadussassa itthannāmassa bhikkhuno dānaṃ kathinaṃ attharituṃ , so tuṇhassa .

Yassa nakkhamati , so bhāseyya .

Dinnaṃ idaṃ saṅghena kathinadussaṃ itthannāmassaM0.275 bhikkhuno kathinaṃ attharituṃ , khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti ( mahāva .307)–

EvaṃV0.254 kathinakkhandhake vuttāya ñattidutiyakammavācāya .

Kathinatthārārahassāti kathinaṃ attharituṃ bhabbassa .

So ca kho pubbakaraṇajānanādīhi aṭṭhahi aṅgehi samannāgatoti veditabbo .

Vuttañhetaṃ vinayavinicchaye ‘‘ aṭṭhadhammakovido bhikkhu , kathinatthāramarahatī ’’ ti .

Parivāre pi ( pari .409) vuttaṃ –

‘‘ Aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṃ attharituṃ .

Katamehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṃ attharituṃ ?

Pubbakaraṇaṃ jānāti , paccuddhāraṃ jānāti , adhiṭṭhānaṃ jānāti , atthāraṃ jānāti , mātikaṃ jānāti , palibodhaṃ jānāti , uddhāraṃ jānāti , ānisaṃsaṃ jānāti , imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṃ attharitun ’’ ti .

Ettha ca pubbakaraṇaṃ nāma dhovanavicāraṇacchedanabandhanasibbanarajanakappakaraṇaṃ .

Paccuddhāro nāma purāṇasaṅghāṭiādīnaṃ paccuddharaṇaṃ .

Adhiṭṭhānaṃ nāma kathinacīvarādhiṭṭhānaṃ .

Atthāro nāma kathinatthāro .

Mātikā nāma aṭṭha mātikā .

Palibodho nāma āvāsapalibodho cīvarapalibodhoti dve palibodhā .

Uddhāro nāma pakkamanantikādayo .

Ānisaṃso nāma pañcānisaṃsā .

Yaṃ pana samantapāsādikāyaṃ ( mahāva . aṭṭha .306) vuttaṃ ‘‘ kathinaṃ pana kena attharitabbaṃ ?

Yassa saṅgho kathinacīvaraṃ deti , saṅghena pana kassa dātabbaṃ ?

Yo jiṇṇacīvaro hoti , sace bahū jiṇṇacīvarā honti , vuḍḍhassa dātabbaṃ .

Vuḍḍhesupi yo mahāpariso tadaheva cīvaraṃ katvā attharituṃ sakkoti , tassa dātabbaṃ .

Sace vuḍḍho na sakkoti , navakataro sakkoti , tassa dātabbaṃ .

Apica saṅghena mahātherassa saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭati , tasmā ‘ tumhe , bhante , gaṇhatha , mayaṃ katvā dassāmā ’ ti vattabban ’’ ti , tampi kathinatthārārahaṃyeva gahetvāva dātabbaṃ .

Dentena pana tīsu cīvaresu yaṃ yaṃ jiṇṇaṃM0.276 hoti , taṃ tadatthāya dātabbaṃ .

Pakatiyā dupaṭṭacīvarassa dupaṭṭatthāyeva dātabbaṃ .

Sacepissa ekapaṭṭacīvaraṃ ghanaṃ hoti , kathinasāṭako ca pelavo , sāruppatthāya dupaṭṭappahonakameva dātabbaṃ .

‘‘ Ahaṃ alabhanto ekapaṭṭaṃ pārupāmī ’’ ti vadantassāpi dupaṭṭaṃ dātuṃ vaṭṭati .

Yo pana lobhapakatiko hoti , tassa na dātabbaṃ .

Tenāpi kathinaṃ attharitvā pacchā sibbetvā ‘‘ dve cīvarāni karissāmī ’’ ti na gahetabbaṃ .

Tenāti kathinatthārakena bhikkhunā .

Tadahevāti tasmiṃyeva divase .

Pañca vā atirekāni vāV0.255 khaṇḍāni chinditvāti yathā pañcakhaṇḍikādīnaṃ saṅghāṭiādīnaṃ tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññatarappahonakāni mahāmaṇḍalaaḍḍhamaṇḍalādivasena pañca khaṇḍāni vā atirekāni vā sattādikhaṇḍāni honti , evaṃ chinditvā .

Tasmiñca kathinacīvare kariyamāne ‘‘ ahaṃ thero ’’ ti vā ‘‘ bahussuto ’’ ti vā ekenāpi akātuṃ na labbhati .

Anādariyena akarontassa dukkaṭaṃ .

Tasmā sabbeheva sannipatitvā dhovanachedanasibbanarajanāni niṭṭhāpetabbāni .

Tenāha ‘‘ sesabhikkhūhipi tassa sahāyehi bhavitabban ’’ ti .

Katacīvaramevāti niṭṭhitaparikammameva kathinadussaṃ .

Sabbantimena paricchedena antaravāsakopi chinditvāva kātabbo aññathā atthāravipattito .

Yathāha –

‘‘ Kathañca pana , bhikkhave , anatthataṃ hoti kathinaṃ ?

Na ullikhitamattena atthataṃ hoti kathinaṃ … pe … na aññatra pañcakena vā atirekapañcakena vā tadaheva sañchinnenā ’’ ti ( mahāva .308).

Tenevāha ‘‘ acchinnāsibbitaṃ pana na vaṭṭatī ’’ ti .

Tena bhikkhunāti atthārakena bhikkhunā .

Attharitabban ti attharaṇaṃ kātabbaṃ .

Tañca kho tathāvacībhedakaraṇamevāti daṭṭhabbaṃ .

