8. Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā
Bhikkhuṃ
V0.283M0.308 paneva uddissāti ettha panāti nipātamattaṃ , tathā eva -saddopi .Tenāha ‘‘ itthannāmassā ’’ tiādi .
Apadisitvāti kathetvā , ārabbhāti vā attho .
Aññātakassa gahapatissāti aññātakagahapatināti attho .
Karaṇatthe hi idaṃ sāmivacanaṃ .
Aṭṭhakathāyaṃ pana idaṃ suviññeyyanti na vicāritaṃ .
Cīvaraṃ cetāpenti parivattenti etenāti cīvaracetāpannaṃ ( sārattha . ṭī .2.528-529), cīvaramūlaṃ , na -kāro panettha āgamo ,‘‘ cīvaracetāpanan ’’ tipi paṭhanti .
Taṃ pana yasmā hiraññādīsu aññataraṃ hoti , tasmā ‘‘ hiraññādikan ’’ ti vuttaṃ .
Tattha hiraññan ti kahāpaṇo vuccati .
Ādi saddena suvaṇṇādīnaṃ gahaṇaṃ .
Upakkhaṭan ti upaṭṭhāpitaṃ .
Taṃ upakkharaṇaṃ tesaṃ tathā sajjitanti āha ‘‘ upakkhaṭaṃ hotīti sajjitaṃ hotī ’’ ti .
Saṃharitvā ṭhapitan ti rāsiṃ katvā ṭhapitaṃ .
Parivattanañca akatassa kārāpanaṃ , katassa kiṇananti āha ‘‘ kāretvā vā kiṇitvā vāti attho ’’ ti .
Acchādessāmīti pārupessāmīti vuttaṃ hoti .
Tenāha ‘‘ vohāravacanametan ’’ ti .
Vohāravacanan ti ca upacāravacananti attho .
‘‘ Tatra ce so bhikkhū ’’ tiādīsu ko padasambandhoti āha ‘‘ yatra so gahapati vā ’’ tiādi .
Pubbe appavāritoti ‘‘ dassāmi , kīdisena te , bhante , cīvarena attho , kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemī ’’ ti pubbe avutto .
Upasaṅkamitvāti gantvā .
Padabhājane pacuravohāravasena ‘‘ gharaṃ gantvā ’’ ti ( pārā .529) vuttaṃ .
Ettha ca pacuravohāravasenāti yebhuyyavohāravasena .
Yebhuyyena hi gharasāmikaṃ daṭṭhukāmā tassa gharaṃ gacchantīti tatheva bahulavohāro .
Vikappan ti visiṭṭho kappo vikappo , vi -saddo cettha visiṭṭhattho .
Tenāha ‘‘ visiṭṭhakappan ’’ ti .
Iminā vacanatthamāha .
‘‘ Adhikavidhānan ’’ ti iminā pana adhippāyatthaṃ .
Yathā pana tamāpajjatīti yenākārena taṃ vikappaṃ āpajjati .
Taṃ dassetun ti taṃ ākāraṃ dassetuṃ .
‘‘ Sādhū ’’ ti ayaṃ saddo sampaṭicchanasampahaṃsanasundarāyācanādīsu dissati .
Tathā hesa ‘‘ sādhu , bhanteti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṃ
M0.309 abhinanditvā anumoditvā ’’ tiādīsu ( ma . ni .3.86) sampaṭicchane dissati ,‘‘ sādhu sādhu sāriputtā ’’ tiādīsu ( dī . ni .3.349; ma . ni .1.340) sampahaṃsane .‘‘ Sādhu
V0.284 dhammaruci rājā , sādhu paññāṇavā naro ;Sādhu mittānamaddubbho , pāpassākaraṇaṃ sukhan ’’ tiādīsu .( jā .2.18.101)–
Sundare ,‘‘ sādhu me , bhante bhagavā , saṃkhittena dhammaṃ desetū ’’ tiādīsu ( saṃ . ni .3.64-68) āyācane , idhāpi āyācaneyeva daṭṭhabboti ( dī . ni . aṭṭha .1.189; ma . ni . aṭṭha .1.1 mūlapariyāyasuttavaṇṇanā ; su . ni . aṭṭha .1.115 aggikabhāradvājasuttavaṇṇanā ; bu . vaṃ . aṭṭha .1.49) āha ‘‘ sādhūti āyācane nipāto ’’ ti .
Tattha āyācaneti abhimukhaṃ yācane , abhipatthanāyanti attho .
Parivitakke nipātoti sambandho .
Ālapatīti āmanteti .
Āyatādīsūti ettha ādi saddena vitthataappitasaṇhānaṃ gahaṇaṃ .
Yasmā pana na imassa āpajjanamatteneva āpatti sīsaṃ eti , tasmā ‘‘ tassa vacanenā ’’ tiādi vuttaṃ .
Payogeti suttapariyesanādipayoge .
Mahagghaṃ cetāpetukāmaṃ appagghan ti vīsatiagghanakaṃ cīvaraṃ cetāpetukāmaṃ ‘‘ alaṃ mayhaṃ tena , dasaagghanakaṃ vā aṭṭhagghanakaṃ vā dehī ’’ ti vadantassāti attho .
Evarūpan ti evaṃ samabhāgaṃ , iminā samakanti vuttaṃ hoti .
Tañca kho agghavaseneva , na pamāṇavasena .
Agghavaḍḍhanakañhi idaṃ sikkhāpadaṃ .
Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .