Issues
Select Version
Pañcakanipātapāḷi
Pañcakanipātapāḷi

(9)4. Theravaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(9)4. Theravaggo

1. Rajanīyasuttaṃ

81.‘‘ PañcahiV2.103 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Rajanīye rajjati , dussanīye [ dusanīye ( sī . syā . kaṃ . pī .)] dussati , mohanīye muyhati , kuppanīye [ kupanīye ( sī . syā . kaṃ .), kopanīye ( pī .)] kuppati , madanīye majjati – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
RajanīyeP3.111 na rajjati , dussanīye naT3.127 dussati , mohanīye na muyhati , kuppanīye na kuppati , madanīye na majjati – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Paṭhamaṃ .

2. Vītarāgasuttaṃ

82.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
KatamehiM2.98 pañcahi ?
Avītarāgo hoti , avītadoso hoti , avītamoho hoti , makkhī ca , paḷāsī ca – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Vītarāgo hoti , vītadosoV2.104 hoti , vītamoho hoti , amakkhī ca , apaḷāsī ca – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Dutiyaṃ .

3. Kuhakasuttaṃ

83.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Kuhako ca hoti , lapako ca , nemittiko [ nimittiko ( syā . kaṃ .), nimittako ( ka .)] ca , nippesiko ca , lābhena ca lābhaṃ nijigīsitā [ nijigiṃsitā ( sī . syā . kaṃ . pī .)]– imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ PañcahiP3.112 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Na ca kuhako hoti , na ca lapako , na ca nemittiko , na ca nippesiko , na ca lābhena lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Tatiyaṃ .

4. Assaddhasuttaṃ

84.‘‘ PañcahiT3.128 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti , amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Assaddho hoti , ahiriko hoti , anottappī hotiM2.99 , kusīto hoti , duppañño hoti – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Saddho hoti , hirīmā hoti , ottappīV2.105 hoti , āraddhavīriyo hoti , paññavā hoti – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Catutthaṃ .

5. Akkhamasuttaṃ

85.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Akkhamo hoti rūpānaṃ , akkhamo saddānaṃ , akkhamo gandhānaṃ , akkhamo rasānaṃ , akkhamo phoṭṭhabbānaṃ – imehiP3.113 kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Khamo hoti rūpānaṃ , khamo saddānaṃ , khamo gandhānaṃ , khamo rasānaṃ , khamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Pañcamaṃ .

6. Paṭisambhidāpattasuttaṃ

86.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Atthapaṭisambhidāpatto hoti , dhammapaṭisambhidāpatto hoti , niruttipaṭisambhidāpatto hoti , paṭibhānapaṭisambhidāpatto hotiT3.129 , yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃM2.100 alaṃ saṃvidhātuṃ – imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Sīlavantasuttaṃ

87.‘‘ PañcahiV2.106 , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca .
Katamehi pañcahi ?
Sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati .
Ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇāP3.114 sātthaṃ sabyañjanaṃ [ sātthā sabyañjanā ( sī .)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā [ dhatā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā ;
catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā ’’ ti .
Sattamaṃ .

8. Therasuttaṃ

88.‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāyaT3.130 paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .
‘‘ Katamehi pañcahi ?
Thero hoti rattaññū cirapabbajito ;
ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ [ gahaṭṭhapabbajitānaṃ ( sī .)] bahujanaparivāro ;
lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇāM2.101 pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā appaṭividdhā ;
micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano , so bahujanaṃ saddhammā vuṭṭhāpetvā asaddhamme patiṭṭhāpeti .
Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃP3.115 āpajjantiV2.107 , ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .
‘‘ Pañcahi , bhikkhave , dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ .
‘‘ Katamehi pañcahi ?
Thero hoti rattaññū cirapabbajito ;
ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro ;
lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃT3.131 ;
bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo , ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti , tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā ;
sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano , so bahujanaṃ asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpeti .
Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti , bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāyaM2.102P3.116 bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Paṭhamasekhasuttaṃ

89.‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
Katame pañcaV2.108 ?
Kammārāmatā , bhassārāmatā , niddārāmatā , saṅgaṇikārāmatā , yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati – ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Na kammārāmatā , na bhassārāmatā , na niddārāmatā , na saṅgaṇikārāmatā , yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati – ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .
Navamaṃ .

10. Dutiyasekhasuttaṃ

90.‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , sekho bhikkhu bahukicco hoti bahukaraṇīyoT3.132 viyatto kiṃkaraṇīyesu ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu appamattakena kammena divasaṃ atināmeti ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃP3.117 .
Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu akālena gāmaṃ pavisati , atidivā paṭikkamati ;
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
‘‘ PunaM2.103 caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathāV2.109 sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpiyā kathāya na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī [ kicchalābhī kasiralābhī ( sī . syā . kaṃ . pī )];
riñcati paṭisallānaṃ , nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati .
Ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .
‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , sekho bhikkhuT3.133 na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu na appamattakena kammena divasaṃ atināmeti ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃP3.118 .
Ayaṃ , bhikkhave , tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu na atikālena gāmaṃ pavisati , nātidivā paṭikkamati ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā , seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā , evarūpiyā kathāyaM2.104 nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī ;
na riñcati paṭisallānaṃ , anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ .
Ayaṃ , bhikkhave , pañcamo dhammo sekhassa bhikkhunoV2.110 aparihānāya saṃvattati .
Ime kho , bhikkhave , pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Theravaggo catuttho .
Tassuddānaṃ –
RajanīyoT3.134 vītarāgo , kuhakāssaddhaakkhamā ;
Paṭisambhidā ca sīlena , thero sekhā pare duveti .