(11)1. Phāsuvihāravaggo
1. Sārajjasuttaṃ
101.‘‘ Pañcime
T3.145V2.119M2.112 , bhikkhave , sekhavesārajjakaraṇā dhammā .Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu saddho hoti , sīlavā hoti , bahussuto hoti , āraddhavīriyo hoti , paññavā hoti .
‘‘ Yaṃ , bhikkhave , assaddhassa sārajjaṃ hoti , saddhassa taṃ sārajjaṃ na hoti .
Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo .
‘‘ Yaṃ , bhikkhave , dussīlassa sārajjaṃ hoti , sīlavato taṃ sārajjaṃ na hoti .
Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo .
‘‘ Yaṃ , bhikkhave , appassutassa sārajjaṃ hoti , bahussutassa taṃ sārajjaṃ na hoti .
Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo .
‘‘ Yaṃ , bhikkhave , kusītassa sārajjaṃ hoti , āraddhavīriyassa taṃ sārajjaṃ na hoti .
Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo .
‘‘ Yaṃ , bhikkhave , duppaññassa sārajjaṃ hoti , paññavato taṃ sārajjaṃ na hoti .
Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo .
Ime kho , bhikkhave , pañca sekhavesārajjakaraṇā dhammā ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Ussaṅkitasuttaṃ
102.‘‘ Pañcahi
V2.120P3.128 , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopi [ api akuppadhammo ( sī . syā . kaṃ .)].Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu vesiyāgocaro vā hoti , vidhavāgocaro vā hoti , thullakumārikāgocaro vā hoti , paṇḍakagocaro vā hoti , bhikkhunīgocaro vā hoti .
‘‘ Imehi
M2.113 kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopī ’’ ti .Dutiyaṃ .
3. Mahācorasuttaṃ
103.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati , nillopampi harati , ekāgārikampi karoti , paripanthepi tiṭṭhati .
Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , mahācoro visamanissito ca hoti , gahananissito ca , balavanissito ca , bhogacāgī ca , ekacārī ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , mahācoro visamanissito hoti ?
Idha , bhikkhave , mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā .
Evaṃ kho , bhikkhave , mahācoro visamanissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , mahācoro gahananissito hoti ?
Idha , bhikkhave , mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ [ gedhaṃ ( sī .) a . ni .3.51] vā mahāvanasaṇḍaṃ vā .
Evaṃ kho , bhikkhave , mahācoro gahananissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , mahācoro balavanissito hoti ?
Idha , bhikkhave , mahācoro rājānaṃ
V2.121 vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti .Tassa evaṃ hoti –
‘ sace maṃ koci kiñci
P3.129 vakkhati , ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī ’ ti .Sace naṃ koci kiñci āha , tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti .
Evaṃ kho , bhikkhave , mahācoro balavanissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , mahācoro bhogacāgī hoti ?
Idha , bhikkhave , mahācoro aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo .
Tassa evaṃ hoti –
‘ sace maṃ koci kiñci vakkhati , ito bhogena paṭisantharissāmī ’ ti .
Sace naṃ
T3.146 koci kiñci āha , tato bhogena paṭisantharati .Evaṃ kho , bhikkhave , mahācoro bhogacāgī hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , mahācoro ekacārī hoti ?
Idha , bhikkhave , mahācoro ekakova gahaṇāni [ niggahaṇāni ( sī . syā . kaṃ . pī .)] kattā hoti .
Taṃ kissa hetu ?
‘ Mā me
M2.114 guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ agamaṃsū ’ ti .Evaṃ kho , bhikkhave , mahācoro ekacārī hoti .
‘‘ Imehi kho , bhikkhave , pañcahaṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati nillopampi harati ekāgārikampi karoti paripanthepi tiṭṭhati .
‘‘ Evamevaṃ kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati , sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ , bahuñca apuññaṃ pasavati .
Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , pāpabhikkhu visamanissito ca hoti , gahananissito ca , balavanissito ca , bhogacāgī ca , ekacārī ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , pāpabhikkhu visamanissito hoti ?