Yathāha –

‘‘ Sace saṅghāṭiyā kathinaṃ attharitukāmo hoti , porāṇikā saṅghāṭi paccuddharitabbā , navā saṅghāṭi adhiṭṭhātabbā ,‘ imāya saṅghāṭiyā kathinaṃ attharāmī ’ ti vācā bhinditabbā ’’ ti ( pari .413)–

Vitthāro .

‘‘ Bhante , āvuso ’’ ti ca ‘‘ anumodatha , anumodāhī ’’ ti ca vacanabhedaṃ sandhāya ‘‘ therānañcā ’’ tiādi vuttaṃ .

EvaṃM0.277 atthārakena paṭipajjitabbavidhiṃ dassetvā idāni anumodakehi paṭipajjitabbavidhiṃ dassetuṃ ‘‘ tehipī ’’ tiādi vuttaṃ .

‘‘ Anumodāmā ’’ ti attanāva attani gāravavasena vuttaṃ .

Kiñcāpi evaṃ vuttaṃ , tathāpi ekakena ‘‘ anumodāmā ’’ ti vattuṃ na vaṭṭati ,‘‘ anumodāmi ’’ cceva vattabbanti vadanti , vīmaṃsitvā gahetabbaṃ .

Idāni kathinānisaṃse dassetuṃ bhūmiṃ vicārayanto ‘‘ purimavassaṃvuṭṭhesupī ’’ tiādimāha .

Tattha tesaṃyevāti atthārakaanumodakānaṃyeva .

Vuttañhetaṃ parivāre ‘‘ dvinnaṃ puggalānaṃ atthataṃ hoti kathinaṃ atthārakassaV0.256 ca anumodakassa cā ’’ ti ( pari .403).

Teti atthārakaanumodakā .

Tato paṭṭhāyāti atthārānumodanato paṭṭhāya .

Yāva kathinassubbhārāti na kevalaṃ cīvaramāseyeva , atha kho aṭṭhannaṃ mātikānaṃ aññatarena vā antarubbhārena vā yāva kathinassubbhārā pañcānisaṃse labhanti , uddhaṭe pana na labhantīti attho .

Idāni te pañcānisaṃse sarūpato dassetuṃ ‘‘ anāmantacāro ’’ tiādimāha .

Tattha anāmantacāro nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantitassa santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā kulesu cārittāpajjanaṃ .

Asamādānacāro nāma nāmenādhiṭṭhitassa cīvarassa asamādānacaraṇaṃ , nāmenādhiṭṭhitānaṃ tiṇṇaṃ cīvarānamaññataraṃ cīvaraṃ yattha katthaci nikkhipitvā aññattha aruṇuṭṭhāpananti attho , cīvaravippavāsoti vuttaṃ hoti .

Yāvadatthacīvaran ti yāvatā cīvarena attho hoti , tāvatakaṃ anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ cīvaradhāraṇaṃ , dasāhamatikkamitvā cīvarassa ṭhapananti attho .

Gaṇassa bhojanaṃ gaṇabhojanaṃ .

Gaṇoti cettha cattāro vā tatuttari vā bhikkhū .

Tesaṃ viññattito vā nimantanato vā laddhassa odanādīnaṃ pañcannaṃ aññatarabhojanassa saha gahaṇanti attho .

Yo ca tattha cīvaruppādoti tattha kathinatthatasīmāya matakacīvaraṃ vā hotu , saṅghaṃ uddissa dinnaṃ vā saṅghikena tatruppādena ābhataṃ vā yena kenaci ākārena yaṃ saṅghikaṃ cīvaraṃ uppajjati , taṃ tesaṃ bhavissatīti attho .

Tenāha ‘‘ tasmiṃ āvāse saṅghassa uppannacīvarañcā ’’ ti .

‘‘ Yaṃ pana tattha saṅghassa uppannaṃ pattādi vā aññaṃ bhaṇḍaṃ vā , taṃ sabbesaṃ pāpuṇāti .

Yaṃ pana tatruppādena taṇḍulādinā vatthaṃ cetāpitaṃ , atthatakathinānameva tāni vatthāni pāpuṇanti .

Vatthehi pana taṇḍulādīsu cetāpitesuM0.278 sabbesaṃ tāni pāpuṇantī ’’ ti gaṇṭhipade vuttaṃ , tampi cetāpitakālato paṭṭhāya cīvaruppādo na hotīti suvuttanti daṭṭhabbaṃ .

Anatthatakathinā pana imesu pañcasu ānisaṃsesu cīvaramāse asamādānacāraṃ ṭhapetvā sesānisaṃse labhanti .

Yadi asamādānacāropi labbheyya , pāveyyakā bhikkhū vassaṃvuṭṭhā okapuṇṇehi cīvarehi na bhagavantaṃ upasaṅkameyyuṃ .

Yasmā taṃ na labbhati , tasmā cīvaramāsepi cīvaraṃ samādāya eva bhagavantaṃ upasaṅkamiṃsu .

Evaṃ kathinatthāraṃ dassetvā idāni ubbhāraṃ dassento ‘‘ taṃ panetaṃ kathinan ’’ tiādimāha .

Tattha mātikāti mātaro , janettiyoti attho .

Kathinubbhārañhi etā aṭṭha janenti .

Tāsu pakkamanaṃ anto etissāti pakkamanantikā .

Evaṃ sesāpi veditabbā .

Tattha yo bhikkhu atthatakathinoV0.257 kathinacīvaraṃ ādāya tasmiṃ āvāse nirapekkho ‘‘ na paccessan ’’ ti pakkamati , tassevaṃ pakkamato kathinuddhāro atikkantamattāya sīmāya hotīti pakkamanantiko kathinuddhāroti veditabbo .

Yo pana ānisaṃsacīvaraṃ ādāya pakkamati , tassa bahisīmāgatassa evaṃ hoti ‘‘ idhevimaṃ karissāmi , na puna taṃ vihāraṃ gacchissāmī ’’ ti tasmiṃ āvāse nirapekkho hutvā taṃ cīvaraṃ kāreti , tassa bhikkhuno niṭṭhānantiko kathinuddhāro .

