(9)4. Theravaggo
1. Rajanīyasuttaṃ
81.‘‘ Pañcahi
V2.103 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .Katamehi pañcahi ?
Rajanīye rajjati , dussanīye [ dusanīye ( sī . syā . kaṃ . pī .)] dussati , mohanīye muyhati , kuppanīye [ kupanīye ( sī . syā . kaṃ .), kopanīye ( pī .)] kuppati , madanīye majjati – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Rajanīye
P3.111 na rajjati , dussanīye naT3.127 dussati , mohanīye na muyhati , kuppanīye na kuppati , madanīye na majjati – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .Paṭhamaṃ .
2. Vītarāgasuttaṃ
82.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi
M2.98 pañcahi ?Avītarāgo hoti , avītadoso hoti , avītamoho hoti , makkhī ca , paḷāsī ca – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Vītarāgo hoti , vītadoso
V2.104 hoti , vītamoho hoti , amakkhī ca , apaḷāsī ca – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .Dutiyaṃ .
3. Kuhakasuttaṃ
83.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Kuhako ca hoti , lapako ca , nemittiko [ nimittiko ( syā . kaṃ .), nimittako ( ka .)] ca , nippesiko ca , lābhena ca lābhaṃ nijigīsitā [ nijigiṃsitā ( sī . syā . kaṃ . pī .)]– imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi
P3.112 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .Katamehi pañcahi ?
Na ca kuhako hoti , na ca lapako , na ca nemittiko , na ca nippesiko , na ca lābhena lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Assaddhasuttaṃ
84.‘‘ Pañcahi
T3.128 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti , amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .Katamehi pañcahi ?
Assaddho hoti , ahiriko hoti , anottappī hoti
M2.99 , kusīto hoti , duppañño hoti – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Saddho hoti , hirīmā hoti , ottappī
V2.105 hoti , āraddhavīriyo hoti , paññavā hoti – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .Catutthaṃ .
5. Akkhamasuttaṃ
85.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Akkhamo hoti rūpānaṃ , akkhamo saddānaṃ , akkhamo gandhānaṃ , akkhamo rasānaṃ , akkhamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi
P3.113 kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Khamo hoti rūpānaṃ , khamo saddānaṃ , khamo gandhānaṃ , khamo rasānaṃ , khamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Paṭisambhidāpattasuttaṃ
86.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Atthapaṭisambhidāpatto hoti , dhammapaṭisambhidāpatto hoti , niruttipaṭisambhidāpatto hoti , paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti
T3.129 , yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃM2.100 alaṃ saṃvidhātuṃ – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .Chaṭṭhaṃ .
7. Sīlavantasuttaṃ
87.‘‘ Pañcahi
V2.106 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .Katamehi pañcahi ?
Sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati .
Ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā
P3.114 sātthaṃ sabyañjanaṃ [ sātthā sabyañjanā ( sī .)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā [ dhatā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā ;
catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Therasuttaṃ
88.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya
T3.130 paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .‘‘ Katamehi pañcahi ?
Thero hoti rattaññū cirapabbajito ;
ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ [ gahaṭṭhapabbajitānaṃ ( sī .)] bahujanaparivāro ;
lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā
M2.101 pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā appaṭividdhā ;micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano , so bahujanaṃ saddhammā vuṭṭhāpetvā asaddhamme patiṭṭhāpeti .
Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ
P3.115 āpajjantiV2.107 , ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti .Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ .
‘‘ Katamehi pañcahi ?
Thero hoti rattaññū cirapabbajito ;
ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro ;
lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ
T3.131 ;bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano , so bahujanaṃ asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpeti .
Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya
M2.102P3.116 bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti .Aṭṭhamaṃ .
9. Paṭhamasekhasuttaṃ
89.‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
Katame pañca
V2.108 ?Kammārāmatā , bhassārāmatā , niddārāmatā , saṅgaṇikārāmatā , yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati – ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Na kammārāmatā , na bhassārāmatā , na niddārāmatā , na saṅgaṇikārāmatā , yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati – ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Dutiyasekhasuttaṃ
90.‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , sekho bhikkhu bahukicco hoti bahukaraṇīyo
T3.132 viyatto kiṃkaraṇīyesu ;riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu appamattakena kammena divasaṃ atināmeti ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ
P3.117 .Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu akālena gāmaṃ pavisati , atidivā paṭikkamati ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna
M2.103 caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathāV2.109 sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpiyā kathāya na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī [ kicchalābhī kasiralābhī ( sī . syā . kaṃ . pī )];riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
Ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , sekho bhikkhu
T3.133 na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu ;na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu na appamattakena kammena divasaṃ atināmeti ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ
P3.118 .Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu na atikālena gāmaṃ pavisati , nātidivā paṭikkamati ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpiyā kathāya
M2.104 nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno
V2.110 aparihānāya saṃvattati .Ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Theravaggo catuttho .
Tassuddānaṃ –
Rajanīyo
T3.134 vītarāgo , kuhakāssaddhaakkhamā ;Paṭisambhidā ca sīlena , thero sekhā pare duveti .