Idha , bhikkhave , pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti , visamena vacīkammena samannāgato hoti , visamena manokammena samannāgato hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , pāpabhikkhu visamanissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , pāpabhikkhu gahananissito hoti ?
Idha
P3.130 , bhikkhave , pāpabhikkhu micchādiṭṭhikoV2.122 hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato .Evaṃ kho , bhikkhave , pāpabhikkhu gahananissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , pāpabhikkhu balavanissito hoti ?
Idha , bhikkhave , pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ sace maṃ koci kiñci vakkhati , ime me rājāno vā
T3.147 rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī ’ ti .Sace naṃ koci kiñci āha , tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti .
Evaṃ kho , bhikkhave , pāpabhikkhu balavanissito hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , pāpabhikkhu bhogacāgī hoti ?
Idha , bhikkhave , pāpabhikkhu lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Tassa evaṃ hoti –
‘ sace maṃ koci kiñci vakkhati , ito lābhena paṭisantharissāmī ’ ti .
Sace naṃ koci kiñci āha , tato lābhena paṭisantharati .
Evaṃ kho , bhikkhave , pāpabhikkhu bhogacāgī hoti .
‘‘ Kathañca
M2.115 , bhikkhave , pāpabhikkhu ekacārī hoti ?Idha , bhikkhave , pāpabhikkhu ekakova paccantimesu janapadesu nivāsaṃ kappeti .
So tattha kulāni upasaṅkamanto lābhaṃ labhati .
Evaṃ kho , bhikkhave , pāpabhikkhu ekacārī hoti .
‘‘ Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati , sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ , bahuñca apuññaṃ pasavatī ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Samaṇasukhumālasuttaṃ
104.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti .
‘‘ Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati , appaṃ ayācito ;
yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati , appaṃ ayācito ;
yācitova bahulaṃ
V2.123 senāsanaṃ paribhuñjati , appaṃ ayācito ;yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati , appaṃ ayācito .
Yehi kho
P3.131 pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharatiT3.148 , tyassa [ tyāssa ( ka .) a . ni .4.87] manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti , appaṃ amanāpena ;manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti , appaṃ amanāpena ;
manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti , appaṃ amanāpena ;
manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti , appaṃ amanāpaṃ .
Yāni kho pana tāni vedayitāni pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā , tānissa na bahudeva uppajjanti .
Appābādho hoti , catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī , āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti .
‘‘ Yañhi taṃ , bhikkhave , sammā vadamāno vadeyya –
‘ samaṇesu samaṇasukhumālo ’ ti , mameva taṃ , bhikkhave , sammā [ mameva taṃ sammā (?)] vadamāno vadeyya –
‘ samaṇesu samaṇasukhumālo ’ ti
M2.116 .Ahañhi , bhikkhave , yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjāmi , appaṃ ayācito ;
yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjāmi , appaṃ ayācito ;
yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjāmi , appaṃ ayācito ;
yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjāmi , appaṃ ayācito .
Yehi kho pana bhikkhūhi saddhiṃ viharāmi , te maṃ manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti , appaṃ amanāpena
T3.149 ;manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti , appaṃ amanāpena ;
manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti , appaṃ amanāpena ;
manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti , appaṃ amanāpaṃ .
Yāni kho pana tāni vedayitāni – pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā
P3.132 – tāni me na bahudeva uppajjanti .Appābādhohamasmi , catunnaṃ kho panasmi [ catunnaṃ kho pana ( sī .), catunnaṃ ( syā . pī .)] jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī [ nikāmalābhī homi ( sī . ka .)] akicchalābhī akasiralābhī , āsavānaṃ khayā … pe … sacchikatvā upasampajja viharāmi .
‘‘ Yañhi
V2.124 taṃ , bhikkhave , sammā vadamāno vadeyya –‘ samaṇesu samaṇasukhumālo ’ ti , mameva taṃ , bhikkhave , sammā vadamāno vadeyya –
‘ samaṇesu samaṇasukhumālo ’’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Phāsuvihārasuttaṃ
105.‘‘ Pañcime , bhikkhave , phāsuvihārā .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca , mettaṃ vacīkammaṃ … pe … mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca .
Yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni , tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca .
Yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya , tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati
T3.150 sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca .Ime kho , bhikkhave , pañca phāsuvihārā ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Ānandasuttaṃ
106. Ekaṃ
M2.117 samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme .Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Kittāvatā nu kho , bhante , bhikkhu saṅghe [ bhikkhuṃsaṃgho ( syā . pī .)] viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti ?
‘‘ Yato kho , ānanda , bhikkhu
P3.133 attanā [ attanā ca ( pī . ka .)] sīlasampanno hoti , no [ no ca ( ka .)] paraṃ adhisīle sampavattā [ sampavattā hoti ( ka .)];ettāvatāpi kho , ānanda , bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti .
‘‘ Siyā pana , bhante , aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti ?
‘‘ Siyā , ānanda [ ānandāti bhagavā āvoca ( syā . pī .)]!
Yato kho , ānanda , bhikkhu attanā sīlasampanno hoti , no paraṃ adhisīle sampavattā ;
attānupekkhī ca hoti , no parānupekkhī ;
ettāvatāpi kho , ānanda , bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti .
‘‘ Siyā
V2.125 pana , bhante , aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti ?‘‘ Siyā , ānanda !
Yato kho , ānanda , bhikkhu attanā sīlasampanno hoti , no paraṃ adhisīle sampavattā ;
attānupekkhī ca hoti , no parānupekkhī ;
apaññāto ca hoti , tena ca apaññātakena no paritassati ;
ettāvatāpi kho , ānanda , bhikkhu
T3.151 saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti .‘‘ Siyā pana , bhante , aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti ?
‘‘ Siyā , ānanda !
Yato kho , ānanda , bhikkhu attanā sīlasampanno hoti , no paraṃ adhisīle sampavattā ;
attānupekkhī ca hoti , no parānupekkhī ;
apaññāto ca hoti , tena ca apaññātakena no paritassati ;
catunnañca [ catunnaṃ ( pī . ka .)] jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
ettāvatāpi kho , ānanda , bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti .
‘‘ Siyā
M2.118 pana , bhante , aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā ’’ ti ?‘‘ Siyā , ānanda !
Yato kho , ānanda , bhikkhu attanā sīlasampanno hoti , no paraṃ adhisīle sampavattā ;
attānupekkhī ca hoti , no parānupekkhī ;
apaññāto
P3.134 ca hoti , tena ca apaññātakena no paritassati ;catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
āsavānañca [ āsavānaṃ ( sī . pī . ka .)] khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati ;
ettāvatāpi kho , ānanda , bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyya .
‘‘ Imamhā cāhaṃ , ānanda , phāsuvihārā añño phāsuvihāro uttaritaro vā paṇītataro vā natthīti vadāmī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Sīlasuttaṃ
107.‘‘ Pañcahi
T3.152 , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .‘‘ Katamehi
V2.126 pañcahi ?Idha , bhikkhave , bhikkhu sīlasampanno hoti , samādhisampanno hoti , paññāsampanno hoti , vimuttisampanno hoti , vimuttiñāṇadassanasampanno hoti .
‘‘ Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Asekhasuttaṃ
108.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo … pe … anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .
‘‘ Katamehi , pañcahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti , asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti , asekhena
M2.119 paññākkhandhena samannāgato hoti , asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti , asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti .Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti … pe … anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Cātuddisasuttaṃ
109.‘‘ Pañcahi
P3.135 , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hoti .Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo
T3.153 , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena ;
catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā
V2.127 sacchikatvā upasampajja viharati .Imehi , kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hotī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Araññasuttaṃ
110.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ .
Katamehi pañcahi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu sīlavā hoti … pe … samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
āraddhavīriyo viharati thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu ;
catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ
P3.136 diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .Imehi
M2.120 kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevitun ’’ ti .Dasamaṃ .
Phāsuvihāravaggo paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Sārajjaṃ
T3.154 saṅkito coro , sukhumālaṃ phāsu pañcamaṃ ;Ānanda sīlāsekhā ca , cātuddiso araññena cāti .