Yadi pana ānisaṃsamūlacīvaraṃ ādāya bahisīmāgato ‘‘ nevimaṃ cīvaraṃ karissāmi , na ca taṃ āvāsaṃ gacchissāmī ’’ ti sanniṭṭhānaṃ karoti , tadā sanniṭṭhānantiko kathinuddhāro .

Tadeva ānisaṃsacīvaraṃ laddhā taṃ ādāya bahisīmaṃ gantvā ‘‘ idhevimaṃ cīvaraṃ karissāmi , na gacchissāmī ’’ ti karontassa sace taṃ cīvaraṃ nassati vinassati ḍayhati , nāsanantiko kathinuddhāro hoti .

Sace pana ānisaṃsacīvaraṃ laddhā tasmiṃ vihāre sāpekkhova bahisīmāgato ‘‘ vihāre bhikkhūhi antarubbhāraṃ katan ’’ ti suṇāti , tassa savanantiko kathinuddhāro hoti .

Āsāya avacchedo etissāti āsāvacchedikā .

Yo pana yena kenaci ‘‘ tuyhaṃ cīvaraṃ dassāmī ’’ ti vutto tasmiṃ cīvare āsāya vihāre apekkhaṃ pahāya bahisīmāgato puna tena ‘‘ na sakkomi dātun ’’ tiM0.279 vutte āsaṃ chindati , tassa āsāvacchediko kathinuddhāro hoti .

Yo pana vassaṃvuṭṭhavihārato aññaṃ vihāraṃ sāpekkhova gantvā āgacchanto antarāmaggeyeva kathinuddhāraṃ vītināmeti , tassa sīmātikkamanantiko kathinuddhāro .

Saha ubbhārenāti sahubbhārā .

Ānisaṃsacīvaraṃ ādāya sāpekkhova bahi gantvā kathinuddhāraṃ sambhuṇantassa kathinuddhāro sahubbhāroti veditabbo .

‘‘ Etasmiṃ pana pakkamanantike kathinuddhāre paṭhamaṃ cīvarapalibodho chijjatī ’’ tiādinā cīvarapalibodhupacchedādikassa vinicchayassa vitthārato samantapāsādikāyaṃ ( mahāva . aṭṭha .311) vuttattāV0.258 8‘‘ tattha vitthāravinicchayo ’’ tiādimāha .

Atthārubbhārānaṃyeva vā vitthāravinicchayassa tatthāgatattā evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ .

Sesapalibodhābhāvan ti avasesassa palibodhassa abhāvaṃ , āvāsapalibodhābhāvanti attho .

Assāti kālassa .

Dasāhaparaman ti accantasaṃyoge upayogavacananti āha ‘‘ taṃ dasāhaparamaṃ kālan ’’ ti .

Atirekan ti adhikaṃ , so ca adhikabhāvo adhiṭṭhitavikappitacīvaratoti āha ‘‘ adhiṭṭhitavikappitesū ’’ tiādi .

Khoman ti ( pārā . aṭṭha .2.636-638) khomasuttehi vāyitaṃ khomapaṭṭacīvaraṃ .

Tathā sesāni .

Kambalaṃ nāma manussalomavāḷalome ṭhapetvā sesalomehi vāyitvā katavatthaṃ .

Sāṇaṃ nāma sāṇavākehi katavatthaṃ .

Bhaṅgaṃ nāma khomasuttādīhi pañcahi missetvā katavatthaṃ .

‘‘ Pāṭekkaṃ vākamayamevā ’’ tipi vadanti .

Tadanulomānaṃ vāti dukūlaṃ pattuṇṇaṃ somārapaṭṭaṃ cīnapaṭṭaṃ iddhijaṃ devadinnanti tesaṃ khomādīnaṃyeva anulomānaṃ channaṃ cīvarānaṃ vā , tattha dukūlaṃ sāṇassa anulomaṃ vākamayattā .

Pattuṇṇadese pāṇakehi sañjātavatthaṃ pattuṇṇaṃ .

Somāradese jātaṃ vatthaṃ somārapaṭṭaṃ .

Tathā cīnapaṭṭaṃ .

Imāni tīṇipi koseyyassa anulomāni pāṇakehi katasuttamayattā .

Iddhijaṃ ehibhikkhūnaṃ puññiddhiyā nibbattacīvaraṃ .

Taṃ pana khomādīnamaññataraṃ hotīti tesaṃyeva anulomaṃ .

Devehi dinnaṃ cīvaraṃ devadinnaṃ , taṃ kapparukkhe nibbattaṃ jāliniyā devakaññāya anuruddhattherassaM0.280 dinnavatthasadisaṃ , tampi khomādīnaṃyeva anulomaṃ hoti tesu aññatarabhāvato .

Dīghato vaḍḍhakihatthappamāṇaṃ , vitthārato tato upaḍḍhappamāṇaṃ vikappanupagaṃ pacchimaṃ .

Aṭṭhaṅgulaṃ sugataṅgulenāti ettha sugataṅgulaṃ nāma idāni majjhimassa purimassa tīṇi aṅgulāni , tena sugataṅgulena aṭṭhaṅgulaṃ vaḍḍhakihatthappamāṇanti attho .

Caturaṅgulavitthatan ti etthāpi yathāvuttānusāreneva attho veditabbo .

Yesaṃ pana adhiṭṭhānavikappanānaṃ abhāvato adhiṭṭhitavikappitesu apariyāpannattā idaṃ atirekacīvaraṃ nāma hoti .

Taṃ adhiṭṭhānavikappanaṃ kenākārena jānitabbanti anuyogaṃ sandhāya taṃ dassetuṃ ‘‘ yaṃ pana vuttan ’’ tiādi āraddhaṃ .

