8. Licchavikumārakasuttaṃ
58. Ekaṃ
V2.70 samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi .
Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto mahāvanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .
Tena kho pana samayena sambahulā licchavikumārakā sajjāni dhanūni ādāya kukkurasaṅghaparivutā mahāvane anucaṅkamamānā anuvicaramānā addasu
M2.67 bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ ;disvāna sajjāni dhanūni nikkhipitvā kukkurasaṅghaṃ ekamantaṃ uyyojetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā
P3.76 tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsanti .Tena kho pana samayena mahānāmo licchavi mahāvane jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno addasa te licchavikumārake tuṇhībhūte tuṇhībhūte pañjalike bhagavantaṃ payirupāsante ;
disvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo licchavi udānaṃ udānesi –
‘ bhavissanti vajjī , bhavissanti vajjī ’’’ ti !
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , mahānāma , evaṃ vadesi –
‘ bhavissanti vajjī , bhavissanti vajjī ’’’ ti ?
‘‘ Ime , bhante , licchavikumārakā caṇḍā pharusā apānubhā [ apajahāti ( sī .), apāṭubhā ( syā . kaṃ .), apajahā ( pī .), apānutā ( katthaci )].
Yānipi tāni kulesu paheṇakāni [ pahīnakāni ( sī .), pahīṇakāni ( syā . kaṃ . pī .)] pahīyanti , ucchūti vā badarāti vā pūvāti vā modakāti vā saṃkulikāti vā [ sakkhalikāti vā ( sī . pī .)], tāni vilumpitvā vilumpitvā khādanti ;
kulitthīnampi kulakumārīnampi pacchāliyaṃ khipanti .
Te dānime tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsantī ’’ ti .
‘‘ Yassa kassaci , mahānāma , kulaputtassa pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa , yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa [ muddhābhisittassa ( ka .) a . ni .5.135,136 passitabbaṃ ], yadi vā senāya senāpatikassa , yadi
V2.71 vā gāmagāmaṇikassa , yadi vā pūgagāmaṇikassa , ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Katame pañca ?
Idha , mahānāma , kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mātāpitaro sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti
P3.77 .Tamenaṃ mātāpitaro sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti –
‘ ciraṃ jīva , dīghamāyuṃ pālehī ’ ti .
Mātāpitānukampitassa , mahānāma , kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Puna
M2.68 caparaṃ , mahānāma , kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi puttadāradāsakammakaraporise [… sāmantasaṃvohāre ( sī . pī .)] sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti .Tamenaṃ puttadāradāsakammakaraporisā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti –
‘ ciraṃ jīva , dīghamāyuṃ pālehī ’ ti .
Puttadāradāsakammakaraporisānukampitassa , mahānāma , kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Puna caparaṃ , mahānāma , kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi khettakammantasāmantasabyohāre sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti .
Tamenaṃ khettakammantasāmantasabyohārā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti –
‘ ciraṃ jīva , dīghamāyuṃ pālehī ’ ti .
Khettakammantasāmantasabyohārānukampitassa , mahānāma , kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Puna caparaṃ , mahānāma , kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yāvatā balipaṭiggāhikā devatā sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti .
Tamenaṃ balipaṭiggāhikā devatā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti –
‘ ciraṃ jīva , dīghamāyuṃ pālehī ’ ti .
Devatānukampitassa , mahānāma , kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Puna
V2.72 caparaṃ , mahānāma , kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi samaṇabrāhmaṇe sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti .Tamenaṃ samaṇabrāhmaṇā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti –
‘ ciraṃ jīva , dīghamāyuṃ pālehī ’ ti .
Samaṇabrāhmaṇānukampitassa
P3.78 , mahānāma , kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yassa kassaci , mahānāma , kulaputtassa ime pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa , yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa
M2.69 , yadi vā senāya senāpatikassa , yadi vā gāmagāmaṇikassa , yadi vā pūgagāmaṇikassa , ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti , vuddhiyeva pāṭikaṅkhā , no parihānī ’’ ti .‘‘ Mātāpitukiccakaro , puttadārahito sadā ;
Antojanassa atthāya , ye cassa anujīvino .
‘‘ Ubhinnañceva atthāya , vadaññū hoti sīlavā ;
Ñātīnaṃ pubbapetānaṃ , diṭṭhe dhamme ca jīvataṃ [ jīvinaṃ ( sī .), jīvitaṃ ( syā . kaṃ . pī . ka .)].
‘‘ Samaṇānaṃ brāhmaṇānaṃ , devatānañca paṇḍito ;
Vittisañjanano hoti , dhammena gharamāvasaṃ .
‘‘ So karitvāna kalyāṇaṃ , pujjo hoti pasaṃsiyo ;
Idheva naṃ pasaṃsanti , pecca sagge pamodatī ’’ ti .
aṭṭhamaṃ ;