Tattha yaṃ pana vuttan ti atirekacīvaraṃ dassetuṃ ‘‘ adhiṭṭhitavikappitesu apariyāpannattā ’’ ti amhehi yaṃ vuttanti attho .

Ticīvaraṃ adhiṭṭhātun ti nāmaṃ vatvā adhiṭṭhātuṃ .

Na vikappetun ti saṅghāṭiādināmena vikappetuṃ na anujānāmīti attho .

‘‘ Imaṃ cīvaraṃ vikappemī ’’ ti pana vikappetuṃ vaṭṭatiyeva .

Sāmaññavacanaṃ pana ticīvarassa kaṇḍupaṭicchādivassikasāṭikānaṃ viya kālavasena visesābhāvā cassa vikappetabbatāti dassanatthaṃV0.259 , na pana sabbathā vikappanapaṭisedhanatthanti daṭṭhabbaṃ .

Tathā hi purāṇacīvaraṃ paccuddharitvā navassa adhiṭṭhānavacanato ,‘‘ anāpatti adhiṭṭheti vikappetī ’’ tiādivacanato ( pārā .469) ca ticīvarassapi vikappanāya okāso dinno .

Esa nayo sabbattha .

Ticīvarādīni hi adhiṭṭhahantena ‘‘ imaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī ’’ tiādinā taṃ taṃ nāmaṃ vatvā adhiṭṭhātabbaṃ .

Vikappentena pana ‘‘ imaṃ saṅghāṭin ’’ tiādinā tassa tassa cīvarassa nāmaṃ aggahetvā ‘‘ imaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ vikappemī ’’ ti vikappetabbaṃ .

Ticīvaraṃ vā hotu , aññaṃ vā , yadi taṃ taṃ nāmaṃ gahetvā vikappeti , avikappitaṃ hoti , atirekacīvaraṭṭhāneyeva tiṭṭhati .

Tato paraṃ vikappetun ti catumāsato paraṃ ‘‘ imaṃ cīvaraṃ vikappemī ’’ ti vikappetuṃ .

Idañca paribhuñjituṃ anuññātaṃ .

Keci pana ( sārattha . ṭī .2.469)‘‘ tato paraṃ vikappetvā yāva āgāmisaṃvacchare vassānaṃ catumāsaṃ , tāva ṭhapetuṃ anuññātan ’’ ti vadanti .

Tato paran ti ābādhato paraṃ .

‘‘ Imāsañca pana vassikasāṭikakaṇḍupaṭicchādīnaṃ tato paraṃ vikappetvā paribhogassa anuññātattā tathāvikappitaṃM0.281 aññanāmena adhiṭṭhahitvā paribhuñjitabban ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .

Adhiṭṭhātabbavikappetabbatā jānitabbāti adhiṭṭhātabbaṃ vikappetabbanti evaṃ adhiṭṭhānavikappanā jānitabbāti attho .

Pañcaparimāṇaṃ assāti pañcakaṃ , muṭṭhissa muṭṭhihatthassa sambandhaṃ pañcakaṃ muṭṭhipañcakaṃ .

Esa na yo muṭṭhittikan ti etthāpi .

Pārupanenapi sakkā nābhiṃ paṭicchādetunti āha ‘‘ dvihatthopi vaṭṭatī ’’ ti .

Na kevalaṃ aḍḍhateyyova vaṭṭati , atha kho dvihatthopi vaṭṭatīti pi -saddassa attho daṭṭhabbo .

Atirekañcāti sugatacīvarappamāṇampi tato adhikampi .

Paccuddharāmīti ṭhapemi , pariccajāmīti vā attho .

‘‘ Imaṃ cīvaraṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī ’’ ti ( sārattha . ṭī .2.469) evampi vattuṃ vaṭṭati .

Kāyavikāraṃ karontenāti hatthādinā cīvaraṃ parāmasantena , cālentena vā .

Idañhi adhiṭṭhānaṃ yena kenaci sarīrāvayavena aphusantassa na vaṭṭati .

Duvidhan ti sammukhāparammukhabhedena duvidhaṃ .

Vācā bhinditabbāti vacanaṃ nicchāretabbaṃ .

Antogabbhādīsūti antogabbhauparipāsādesu .

Sāmantavihāreti yattha tadaheva gantvā nivattetuṃ sakkā , evarūpe samīpavihāre .

Idañca desanāsīsamattaṃ , tasmā dūre ṭhitampi adhiṭṭhātabbanti vadanti .

‘‘ Ṭhapitaṭṭhānaṃ sallakkhetvā ’’ ti iminā cīvarasaṃlakkhaṇaṃ vuttaṃ .

Na hi ṭhapitaṭṭhānamattasallakkhaṇena kiñci payojanaṃ atthi .

Adhiṭṭhahitvā ṭhapitavatthehīti paccattharaṇamukhapuñchanacoḷaparikkhāracoḷavasena adhiṭṭhahitvā ṭhapitavatthehi .

Adhiṭṭhānato pubbe saṅghāṭiādivohārassa abhāvato ‘‘ imaṃ paccuddharāmī ’’ ti paccattharaṇādīnaṃV0.260 visuṃ paccuddharaṇavidhiṃ dasseti .

Paccattharaṇādināmena pana adhiṭṭhātabbattā ‘‘ imaṃ paccattharaṇaṃ paccuddharāmī ’’ tiādinā vuttepi nevatthi doso .

Puna adhiṭṭhātabbānīti saṅghāṭiādināmena adhiṭṭhātabbāni .

Parikkhāracoḷakassa pana parikkhāracoḷavasena adhiṭṭhahitvā ṭhapitavatthehipi saṅghāṭiādimhi kate paccuddharitvā puna adhiṭṭhātabbanti natthi .

Pubbe katādhiṭṭhānameva adhiṭṭhānaṃ .

Adhiṭṭhitena pana tena saddhiṃ mahantatarameva dutiyaṃ paṭṭaṃ vā khaṇḍaṃ vā saṃsibbantena adhiṭṭhātabbaṃ , same vā khuddake vā adhiṭṭhānakiccaṃ natthi .

Sukhaparibhogatthan ti vippavāsadosābhāvato yattha katthaci ṭhapetvā dhammassavanādinā kiccena aññattha aruṇaṃ uṭṭhāpetvā āgantvā nissajjanaṃ vināvaM0.282 paribhuñjituṃ sakkuṇeyyatāya sukhaparibhogatthaṃ .

Parikkhāracoḷaṃ adhiṭṭhātun ti parikkhāracoḷaṃ katvā adhiṭṭhātuṃ .

Anatirittapamāṇāti ‘‘ dīghaso cha vidatthiyo sugatavidatthiyā , tiriyaṃ aḍḍhateyyā ’’ ti ( pāci .543) vuttappamāṇato anadhikapamāṇā .

Paccuddharitvā vikappetabbāti vassikasāṭikabhāvato apanetvā vikappetabbā , hemantassa paṭhamadivasato paṭṭhāya antodasāhe vassikasāṭikāvassikasāṭikabhāvato apanetvā ‘‘ imaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ vikappemī ’’ tiādinā nayena vikappetabbāti vuttaṃ hoti .

Aññathā hi ‘‘ vassikasāṭikā vassānamāsātikkamenāpi , kaṇḍupaṭicchādi ābādhavūpasamenāpi adhiṭṭhānaṃ vijahatī ’’ ti ( kaṅkhā . aṭṭha . kathinasikkhāpadavaṇṇanā ) vakkhamānattā vassānamāsato paraṃ asati adhiṭṭhāne kiṃ paccuddhareyyāti ‘‘ paccuddharitvā ’’ ti vacanameva nopapajjeyya .

Keci pana ( sārattha . ṭī .2.469)‘‘ yathā kathinamāsabbhantare uppannacīvaraṃ kathinamāsātikkame nissaggiyaṃ hoti , evamayaṃ vassikasāṭikāpi vassānamāsātikkame nissaggiyā hoti .

Tasmā kattikapuṇṇamadivase paccuddharitvā tato paraṃ hemantassa paṭhamadivase vikappetabbāti evamattho gahetabbo , paccuddharitvā tato paraṃ vikappetabbāti padayojanā veditabbā ’’ ti ca vadanti , taṃ na yuttaṃ .

Kathinamāse uppannañhi cīvaraṃ atirekacīvaraṭṭhāne ṭhitattā avasānadivase anadhiṭṭhitaṃ kathinamāsātikkame nissaggiyaṃ hoti .

Ayaṃ pana vassikasāṭikā adhiṭṭhahitvā ṭhapitattā na tena sadisāti vassānātikkame kathaṃ nissaggiyaṃ hoti anadhiṭṭhitaavikappitameva hi taṃ kālātikkame nissaggiyaṃ hoti , tasmā hemantepi vassikasāṭikā dasāhaparihāraṃ labhati .

Evaṃ kaṇḍupaṭicchādipi adhiṭṭhānavijahanato paraṃ dasāhaparihāraṃ labhati .

Dasāhaṃ pana anatikkāmetvā vikappetabbā .

Nahānatthāya anuññātattā vaṇṇabhedamattarattāpi cesā vaṭṭatīti vuttaṃ .

‘‘ Dve pana na vaṭṭantī ’’ ti dvinnaṃ adhiṭṭhānābhāvato vuttaṃV0.261 .

‘‘ Sace vassāne aparā vassikasāṭikā uppannā hoti , purimavassikasāṭikaṃ paccuddharitvā , vikappetvā ca adhiṭṭhātabbā ’’ ti vadanti .

Pamāṇayuttan ti ‘‘ dīghaso sugatavidatthiyā dve vidatthiyo , vitthārato diyaḍḍhaṃ dasā vidatthī ’’ ti ( pāci .531 ādayo ) iminā pamāṇena yuttaṃ .

Pamāṇikāti ‘‘ sugatavidatthiyāM0.283 dīghaso catasso vidatthiyo , tiriyaṃ dve vidatthiyo ’’ ti evaṃ vuttappamāṇayuttā .

Paccuddharitvā vikappetabbāti ettha yaṃ vattabbaṃ , taṃ heṭṭhā vuttameva .

Yasmā bhikkhūnaṃ ticīvare paripuṇṇe , atthe ca sati parissāvanādīhi ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , parikkhāracoḷakan ’’ ti ( mahāva .357) bahūnaṃ pattatthavikaparissāvanādīnaṃ saṅgahavasena parikkhāracoḷādhiṭṭhānamanuññātaṃ , tasmā ‘‘ parikkhāracoḷe gaṇanā natthī ’’ tiādi vuttaṃ .

Bhagavatā hi yaṃ yaṃ bhikkhū labhanti , taṃ taṃ iminā vidhānena adhiṭṭhahitvā puna ‘‘ yena yena parissāvanādinā attho hoti , taṃ taṃ katvā gaṇhantū ’’ ti anukampāya anuññātaṃ .

Tenevāha ‘‘ thavikāpī ’’ tiādi .

Ādi saddena ‘‘ etāni cīvarāni parikkhāracoḷāni adhiṭṭhāmī ’’ ti asammukhādhiṭṭhānaṃ saṅgaṇhāti .

‘‘ Senāsanaparikkhāratthāya dinnapaccattharaṇe cā ’’ ti iminā attano santakaṃ paṭikkhipati .

Keci pana ( sārattha . ṭī .2.469)‘‘ anivāsetvā , apārupitvā ca kevalaṃ pañcapīṭhesuyeva attharitvā paribhuñjiyamānaṃ paccattharaṇaṃ attano santakampi anadhiṭṭhitaṃ vaṭṭatī ’’ ti vadanti , taṃ ayuttaṃ senāsanaparikkhāratthāya dinnan ’’ ti paccattharaṇassa visesitattā .

Bhisibibbohanapāvārakojavānampi senāsanaparikkhāratoyeva adhiṭṭhānakiccaṃ natthīti veditabbaṃ .

Adhiṭṭhitañca panetaṃ cīvaraṃ paribhuñjato kathaṃ adhiṭṭhānaṃ vijahatīti āha ‘‘ sabbañca panetan ’’ tiādi .

Tattha acchinditvā gahaṇenāti corādīhi acchinditvā gahaṇena .

Hīnāyāvattanenāti gihibhāvāya āvattanena , vibbhamenāti attho ,‘‘ sīlavantova hutvā gihī bhavissāmī ’’ ti setavatthanivāsanenāti vuttaṃ hoti .

‘‘ Antimavatthuṃ ajjhāpannassa setavatthanivāso vā kāsāyacajanaṃ vā hīnāyāvattanan ’’ ti keci .

‘‘‘ Hīnāyāvattanenā ’ ti iminā bhikkhuniyā eva adhiṭṭhānavijahanaṃ gahitaṃ hoti .

Sā hi yadā vibbhamati , tadā assamaṇī hoti .

Bhikkhu pana vibbhamantopi yāva sikkhaṃ na paccakkhāti , tāva bhikkhuyevāti adhiṭṭhānaṃ na vijahatī ’’ ti apare .

Sikkhāpaccakkhānenāti liṅge ṭhitasseva sikkhāya paccakkhānena .

Yo hi bhikkhuliṅge ṭhitova sikkhaṃ paccakkhāti , tassa kāyalaggampi cīvaraṃ adhiṭṭhānaṃ vijahatīti .

Kālaṅkiriyāyāti maraṇena .

Liṅgaparivattanenāti purisaliṅgassaV0.262 , itthiliṅgassa vā parivattanena , purisassa itthiliṅgapātubhāvena , itthiyā vā purisaliṅgapātubhāvenāti vuttaṃ hoti .

KaniṭṭhaṅgulinakhapiṭṭhippamāṇenātiM0.284 heṭṭhimaparicchedaṃ dasseti .

Oratoti abbhantarato .

Yo pana dubbalaṭṭhāne paṭhamaṃ aggaḷaṃ datvā pacchā dubbalaṭṭhānaṃ chinditvā apaneti , adhiṭṭhānaṃ na bhijjati .

Maṇḍalaparivattanepi eseva nayo .

Dupaṭṭassa pana ekasmiṃ paṭale chidde vā jāte , galite vā adhiṭṭhānaṃ na bhijjati .

Khuddakaṃ cīvaraṃ mahantaṃ karoti , mahantaṃ vā khuddakaṃ karoti , adhiṭṭhānaṃ na bhijjati .

Ubho koṭiyo majjhe karonto sace pana paṭhamaṃ chinditvā pacchā ghaṭeti , adhiṭṭhānaṃ bhijjati .

Atha ghaṭetvā chindati , na bhijjati .

Rajakehi dhovāpetvā setaṃ karontassāpi adhiṭṭhānaṃ adhiṭṭhānameva .

Vassānamāsātikkamenāpīti ettha pi -saddo sampiṇḍanattho .

Tena na kevalaṃ pubbe vuttena dānādinā aṭṭhavidheneva kāraṇena vassikasāṭikā adhiṭṭhānaṃ vijahati , atha kho vassānamāsātikkamenapīti evamettha attho daṭṭhabbo .

Esa nayo ābādhavūpasamenāpīti etthāpi .

Vikappanasikkhāpadeti ( pāci .372 ādayo ) pācittiye surāpānavaggassa navamasikkhāpade .

Taṃ atikkāmayatoti ettha tan ti cīvaraṃ , kālaṃ vā parāmasatīti āha ‘‘ taṃ yathāvuttajātippamāṇan ’’ tiādi .

Assāti bhikkhussa .

Tassa yo aruṇoti tassa cīvaruppādadivasassa yo atikkanto aruṇo .

Cīvaruppādadivasena saddhin ti cīvaruppādadivasassa aruṇena saddhiṃ .

Divasasaddena cettha taṃdivasanissito aruṇo vutto .

Idāni yassa ca nissajjitabbaṃ , yathā ca nissajjitabbaṃ , taṃ dassetuṃ ‘‘ taṃ gahetvā ’’ tiādi vuttaṃ .

Tatrāyaṃ nayoti tasmiṃ nissajjane ayaṃ vidhi .

Aññathāpīti bhāsantarenāpi , yāya kāyaci bhāsāyapīti attho .

Paṭibalenāti vattuṃ samatthena .

Āyatiṃ saṃvareyyāsīti upari saṃvaramāpajjeyyāsi , saṃvutakāyavacīdvāro bhaveyyāsīti attho .

Imāni ca ‘‘ passasī ’’ tiādīni yathākkamaṃ paṭiggāhakadesakehi vattabbavacanāni .

Tathā hi ‘‘ passasī ’’ ti paṭiggāhakena vattabbavacanaṃ ,‘‘ āma passāmī ’’ ti tadanudesakena vattabbavacanaṃ .

‘‘ Āyatiṃ saṃvareyyāsī ’’ ti tadanuppaṭiggāhakena vattabbavacanaṃ ,‘‘ sādhu suṭṭhu saṃvarissāmī ’’ ti tadanudesakena vattabbavacanaṃ .

Iminā ca attano āyatiṃ saṃvare patiṭṭhitabhāvaṃ dasseti .

Dvīsu , pana sambahulāsu vāti dvīsu vā sambahulāsu vā āpattīsu purimanayeneva vacanabhedo kātabbo .

Ñattiyaṃ āpattiṃ sarati vivaratīti ettha ‘‘ dveM0.285 āpattiyo ’’ ti vā ‘‘ sambahulā āpattiyo ’’ ti vāV0.263 vacanabhedo kātabbo .

Dvīsu , bahūsu vā vacanabhedo kātabboti ‘‘ saṅgho imāni cīvarānī ’’ ti vatthuvasena vacanabhedo kātabbo .

Evaṃ saṅghassa nissajjanavidhiṃ dassetvā gaṇassa nissajjanavidhiṃ dassetuṃ ‘‘ gaṇassa pana nissajjantenā ’’ tiādimāha .

Tattha sesaṃ purimasadisamevāti nissajjanāpattippaṭiggahaṇanissaṭṭhacīvaradānesu ‘‘ āyasmantānan ’’ tiādinā vuttavacanabhedaṃ vinā avasesaṃ saṅghassa nissajjanādīsu vuttasadisamevāti attho .

Idāni puggalassa nissajjanavidhiṃ dassetuṃ ‘‘ puggalassa panā ’’ tiādi vuttaṃ .

Tattha dvīsu , tīsu vāti dvīsu , tīsu vā āpattīsu ceva dātabbacīvaresu ca .

Yathā ca gaṇassa nissajjane , evaṃ dvinnaṃ nissajjanepi pāḷi veditabbā .

Yadi hi viseso bhaveyya , yatheva ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , tiṇṇaṃ pārisuddhiuposathaṃ kātuṃ , evañca pana , bhikkhave , kātabbo – byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā ’’ tiādinā ( mahāva .168) nayena tiṇṇaṃ pārisuddhiuposathaṃ vatvā ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dvinnaṃ pārisuddhiuposathaṃ kātuṃ , evañca pana , bhikkhave , kattabbo – therena bhikkhunā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgan ’’ tiādinā nayena visuṃyeva dvinnaṃ pārisuddhiuposatho vutto , evaṃ idhāpi visuṃ pāḷiṃ vadeyya .

Yasmā pana natthi , tasmā avatvāva gatoti gaṇassa vuttā pāḷiyevettha pāḷi .

Āpattippaṭiggahaṇe pana ayaṃ viseso – yathā gaṇassa nissajjitvā āpattiyā desiyamānāya āpattippaṭiggāhako bhikkhu ñattiṃ ṭhapeti , evaṃ aṭṭhapetvā dvīsu aññatarena yathā ekapuggalo paṭiggaṇhāti , evaṃ āpatti paṭiggahetabbā .

Dvinnañhi ñattiṭṭhapanaṃ nāma natthi .

Yadi siyā , dvinnaṃ pārisuddhiuposathaṃ visuṃ na vadeyya .

Nissaṭṭhacīvaradānepi yathā ‘‘ imaṃ cīvaraṃ āyasmato dammī ’’ ti eko vadati , evaṃ ‘‘ mayaṃ imaṃ cīvaraṃ āyasmato demā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati .

Ito garukatarānipi hi ñattidutiyakammāni apaloketvā kātabbānīti vuttāni atthi , tesaṃ etaṃ anulomaṃ .

Tenevāha ‘‘ dvinnaṃ panā ’’ tiādi .

Nissaṭṭhacīvaraṃ pana dātabbameva , adātuṃ na labbhati .

Vinayakammamattameva hetaṃ .

Na taṃ tena saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā dinnameva hoti .

Tenāha ‘‘ nissaṭṭhavatthun ’’ tiādi .

AnissajjitvāM0.286 paribhuñjantassa dukkaṭan ti sakiṃ nivatthaṃ vā sakiṃ pārutaṃ vā kāyato amocetvā divasampi carati , ekameva dukkaṭaṃ .

Mocetvā nivāseti vā pārupati vā , payoge payoge dukkaṭaṃ .

Dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā saṇṭhāpentassa anāpatti .

Aññassa taṃ paribhuñjatopiV0.264 anāpatti .

‘‘ Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjatī ’’ tiādivacanañcettha ( pārā .570) sādhakaṃ .

Dasāhaṃ anatikkantepi atikkantasaññino , vematikassa ca dukkaṭan ti etthāpi ‘‘ paribhuñjantassā ’’ ti ānetvā sambandhitabbaṃ .

Atikkante anatikkantasaññinopīti dasāhaṃ atikkante cīvare ‘‘ anatikkantaṃ idan ’’ ti evaṃ saññino , dasāhe vā atikkante ‘‘ anatikkanto dasāho ’’ ti evaṃ saññino .

Idāni ‘‘ anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññino nissaggiyan ’’ tiādiāpattivāraṃ saṅgahetvā dassento ‘‘ tathā ’’ tiādimāha .

Tathāti yathā dasāhaṃ atikkante saññābhedena tikapācittiyaṃ , tathā anadhiṭṭhitādīsu sattasu vikappesu adhiṭṭhitādisaññābhedatoti attho .

Tattha avissajjite vissajjitasaññinoti kassaci adinne apariccatte ‘‘ dinnaṃ pariccattaṃ mayā ’’ ti evaṃ saññino .

Anaṭṭhe naṭṭhasaññinoti attano cīvarena saddhiṃ bahūni aññesaṃ cīvarāni ekato ṭhapitāni , tāni ce corā haranti , tatresa attano cīvare anaṭṭhe naṭṭhasaññī hoti , tassa naṭṭhasaññino .

Esa nayo avinaṭṭhā dīsupi .

Avilutteti ettha pana gabbhaṃ bhinditvā pasayhāvahāravasena avilutteti veditabbaṃ .

Vissajjiteti ( pārā . aṭṭha .2.469) aññassa dinne .

Kathaṃ pana dinnaṃ hoti , kathaṃ gahitaṃ ?

‘‘ Imaṃ tuyhaṃ demi , dadāmi , dajjāmi , oṇojemi , pariccajāmi , vissajjāmi , nissajjāmī ’’ ti vā vadati ,‘‘ itthannāmassa demi … pe … nissajjāmī ’’ ti vā vadati , sammukhāpi parammukhāpi dinnaṃyeva hoti .

‘‘ Tuyhaṃ gaṇhāhī ’’ ti vutte ‘‘ mayhaṃ gaṇhāmī ’’ ti vadati , sudinnaṃ , suggahitañca .

‘‘ Tava santakaṃ karohi , tava santakaṃ hotu , tava santakaṃ karissasī ’’ ti vutte ‘‘ mama santakaṃ karomi , mama santakaṃ hotu , mama santakaṃ karissāmī ’’ ti vadati , duddinnaṃ , duggahitañca .

Neva dātā dātuṃ jānāti , na itaro gahetuṃ .

Sace pana ‘‘ tava santakaṃ karohī ’’ ti vutte ‘‘ sādhu , bhante , mayhaṃ gaṇhāmī ’’ ti gaṇhāti , suggahitaṃ , sace pana eko ‘‘ gaṇhāhī ’’ ti vadati , itaro ‘‘ na gaṇhāmī ’’ ti vadati , puna so ‘‘ dinnaṃ mayāM0.287 tuyhaṃ , gaṇhāhī ’’ ti vadati , itaropi ‘‘ na mayhaṃ iminā attho ’’ ti vadati .

Tato purimopi ‘‘ mayā dinnan ’’ ti dasāhaṃ atikkāmeti , pacchimopi ‘‘ mayā paṭikkhittan ’’ ti , kassāpattīti ?

Na kassaci .

Yassa pana ruccati , tena adhiṭṭhahitvā paribhuñjitabbaṃ .

Yo pana adhiṭṭhāne vematiko , tena kiṃ kātabbaṃ ?

Vematikabhāvaṃ ārocetvā ‘‘ sace anadhiṭṭhitaṃ bhavissati , evaṃ me kappiyaṃ hotī ’’ ti vatvā vuttanayeneva nissajjitabbaṃ .

Na hi evaṃ jānāpetvā vinayakammaṃ karontassa musāvādo hoti .

YathāV0.265 ca idaṃ , evaṃ ito parānipīti yathā idaṃ atirekacīvaradhāraṇasikkhāpadaṃ ācāravipatti , evaṃ ito parānipi sikkhāpadāni ācāravipattiyevāti attho .

Tenāha ‘‘ ubhatopātimokkhesū ’’ tiādi .

Ājīvavipattipaccayā pana ṭhapetvā dubbhāsitaṃ cha āpattikkhandhā paññattāti –

‘‘ Ājīvahetu ājīvakāraṇā pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapati , āpatti pārājikassa .

Ājīvahetu ājīvakāraṇā sañcarittaṃ samāpajjati , āpatti saṅghādisesassa .

Ājīvahetu ājīvakāraṇā ‘ yo te vihāre vasati , so bhikkhu arahā ’ ti bhaṇati , paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa .

Ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhu paṇītabhojanāni agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti pācittiyassa .

Ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhunī paṇītabhojanāni agilānā attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti pāṭidesanīyassa .

Ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhu sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( pari .287)–

Evaṃ pārājikādivasena ṭhapetvā dubbhāsitaṃ ājīvavipattipaccayā cha āpattikkhandhā paññattā .

Diṭṭhivipattipaccayā pācittiyadukkaṭavasena dve āpattikkhandhā paññattāti samanubhāsanāya pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissajjane ñattiyā dukkaṭaṃ , kammavācāpariyosāne pācittiyanti evaṃ diṭṭhivipattipaccayāM0.288 pācittiyadukkaṭavasena dve āpattikkhandhā paññattā .

Etthāti vipattikathāsu .

Gaṇanupagatāti divasagaṇanaṃ upagatabhāvo .

Aññehi ‘‘ imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa demā ’’ ti parahatthe dinnampi ‘‘ na tāva taṃ gaṇanupagaṃ , yāva na hatthaṃ gacchatī ’’ ti ( mahāva .259) cammakkhandhake vuttattā yāva āharitvā vā na dinnaṃ ,‘‘ tumhākaṃ , bhante , cīvaraṃ uppannan ’’ ti pahiṇitvā vā anārocitaṃ , tāva divasagaṇanaṃ na upeti , anadhiṭṭhitaṃ vaṭṭati .

Yadā pana ānetvā dinnaṃ hoti ,‘‘ uppannan ’’ ti vā sutaṃ , tato paṭṭhāya gaṇanupagaṃ hoti , antodasāhe adhiṭṭhātabbaṃ .

Kathinasaññitaṃ samuṭṭhānamassāti kathinasamuṭṭhānaṃ , tatiyachaṭṭhasamuṭṭhānavasena dvisamuṭṭhānanti attho .

Kāyavācāhi kattabbaadhiṭṭhānavikappanānaṃ akaraṇena kāyavācato , citte pana sati kāyavācācittato ca samuṭṭhātīti vuttaṃ hoti .

Anadhiṭṭhānāvikappanavasena āpajjanatoV0.266 akiriyaṃ .

Ajānantopi āpajjatīti nosaññāvimokkhaṃ .

Kāyadvāre ca vacīdvāre ca kattabbākaraṇato kāyakammaṃ vacīkammaṃ .

Kathinasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Select Version

Kaṅkhāvitaraṇī-abhinavaṭīkā

Kaṅkhāvitaraṇī-abhinavaṭīkā